Açıklanamayan Hipotansiyonda Tanısal Tuzak: Acil Serviste Akut Adrenal Kriz Olgusu
Özet
Akut adrenal kriz, adrenal yetmezliği olan hastalarda veya eksojen glukokortikoid kullanımının ani kesilmesi durumunda ortaya çıkabilen, hayatı tehdit eden bir endokrin acildir. Nonspesifik klinik bulguları nedeniyle tanısı sıklıkla gecikebilir ya da atlanabilir. Bu bölümde, tekrarlayan astım atakları nedeniyle yüksek doz kortikosteroid kullanımı sonrası tedavisini kendiliğinden sonlandıran 64 yaşında bir kadın hasta sunulmaktadır. Hasta acil servise hipotansiyon, hipoglisemi, bulantı ve yaygın karın ağrısı ile başvurmuştur. Laboratuvar incelemesinde hiponatremi ve hiperkalemi saptanmıştır. Klinik tablo ve öykü birlikte değerlendirildiğinde akut adrenal kriz tanısı düşünülmüş, intravenöz hidrokortizon ve sıvı replasmanı ile tedavi başlanmıştır. Olgu, acil serviste adrenal kriz tanısının akılda tutulması gereken kritik karar noktalarını ve zamanında tedavinin yaşam kurtarıcı önemini vurgulamaktadır (1-4).
Referanslar
Bornstein SR, Allolio B, Arlt W, et al. Diagnosis and treatment of primary adrenal insufficiency: an Endocrine Society Clinical Practice Guideline. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2016;101(2):364-389. doi:10.1210/jc.2015-1710
Arlt W, Society for Endocrinology Clinical Committee. SOCIETY FOR ENDOCRINOLOGY ENDOCRINE EMERGENCY GUIDANCE: Emergency management of acute adrenal insufficiency (adrenal crisis) in adult patients. Endocrine Connections. 2016;5(5):G1-G3. doi:10.1530/EC-16-0054
Hahner S, Loeffler M, Bleicken B, et al. Epidemiology of adrenal crisis in chronic adrenal insufficiency: the need for new prevention strategies. European Journal of Endocrinology. 2010;162(3):597-602. doi:10.1530/EJE-09-0884
Dineen R, Thompson CJ, Sherlock M. Adrenal crisis: prevention and management in adult patients. Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism. 2019;10:2042018819848218. doi:10.1177/2042018819848218
Hahner S, Spinnler C, Fassnacht M, et al. High incidence of adrenal crisis in educated patients with chronic adrenal insufficiency: a prospective study. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2015;100(2):407-416. doi:10.1210/jc.2014-3191
Smans LC, Van der Valk ES, Hermus AR, et al. Incidence of adrenal crisis in patients with adrenal insufficiency. Clinical Endocrinology. 2016;84(1):17-22. doi:10.1111/cen.12865
Amrein K, Martucci G, Hahner S. Understanding adrenal crisis. Intensive Care Medicine. 2018;44(5):652-655. doi:10.1007/s00134-017-4954-2
Chifu I, Burger-Stritt S, Schrader A, et al. Predisposing factors for adrenal crisis in chronic adrenal insufficiency: a case-control study. European Journal of Endocrinology. 2023;189(5):537-545. doi:10.1093/ejendo/lvad149
Woodcock T, Barker P, Daniel S, et al. Guidelines for the management of glucocorticoids during the peri-operative period for patients with adrenal insufficiency: Guidelines from the Association of Anaesthetists, the Royal College of Physicians and the Society for Endocrinology UK. Anaesthesia. 2020;75(5):654-663. doi:10.1111/anae.14963
Allolio B. Adrenal crisis. European Journal of Endocrinology. 2015;172(3):R115-R124. doi:10.1530/EJE-14-0824
Tintinalli JE, Stapczynski JS, Ma OJ, et al. Tintinalli's Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide. 9th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2019.
Puar TH, Stikkelbroeck NM, Smans LC, et al. Adrenal crisis: still a deadly event in the 21st Century. American Journal of Medicine. 2016;129(3):339.e1-339.e9. doi:10.1016/j.amjmed.2015.08.021
Rushworth RL, Torpy DJ, Falhammar H. Adrenal crises: perspectives and research directions. Endocrine. 2017;55(2):336-345. doi:10.1007/s12020-016-1204-2
National Institute for Health and Care Excellence. Adrenal insufficiency: identification and management. NICE guideline [NG243]. London: NICE; 2024. (20/01/2025 tarihinde https://www.nice.org.uk/guidance/ng243 adresinden ulaşılmıştır).
