Lityum İntoksikasyonu: Bir Psikiyatrik Acil Tabloya Olgu Temelli Klinik Yaklaşım
Özet
Lityum, bipolar bozukluğun tedavisinde altın standart olarak kabul edilen ve intihar riskini azaltıcı etkisi güçlü biçimde kanıtlanmış bir duygu durum düzenleyicisidir. Ancak ilacın dar terapötik aralığı, potansiyel olarak yaşamı tehdit edebilen bir toksisite riskini de beraberinde getirmektedir. Lityum intoksikasyonu başlangıçta nonspesifik gastrointestinal yakınmalarla ortaya çıkabilmekte, ilerleyen süreçte deliryum, nöbet ve koma gibi ağır nörolojik tablolara ilerleyebilmektedir. Özellikle renal fonksiyon değişiklikleri, sıvı kaybı, sodyum dengesizliği ve diüretik kullanımı lityum klirensini azaltarak toksisite riskini belirgin biçimde artırmaktadır. Kardiyak cerrahi sonrası dönem, hemodinamik instabilite ve renal perfüzyon değişiklikleri nedeniyle klinik açıdan kritik bir risk oluşturmaktadır. Bu bölümde kardiyak cerrahi sonrası gelişen deliryum tablosu ile seyreden lityum intoksikasyonu olgusu üzerinden klinik karar süreçleri incelenmektedir. Bu olgu, postoperatif dönemde ortaya çıkan davranış değişikliklerinde psikiyatrik nüks tanısı konulmadan önce ilaç toksisitesinin mutlaka dışlanması gerektiğini güçlü biçimde ortaya koymaktadır.
Referanslar
Wang JX, Le GH, Wong S, et al. The efficacy of lithium in the treatment of suicidal ideation, behavior and suicide: an updated systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Affective Disorders. 2025;387:119487. doi:10.1016/j.jad.2025.119487
Pharmaceutical Journal. Lithium monitoring and toxicity management. Available from: https://pharmaceutical-journal.com/article/ld/lithium-monitoring-and-toxicity-management.
Strawbridge R, Young AH. Lithium: how low can you go? International Journal of Bipolar Disorders. 2024;12(1):4. doi:10.1186/s40345-024-00325-y
Decker BS, Goldfarb DS, Dargan PI, et al. Extracorporeal treatment for lithium poisoning: systematic review and recommendations from the EXTRIP Workgroup. Clinical Journal of the American Society of Nephrology. 2015;10(5):875–887. doi:10.2215/CJN.10021014
Baird-Gunning J, Lea-Henry T, Hoegberg LCG, et al. Lithium poisoning. Journal of Intensive Care Medicine. 2017;32(4):249–263. doi:10.1177/0885066616651582
Prasad S, Sharma V, Sosal W, et al. Lithium: a review of its adverse effects, toxicity and discontinuation. Disease-a-Month. 2026;72(4):102064. doi:10.1016/j.disamonth.2026.102064
Waring WS. Management of lithium toxicity. Toxicology Reviews. 2006;25(4):221–230. doi:10.2165/00139709-200625040-00003
Girardi P, Brugnoli R, Manfredi G, et al. Lithium in bipolar disorder: optimizing therapy using prolonged-release formulations. Drugs in R&D. 2016;16(4):293–302. doi:10.1007/s40268-016-0139-7
Hedya SA, Avula A, Swoboda HD. Lithium toxicity. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499992/
Lowe H, Schalliol LA, Boswell J, et al. Lithium. In: Ray SD (ed.). Side Effects of Drugs Annual. Amsterdam: Elsevier; 2022. p. 1–5. doi:10.1016/bs.seda.2022.08.002
Gitlin M. Lithium side effects and toxicity: prevalence and management strategies. International Journal of Bipolar Disorders. 2016;4(1):1–10. doi:10.1186/s40345-016-0068-y
