Kadınlara Yönelik Sosyal Hizmet Müdahaleleri
Özet
Bu kitap bölümü, kadınlara yönelik sosyal hizmet müdahalelerini sosyal hizmet mesleğinin uygulama alanları ve mesleki rolleri çerçevesinde ele almaktadır. Kadınların yaşamlarında karşılaştıkları şiddet, ekonomik güvencesizlik, bakım yükleri, sosyal dışlanma ve eşitsizlikler, sosyal hizmet uygulamalarının temel çalışma alanları bağlamında değerlendirilmektedir. Bölümde, kadınlara yönelik hizmetlerin mikro, mezzo ve makro düzeylerde nasıl konumlandığı ve bu düzeylerin birbirleriyle kurduğu ilişkiler ele alınmaktadır. Mikro düzeyde bireysel danışmanlık, psikososyal destek ve vaka yönetimi uygulamaları; kadınların güvenliğinin sağlanması, gündelik yaşamlarının desteklenmesi ve hizmetlere erişim süreçleriyle birlikte değerlendirilmektedir. Mezzo düzeyde kadın destek grupları, topluluk temelli çalışmalar ve yerel hizmet modelleri aracılığıyla sosyal destek ağlarının güçlendirilmesi ve toplumsal katılımın desteklenmesi tartışılmaktadır. Makro düzeyde ise sosyal hizmetin politika geliştirme, savunuculuk ve kurumlar arası iş birliği rolleri doğrultusunda kadınlara yönelik hizmetlerin yasal ve yönetsel boyutları ele alınmaktadır. Bölüm, kadınlara yönelik sosyal hizmet müdahalelerini uygulama düzeyleri arasında kurulan bütünlüklü bir çerçeve içinde sunarak, sosyal hizmet uzmanlarının kadınlarla çalışırken üstlendikleri rollerin kapsamına ve uygulama alanlarına ilişkin bir değerlendirme ortaya koymayı amaçlamaktadır.
This book chapter examines social work interventions for women within the context of social work practice domains and professional roles. Women’s experiences of violence, economic insecurity, care responsibilities, social exclusion, and inequality are discussed as core areas of social work practice. The chapter addresses how services for women are positioned across micro, mezzo, and macro levels, and how these levels relate to one another. At the micro level, individual counseling, psychosocial support, and case management practices are discussed in relation to women’s safety, everyday life circumstances, and access to services. Mezzo-level interventions are examined through women’s support groups, community-based practices, and local service models that contribute to strengthening social support networks and supporting social participation. At the macro level, the chapter considers the legal and administrative dimensions of women-oriented services within the scope of social work roles in policy development, advocacy, and inter-institutional collaboration. By presenting social work interventions within an integrated multi-level framework, the chapter offers an overview of the scope and practice areas of social workers involved in services directed toward women.
Referanslar
Acar Savran, G. & Tura Demiryontan, N. (2020). Kadının Görünmeyen Emeği, 4. Basım, Yordam Kitap, İstanbul.
Akhund, S., & Yousafzai, A. (2011). How successful are women’s groups in health promotion and disease prevention? Eastern Mediterranean Health Journal, 17(5), 446–452. https://applications.emro.who.int/emhj/V17/05/17_5_2011_0446_0452.pdf
Allen, J., Robertson, J., & Patin, A. (2017). Improving emotional and cognitive outcomes for domestic violence survivors: The impact of shelter stay and self-compassion support groups.
Alston, M. (Ed.). (2014). Women, political struggles and gender equality in South Asia. Springer.
Bülbüller, G. (2023). Türkiye’de kadın kooperatiflerinin sosyal dayanışma ekonomisi kapsamında incelenmesi: İzmir ili örneği (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
Coşkun, E. ve Yılmaz, Ç. (2018). Sığınmacıların toplumsal uyum sorunları ve sosyal hizmetlere erişimi: Düzce uydu kent örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 75, 269–305. http://dx.doi.org/10.26650/jspc.2018.75.0016
Dalkılıç, R. A. (2021). Kadına yönelik şiddetle mücadele kamu politikası süreç analizi. Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 1–16. https://doi.org/10.47613/reflektif.2021.15
Dominelli, L. (2017). Feminist social work theory and practice. Bloomsbury Publishing.
Dominelli, L. (2002b). Theorising feminist social work practice. In Feminist Social Work Theory and Practice (pp. 17-40). Palgrave, London.
Dominelli, L. (2002a). Contextualising Feminist Social Work Theory and Practice. In Feminist Social Work Theory and Practice (pp. 41-63). Palgrave, London.
Edleson, J. L. (1999). The overlap between child maltreatment and woman battering. Violence against women, 5(2), 134-154.
Erbay, E. (2019). Güç ve Güçlendirme Kavramları Bağlamında Sosyal Hizmet Uygulaması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(42), 41-64.
