Erkek Genital Organ Hastalıkları
Özet
Erkek genital organ hastalıkları; konjenital anomaliler, travmatik lezyonlar, enfeksiyöz süreçler, hormonal dengesizlikler ve tümöral oluşumlar sonucunda şekillenebilen ve hayvanların üreme performansını doğrudan etkileyen önemli klinik problemlerdir. Bu bölümde scrotum ve testis hastalıkları, kriptorşidizm, orşitis, hidrosel ve hematosel gibi patolojiler ile birlikte kastrasyonun endikasyonları ve cerrahi teknikleri ele alınmıştır. Tanı sürecinde ayrıntılı anamnez, klinik muayene, palpasyon, radyografik ve ultrasonografik incelemelerin yanı sıra gerekli durumlarda endokrinolojik testlerin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca at ve sığırlarda uygulanan farklı kastrasyon yöntemleri ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Erkek genital sistem hastalıklarının erken teşhisi ve uygun cerrahi yaklaşımın seçilmesi, fertilitenin korunması ve hayvan refahının sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.
Referanslar
Yücel R. Veteriner Özel Cerrahi. Kocaeli: Pethask Veteriner Hekimliği Yayınları; 1992.
Samsar E, Akın F. Veteriner Genel Cerrahi. Malatya: Medipres Matbaacılık Yayıncılık Ltd. Şti.; 2006.
Kamiloğlu A, Öztürk S, Kılıç E, Cihan M. Bir buzağıda penis hipoplazisi, prepusyum hipoplazisi ve anorşidizm olgusu. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2003;9(2):207-209.
Anteplioğlu H, Samsar E, Akın F. Veteriner Özel Şirurji. 2. Baskı. Ankara: Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları Ders Kitabı No: 406; 1990.
Spangenberg C. Canine cryptorchidism: A concise review of its origin, diagnosis and treatment. BEMS Reports. 2021;7(1):1-3. doi:10.5530/bems.7.1.1.
Gradil C, McCarthy R. Cryptorchidism. In: Fossum TW, ed. Small Animal Soft Tissue Surgery. 6th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2023. p.720–725.
Lange LD, Roels K, Ververs C, Velde MV, Corty P, Govaere J. Diagnostische benadering van cryptorchidie bij de hengst (Diagnostic approach of the cryptorchid stallion). Vlaams Diergeneeskundig Tijdschrift. 2017;86:148-153.
Gouletsou PG, Fthenakis GC. Ovine orchitis, with special reference to orchitis associated with Arcanobacterium pyogenes. Small Ruminant Research. 2006;62(1-2):71-74.
Parmar J, Parray A, Rao N, Shah A, Patel D. Management of idiopathic scrotal hydrocele in a Pomeranian dog. The Indian Journal of Veterinary Sciences and Biotechnology. 2020;15(4):86-87.
Aslanbey D, Candaş A. Veteriner Özel Operasyon. Ankara: Demircan Yayınevi; 1987.
Hess RA, Park CJ, Soto S, Reinacher L, Oh JE, Bunnell M, Ko CJ. Male animal sterilization: History, current practices, and potential methods for replacing castration. Frontiers in Veterinary Science. 2024;11:1-38. doi:10.3389/fvets.2024.1409386.
Marquette GA, Ronan S, Earley B. Castration–animal welfare considerations. Journal of Applied Animal Research. 2023;51(1):703-718.
Hayat A, Biricik HS. Bir Arap tayında hernia scrotalis olgusu ve operatif sağaltımı. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları. 2007;5(3):85-88.
Omosekeji LC, Onoja MJ, Oguntoye CO, Ajala OO, Leigh OO, Eyarefe OD. Congenital preputial ostium atresia and persistent penile frenulum in a 3-month-old German shepherd dog. SVU-International Journal of Veterinary Sciences. 2024;8(1):1-8.
Yılmaz K, Alkan F. Evcil hayvanlarda testis penis ve prepusium hastalıklarının klinik değerlendirilmesi. Veteriner Bilimleri Dergisi. 2001;17(4):67-74.
Arjun K, Sangita MS, Thankesawar G, Indrapal R. Balanoposthitis in equine and its clinical management. World Journal of Pharmaceutical Research. 2018;7(3):699-701.
De Vlaming A, Wallace ML, Ellison GW. Clinical characteristics, classification, and surgical outcome for kittens with phimosis: 8 cases (2009–2017). Journal of the American Veterinary Medical Association. 2019;255(9):1039-1046.
Günay E, Gencer H, Deveci Eİ, Bamaç ÖE, Özsoy S. A case report of phimosis and hydronephrosis in a lion cub: Clinical evaluation. Journal of Anatolian Wildlife Sciences. 2026;1(1):25-29.
Fesseha H. Acute paraphimosis in bull and its surgical management. Prac Clin Invest. 2020;3(2):68-71.
Zamirbekova N, Parlak K, Satici I, Ergin H, Yazici S, Eris EM, Alkan F. Surgical treatment of paraphimosis in dogs: 4 cases. Eurasian Journal of Veterinary Sciences. 2024;40(1):41-46.
Johnston SD, Kamolpatana K, Root-Kustritz MV, Johnston GR. Prostatic disorders in the dog. Animal Reproduction Science. 2000;60-61:405-415.
Verma A, Singh R, Jawre S, Khan A, Namdev N, Vishvakarma S, Sinha A. Prostate disorders in dogs, with a focus on benign prostatic hyperplasia (BPH): An overview. International Journal of Veterinary Sciences and Animal Husbandry. 2024;9(1):868-875.
Memon MA. Common causes of male dog infertility. Theriogenology. 2007;68:322-328. doi:10.1016/j.theriogenology.2007.04.025.
Rawlings CA, White RAS. Prostate. In: Bojrab MJ, Waldron DR, Toombs JP, eds. Current Techniques in Small Animal Surgery. 5th ed. Jackson, WY: Teton NewMedia; 2022.
Aslanbey D. Veteriner Operasyon Bilgisi. Ankara: Medipress Matbaacılık Yayıncılık; 2002.
The Spruce Pets. Dog neuter surgery. Available from: https://www.thesprucepets.com/dog-neuter-surgery-4121831. Accessed: 01 Jan 2026.
Tobias KM. Küçük Hayvan Yumuşak Doku Cerrahisi. Malatya: Medipres Yayıncılık Ltd. Şti.; 2016.
