Toraksın Delici - Kesici Alet Yaralanmaları: Olgu Eşliğinde Acil Yaklaşım
Özet
Toraksın delici-kesici alet yaralanmaları (DKAY), acil servis pratiğinde saniyelerin hayati önem taşıdığı, yüksek morbidite ve mortalite potansiyeline sahip klinik tablolardır. Bu yaralanmaların yönetimi, intratorasik vasküler yapılar, akciğer parankimi ve özellikle “kardiyak box” olarak tanımlanan anatomik bölge hasarları açısından multidisipliner bir titizlik gerektirir. Bu bölümde, sol hemitoraks parasternal bölgeden penetran yaralanma ile başvuran ve delici aletin (bıçak) in-situ (yerinde) olduğu 42 yaşında bir erkek olgu üzerinden cerrahi yaklaşımımızı sunuyoruz. Olgunun yönetiminde, delici aletin transport ve tetkik aşamalarında mekanik fiksasyonunun korunması ile hemodinamik stabilite eşliğinde kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) ile yapılan preoperatif anatomik haritalamanın kritik önemi vurgulanmıştır. Cerrahi müdahalede median sternotomi tercih edilerek, sağ ventrikül epikardiyal yaralanması ve sol akciğer lingula laserasyonu başarılı bir şekilde onarılmıştır. Postoperatif dönemde miyokardiyal “stunning” fenomenine bağlı ejeksiyon fraksiyonunda (EF) izlenen geçici düşüşün ve kardiyak enzimlerin yükselişinin, 5. ay kontrolünde tam düzelme gösterdiği saptanmıştır. Bu olgu, penetran toraks travmalarında “altın saat” yönetimi, cerrahi insizyon seçimi, akciğer koruyucu cerrahi prensipleri ve uzun dönem kardiyolojik takibin prognostik değerini güncel literatür verileri ışığında tartışmaya açmaktadır.
Referanslar
Karmy-Jones R, Jurkovich GJ. Thoracic trauma and its management. Thoracic Surgery Clinics. 2007;17(1):1-10. doi:10.1016/j.thorsurg.2007.02.001
Wall MJ, Soltero E. Penetrating thoracic trauma. In: Mattox KL, Moore EE, Feliciano DV, editors. Trauma. 7th ed. New York: McGraw-Hill; 2013. p. 475-95.
Richardson JD, Miller FB. Injury to the lung and pleura. In: Feliciano DV, Mattox KL, Moore EE, editors. Trauma. 6th ed. New York: McGraw-Hill; 2008. p. 529-44.
Asensio JA, Petrone P. Penetrating cardiac injuries: a complex challenge. Injury. 2001;32(7):533-43. doi:10.1016/S0020-1383(01)00042-4
Degiannis E, Loogna P. Penetrating cardiac injuries: recent experience in South Africa. World Journal of Surgery. 2006;30(7):1258-64. doi:10.1007/s00268-005-0457-1
Mandal AK, Sanusi M. Penetrating chest wounds: 24 years experience. World Journal of Surgery. 1997;21(3):324-9. doi:10.1007/s002689900236
Feliciano DV, Rozycki GS. Management of vascular injuries to the chest. World Journal of Surgery. 2001;25(8):1030-7. doi:10.1007/s00268-001-0054-5
Ziyade S, Soysal Ö. Göğüs Duvarının Penetran Travması. In: Okur E, editor. Toraks Travması. 1. Baskı. İstanbul: Türk Toraks Derneği Yayınları; 2020. p. 125-35.
Ivatury RR, Rohman M. The management of penetrating thoracic trauma. World Journal of Surgery. 2001;25(8):1020-9. doi:10.1007/s00268-001-0053-6
Demetriades D, Velmahos GC. Penetrating injuries to the thoracic great vessels. Journal of Cardiac Surgery. 1997;12(2 Suppl):173-9.
