Acil Serviste İntihar Vakası Yönetimi: Olgu Sunumu
Özet
İntihar girişimi, acil servislere sık başvuru nedenlerinden biri olup mortalite ve morbidite açısından önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu hastalar çoğunlukla akut bir kriz tablosu içinde başvurmakta ve değerlendirme süreci yalnızca tıbbi stabilizasyonu değil, aynı zamanda kapsamlı bir psikiyatrik değerlendirmeyi de gerektirmektedir. Acil serviste intihar girişimi ile başvuran hastaların yönetimi; yaşamı tehdit eden durumların hızlı tanınması, uygun tıbbi müdahalenin sağlanması, intihar riskinin değerlendirilmesi ve güvenli izlem planının oluşturulmasını içeren çok boyutlu bir yaklaşım gerektirir. İntihar davranışında kullanılan yöntemler klinik yönetimi ve prognozu doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda ası girişimi, yüksek öldürücülük oranı ve ciddi komplikasyon riski nedeniyle acil serviste özel bir öneme sahiptir. Ası girişimi sonrası başvuran hastalarda hipoksik beyin hasarı, servikal travma ve solunum yetmezliği gibi yaşamı tehdit eden durumlar gelişebilir. Acil serviste bu hasta grubunun yönetiminde, tıbbi stabilizasyonun sağlanmasının ardından psikiyatrik değerlendirme ve intihar risk analizi yapılmalı, yüksek risk saptanan hastalarda uygun psikiyatrik yatış ve yakın izlem planlanmalıdır. İntihar vakaları aynı zamanda bir kriz olgusu olarak ele alınmalı, hastanın en kısa zamanda tedavi almasının sağlanabilmesi için süreç hassasiyetle yürütülmelidir. Bu süreçte hastanın güvenliğinin sağlanması, hasta yakınlarıyla gerekli işbirliğinin sağlanabilmesi ve uygun tedavi planının zaman kaybetmeden yapılması kritik öneme sahiptir.
Referanslar
World Health Organization. Suicide worldwide in the 21st century. World Health Organization; 2021.
Hawton K, Saunders KEA, O’Connor RC. Self-harm and suicide in adults. The Lancet. Elsevier; 2012;379(9834): 2373–2382.
doi:10.1016/S0140-6736(12)60322-5
American Psychiatric Association. Practice guideline for the assessment and treatment of patients with suicidal behaviors. American Psychiatric Association; 2019.
Simon RI, Hales RE. The American Psychiatric Publishing textbook of suicide assessment and management. American Psychiatric Publishing; 2012.
American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed., text revision (DSM-5-TR). American Psychiatric Publishing; 2022.
doi:10.1176/appi.books.9780890425787
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Ölüm ve ölüm nedeni istatistikleri, 2024. Türkiye İstatistik Kurumu; 2025.
Bertolote JM, Fleischmann A. Suicide and psychiatric diagnosis: a worldwide perspective. World Psychiatry. Wiley; 2002;1(3): 181–185.
doi:10.1002/j.2051-5545.2002.tb00082.x
Gianatsi M, McMahon K, Pratt D, et al. Treatment of mental illness prior to suicide: A systematic review. Psychiatric Services. American Psychiatric Association; 2020;71(10): 1040–1048.
doi:10.1176/appi.ps.201900452
Tintinalli JE. Tintinalli’s emergency medicine: A comprehensive study guide. McGraw-Hill; 2020.
Olson KR. Poisoning and drug overdose. McGraw-Hill; 2018.
Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P. Kaplan and Sadock’s comprehensive textbook of psychiatry. Wolters Kluwer; 2017.
Zalsman G, Hawton K, Wasserman D, et al. Suicide prevention strategies revisited: 10-year systematic review. The Lancet Psychiatry. Elsevier; 2016;3(7): 646–659.
doi:10.1016/S2215-0366(16)30030-X
Turecki G, Brent DA. Suicide and suicidal behaviour. The Lancet. Elsevier; 2016;387(10024): 1227–1239.
doi:10.1016/S0140-6736(15)00234-2
Hawton K, Williams K. Oxford textbook of suicidology and suicide prevention. Oxford University Press; 2019.
Mann JJ, Michel CA, Auerbach RP. Improving suicide prevention through evidence-based strategies: A systematic review. American Journal of Psychiatry. American Psychiatric Association; 2021;178(7): 611–624.
doi:10.1176/appi.ajp.2020.20060864
Roberts AR. Crisis intervention handbook. Oxford University Press; 2017.
Stanley B, Brown GK. Safety planning intervention: A brief intervention to mitigate suicide risk. Cognitive and Behavioral Practice. Elsevier; 2012;19(2): 256–264.
doi:10.1016/j.cbpra.2011.01.001
National Institute for Health and Care Excellence. Self-harm: assessment, management and preventing recurrence (NG225). National Institute for Health and Care Excellence; 2022.
