Pnömobilia ve Akut Biliyer Pankreatit Birlikteliği: Olgu Sunumu
Özet
Pnömobilia, safra kesesinde veya safra yollarında hava birikmesidir. Pnömobilia olgularının yaklaşık %50’sinde spontan biliyoenterik fistül bulunmaktadır. Safra taşlarına bağlı oluşan fistüller aracılığıyla bağırsaktaki gaz, safra yollarına geçebilmektedir. Enterobilier sistem girişimlerinden Whipple ameliyatı, Endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) ile yapılan papillosfinkterektomi ve sfinkteroduodenoplasti, Oddi sfinkter disfonksiyonuna yol açarak pnömobiliye neden olmaktadır. Travma, amfizematöz kolesistit ve mezenter iskemi de pnömobiliye neden olmaktadır. Ayakta çekilen direkt batın grafisinde ve batın bilgisayarlı tomografide (BT) intrahepatik safra yollarında gaz varlığı tespit edilebilir. Pnömobilia tedavisi, altta yatan etiyolojiye göre belirlenir. Etiyolojide iyatrojenik nedenler genellikle spesifik tedavi gerektirmez, konservatif izlem yeterlidir. Safra çamuru ve taşları, akut biliyer pankreatitin en önemli nedenidir. Safra kesesi ve kanallarındaki taşların pankreas kanalının girişini tıkamasıyla pankreas enzimlerinin geriye kaçması sonucu akut pankreatite neden olmaktadır. Safra taşı olan hastaların yaklaşık %5’inde akut biliyer pankreatit gelişme riski bulunmaktadır. Tipik olarak epigastrik veya sol üst kadran ağrısıyla başvururlar. Serum amilaz ve/veya lipazının normalin 3 katından fazla yükselmesi, akut pankreatite ait anormal abdominal görüntüleme bulguları mevcuttur. Sıvı resüsitasyonu, ağrı kontrolü, beslenme desteği ve safra taşı çıkarılması temel tedavi yöntemidir. Acil servise bir haftadır devam eden karın ağrısı, cilt renginde sarılık ve idrarında koyulaşma şikayetleri ile başvuran, yapılan tetkiklerinde safra kesesinde pnömobilia ve multipl kolelitiazis tespit edilen, koledok distal kısmındaki darlık bölgesine stent yerleştirilen ve bu tablolara sekonder gelişen akut biliyer pankreatit saptanan 70 yaşındaki erkek hastanın klinik yönetimini sunmak istedik.
Referanslar
Sheikh AAE, Ahmed KH, Avula S, et al. Spontaneous pneumobilia: not so benign. Cureus. 2021;13(4):e14486. doi:10.7759/cureus.14486.
Gering SA, Foster MA, Harnisch MC, et al. Traumatic pneumobilia: case report. Journal of Trauma and Acute Care Surgery. 2001;51(2):391-394.
Okan İ, Tali S, Özsoy Z, et al. The development of pneumobilia after blunt trauma. Ulusal Cerrahi Dergisi. 2015;32(3):224-225. doi:10.5152/UCD.2015.2782.
Sherman SC, Tran H. Pneumobilia: benign or life-threatening. The Journal of Emergency Medicine. 2006;30(2):147-153.
Sohail Z, Shaikh H, Iqbal N, et al. Acute pancreatitis: a narrative review. Journal of the Pakistan Medical Association. 2024;74(5):953-958. doi:10.47391/jpma.9280.
Bougard M, Barbier L, Godart B, et al. Management of biliary acute pancreatitis. Journal of Visceral Surgery. 2019;156(2):113-125. doi:10.1016/j.jviscsurg.2018.08.002.
Hazem ZM. Acute biliary pancreatitis: diagnosis and treatment. Saudi Journal of Gastroenterology. 2009;15(3):147-155. doi:10.4103/1319-3767.54740.
Vega-Mena C, Vanderveldt H. Pneumobilia: a clinical perspective on interpretation and management. Gastroenterology and Hepatology Research. 2026;7(1). doi:10.61148/2836-2888/GHR/066.
Hu Q, Hu Y, Tan C, et al. Acute pancreatitis: mechanisms and therapeutic approaches. Signal Transduction and Targeted Therapy. 2026;11(1):15. doi:10.1038/s41392-025-02394-6.
Krishna SG, Kamboj AK, Hart PA, et al. The changing epidemiology of acute pancreatitis hospitalizations: a decade of trends and the impact of chronic pancreatitis. Pancreas. 2017;46(4):482-488. doi:10.1097/MPA.0000000000000783.
Zilio MB, Eyff TF, Azeredo-Da-Silva ALF, et al. A systematic review and meta-analysis of the aetiology of acute pancreatitis. HPB. 2019;21(3):259-267. doi:10.1016/j.hpb.2018.08.003.
Uyanıkoğlu A, Sabuncu T, Yıldız R, et al. Impaired thiol/disulfide homeostasis in patients with mild acute pancreatitis. Turkish Journal of Gastroenterology. 2019;30(10):899-902. doi:10.5152/tjg.2019.18775.
Lee SH, Choe JW, Cheon YK, et al. Revised clinical practice guidelines of the Korean Pancreatobiliary Association for acute pancreatitis. Gut and Liver. 2023;17(1):34-48. doi:10.5009/gnl220108.
Lee A, Ko C, Buitrago C, et al. Lactated Ringers vs normal saline resuscitation for mild acute pancreatitis: a randomized trial. Gastroenterology. 2021;160(3):955-957.e4. doi:10.1053/j.gastro.2020.10.044.
de-Madaria E, Buxbaum JL, Maisonneuve P, et al. Aggressive or moderate fluid resuscitation in acute pancreatitis. New England Journal of Medicine. 2022;387(11):989-1000. doi:10.1056/NEJMoa2202884.
Song Y, Lee SH. Recent treatment strategies for acute pancreatitis. Journal of Clinical Medicine. 2024;13(4):978. doi:10.3390/jcm13040978.
Schepers NJ, Hallensleben NDL, Besselink MG, et al. Urgent endoscopic retrograde cholangiopancreatography with sphincterotomy versus conservative treatment in predicted severe acute gallstone pancreatitis (APEC): a multicentre randomised controlled trial. The Lancet. 2020;396(10245):167-176. doi:10.1016/S0140-6736(20)30539-0.