Mattox KL, Wall MJ. Cardiac trauma. In: Mattox KL, Moore EE, Feliciano DV, editors. Trauma. 7th ed. New York: McGraw-Hill; 2013. p. 507-25.
Soysal Ö, Ziyade S. Penetran Toraks Travmalarında Tanı ve Tedavi Yaklaşımları. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi. 2018;26(2):145-56. doi:10.5606/tgkdc.dergisi.2018.156
Karadayı S, et al. Toraks Travmalarında Cerrahi Yaklaşım: 452 Olgunun Analizi. Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi. 2011;17(3):249-54.
Onat S, et al. Penetran Toraks Travmaları: 10 Yıllık Deneyim. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi. 2015;23(1):67-74. doi:10.5606/tgkdc.dergisi.2015.10141
Akkas Y, et al. Management of penetrating thoracic injuries: A retrospective analysis. Journal of Clinical and Analytical Medicine. 2016;7(4):482-5. doi:10.4328/JCAM.4422
Inci I, et al. Penetrating chest injuries: unusually high incidence of high-velocity gunshot wounds in a civilian population. World Journal of Surgery. 1998;22(10):1016-9. doi:10.1007/s002689900509
Kulshrestha P, et al. Management of penetrating cardiac injuries. Asian Cardiovascular and Thoracic Annals. 1998;6(4):282-5. doi:10.1177/021849239800600411
Moreno C, et al. Cardiac trauma: management and outcome of 273 patients. Thoracic and Cardiovascular Surgeon. 1986;34(3):159-64. doi:10.1055/s-2007-1022736
Thourani VH, et al. Penetrating cardiac trauma at a level I trauma center: a 15-year experience. Journal of Trauma. 1999;47(2):328-33. doi:10.1097/00005373-199908000-00018
Tyburski JG, et al. Factors affecting prognosis with penetrating wounds of the heart. Journal of Trauma. 2000;48(4):587-90. doi:10.1097/00005373-200004000-00003
Wall MJ, et al. Emergency department thoracotomy as a resuscitation technique in a level I trauma center. Journal of Trauma. 1994;36(3):386-95. doi:10.1097/00005373-199403000-00015
Velmahos GC, et al. Changing patterns in the management of penetrating thoracic trauma. Archives of Surgery. 1999;134(10):1137-40. doi:10.1001/archsurg.134.10.1137
Hirai S, et al. Penetrating cardiac injury: report of a case. Annals of Thoracic and Cardiovascular Surgery. 2002;8(2):110-2.
O'Connor J, et al. Management of penetrating thoracic trauma. In: Asensio JA, Trunkey DD, editors. Current Therapy of Trauma and Surgical Critical Care. Philadelphia: Mosby Elsevier; 2008. p. 245-52.
Degiannis E, et al. Penetrating injuries of the thoracic outlet. World Journal of Surgery. 2001;25(8):1038-43. doi:10.1007/s00268-001-0055-4
Coimbra R, et al. Penetrating thoracic trauma. In: Moore EE, Feliciano DV, Mattox KL, editors. Trauma. 8th ed. New York: McGraw-Hill; 2017. p. 455-78.
Karmy-Jones R, et al. Management of traumatic lung injury. In: Karmy-Jones R, Nathens A, Stern EJ, editors. Thoracic Trauma and Critical Care. Boston: Kluwer Academic Publishers; 2002. p. 245-58.
Saadia R, et al. Penetrating cardiac injuries: a 10-year experience. Journal of Trauma. 1994;37(5):755-60. doi:10.1097/00005373-199411000-00013
Isik AF, et al. Toraks Travmalarında Tanı ve Tedavi: 10 Yıllık Deneyim. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi. 2010;18(2):123-8.
Gungor A, et al. Penetran Toraks Travmaları: 320 Olgunun Analizi. Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi. 2014;20(4):265-70. doi:10.5505/tjtes.2014.54221