Erseçen, D., & Tosun, Z. (2015). Kadın Danışma Merkezi işleyişi Eğitimi El Kitabı. Kadın Dayanışma Vakfı.
Fallot, R. D., & Harris, M. (2009). Creating cultures of trauma-informed care. Washington DC: Community Connections.
Featherstone, B. (2001). Where to for feminist social work. Critical social work, 2(1), 1-8.
Gutierrez, L. M. (1995). Understanding the empowerment process: Does consciousness make a difference?. Social work research, 19(4), 229-237.
Heaney, C. A., & Israel, B. A. (2008). Social networks and social support. In K. Glanz, B. K. Rimer, & K. Viswanath (Eds.), Health behavior and health education: Theory, research, and practice (4th ed., pp. 189–210). Jossey-Bass/Wiley.
Hepworth, D. H., Larsen, J. A., & Rooney, R. H. (1997). Direct social work practice: Theory and skills. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole Publishing.
Hicks, S. (2015). Social work and gender: An argument for practical accounts. Qualitative Social Work, 14(4), 471-487.
Htun, M., & Weldon, S. L. (2012). The civic origins of progressive policy change: Combating violence against women in global perspective, 1975–2005. American Political Science Review, 106(3), 548–569.
Kara, E., Yapucuoğlu, M. D., & Eryılmaz Ballı, F. (2023). Göçmen kadınların sosyal uyum süreçlerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 420–442.
Keçeci, G. (2017). Makro sosyal hizmet uygulamasında modeller, teknikler ve sosyal hizmet uzmanlarının rolleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 37(2), 115–132.
Mattocks, N. O. (2018). Social action among social work practitioners: Examining the micro–macro divide. Social Work, 63(1), 7-16.
Mayoux, L. (2005). Women’s empowerment through sustainable micro-finance: Rethinking best practice. 57, 76–81. Erişim Tarihi: Kasım 2025, Erişim Linki: https://www.findevgateway.org/sites/default/files/publications/files/mfg-en-paper-womens-empowerment-through-sustainable-micro-finance-rethinking-best-practice-2005_0.pdf
Röger-Offergeld, U., Kurfer, E., & Brandl-Bredenbeck, H. P. (2023). Empowerment through participation in community-based participatory research: Effects of a physical activity promotion project among socially disadvantaged women. Frontiers in Public Health, 11, 1205808. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1205808
Rubin, A. (1991). The effectiveness of outreach counseling and support groups for battered women: A preliminary evaluation. Research on Social Work Practice, 1(4), 368–382. https://doi.org/10.1177/104973159100100401
Seff, I., Meinhart, M., Sarraf, D., Abu Zuhair, A., Sofia, J., Atuheire, R., Lee, J., Ahmed, N., Poulton, C., & Stark, L. (2024). Women’s collectives and social support: Exploring pathways and impacts among forcibly displaced women. Frontiers in Sociology, 9, 1409332. https://doi.org/10.3389/fsoc.2024.1409332
Şahankaya Adar, A., & Dedeoğlu, S. (2023). Türkiye’de kadın kooperatiflerinin kadınların güçlenmesine etkisi. fe dergi, 15(2), 8–49.
Şahankaya Adar, A., Dedeoğlu, S., & Kurtuluş, G. (2023). Türkiye’de kadın kooperatifleri: Mevcut durum analizi, kadın güçlenmesi ve istihdam yaratma potansiyeli. Çalışma ve Toplum, 2023(2), 1171–1208.
Thoreson, R. W., Miller, M., Krauskopf, C. J., Williams, B. E., Pomerantz, A. M., Segrist, D. J., ... & Lammers, C. J. (2015). Micro, Mezzo, and Macro Applications. Social Workers' Desk Reference, 66, 176.
Toprakcı Alp, G., & Aksoy, B. (2019). Kadın girişimciliği ve sosyal sermaye: Nitel bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(27), 126–148. https://doi.org/10.20875/makusobed.504848
Tutty, L. M., Bidgood, B. A., & Rothery, M. A. (1993). Support groups for battered women: Research on their efficacy. Journal of Family Violence, 8(4), 325–343. https://doi.org/10.1007/BF00978097
Uçar, C. (2011). Kadın yoksulluğu ile mücadelede sosyal politika araçları ve etkinlikleri (Uzmanlık tezi). T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü.
Walker, L.E. (2017). The Battered Woman Syndrome (4th ed.). Springer Publishing Company.
Wendt, S., & Moulding, N. (Eds.). (2016). Contemporary feminisms in social work practice. London: Routledge.
World Health Organization & UN Women. (2019). RESPECT women: Preventing violence against women – A framework for policymakers. WHO Press. Erişim Tarihi: 20 Kasım, 2025, Erişim Linki: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-RHR-18.19
Yaylı, H., & Eroğlu, G. (2015). Yerel katılım bağlamında Türkiye’de kadın temsili. International Journal of Science Culture and Sport, Special Issue 3, 504–518
