Renkten Malzemeye: Çağdaş Sanatta Sarının Dönüşümü
Özet
Renk, sanat tarihi boyunca estetik bir öğe olmanın yanı sıra kültürel, psikolojik ve simgesel anlam katmanları taşıyan önemli bir görsel ifade biçimi olarak değerlendirilmiştir. Özellikle modernizm sonrası süreçte sanat pratiğinin geleneksel sınırlarının genişlemesiyle birlikte renk, yüzey üzerinde kullanılan bir öğe olmanın ötesine geçmiş ve doğrudan malzemenin kendisine dönüşmeye başlamıştır. Böylelikle renk, çağdaş sanatın disiplinlerarası yapısı içerisinde fiziksel, kavramsal ve deneyimsel boyutlarıyla yeniden değerlendirilmiş ve ayrıca mekânı dönüştüren, izleyici deneyimini etkileyen ve düşünsel çağrışımlar üreten bir malzeme olarak ele alınmaya başlanmıştır. Bu bağlamda sarı renk, sahip olduğu güçlü çağrışımlar ve dikkat çekici görsel etkisi nedeniyle çağdaş sanat üretimlerinde önemli bir yere sahip olmuştur. Sarı rengin görsel algıya dayalı bir unsur olmanın ötesine geçerek kimi zaman organik, tekstil temelli ve doğal materyaller aracılığıyla fiziksel bir varlık kazandığı, kimi zaman ise malzeme, anlam ve deneyim arasındaki ilişkiyi şekillendirerek çok katmanlı bir yapı olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Araştırma kapsamında incelenen eserlerde sarı renk doğa, yaşam döngüsü, dönüşüm, üretim ve sürdürülebilirlik gibi kavramlarla ilişkilendirilmektedir. Bu araştırmada çağdaş sanatta sarı rengin organik ve doğal malzemeler aracılığıyla yeniden nasıl yorumlandığı ve renk ile malzeme arasındaki ilişkinin anlam üretimindeki rolünün ortaya konulması amaçlanmıştır.
Throughout art history, color has been regarded not only as an aesthetic element but also as a significant form of visual expression carrying layers of cultural, psychological, and symbolic meaning. Particularly in the post-modern period, with the expansion of the traditional boundaries of art practice, color has gone beyond being merely an element used on a surface and has begun to transform directly into the material itself. Thus, color has been re-evaluated within the interdisciplinary structure of contemporary art in its physical, conceptual, and experiential dimensions, and has also begun to be considered as a material that transforms space, influences the viewer's experience, and generates intellectual associations. In this context, the color yellow has gained a significant place in contemporary art production due to its strong connotations and striking visual impact. The color yellow goes beyond being merely a visual perception element; sometimes it takes on a physical presence through organic, textile-based, and natural materials, and sometimes it emerges as a multi-layered structure shaping the relationship between material, meaning, and experience. In the works examined within the scope of the research, the color yellow is associated with concepts such as nature, life cycle, transformation, production, and sustainability. This research aims to reveal how the color yellow is reinterpreted in contemporary art through organic and natural materials, and the role of the relationship between color and material in the production of meaning.
Referanslar
Agnes Denes (t.y.). 6.06.2026 tarihinde http://www.agnesdenesstudio.com/catalog.html adresinden erişilmiştir.
Akdeniz, H. (2023). Evrimsel Süreçte Rengin Ortaya Çıkışı Renk Kuramları Renk Görme ve Algılama Süreçleri. İstanbul: Boyut Yayıncılık.
Aldoğan, A. (2023). Resim Sanatında Sarı Renk Örneği Üzerinden Rengin Anlamlarına Bakış. Art-e Sanat Dergisi, 16(32), 1006-1019.
Antmen, A. (2008). 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık.
Arıman, Y. (2022). Anselm Kiefer-resim, söz, malzeme ve sanat Sanat Tarihi Dergisi, 31(2), 807-819.
Atalay, M. C. (2023a). Soyut Dışavurumcu Resim Sanatında, Sarı Renk. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (37), 658676. DOI: 10.29000/rumelide.1405781.
Atalay, M. C. (2023b). Sarı Renk ve Anlam: Mustafa Cevat Atalay'ın Resimlerindeki Estetik İfadesi. M. Soğukömeroğulları, Y. S. Ulu & İ. Yılmaz (Ed.), Gaziantep Üniversitesi 50. Yıl Armağanı (ss. 98-113). Gaziantep Üniversitesi Yayınları.
Avcı, S. (2014). Bilimsel Renk Bilgisinin Resim Sanatındaki Yansımaları. Yedi, (11), 53-67.
Balmumu Odası: Wohin Bist Du Gegangen-Wohin Gehst Du? (Nereye Gittin-Nereye Gidiyorsun? (t.y.). The Phillips Collection.8.06.2026tarihindehttps://www.phillipscollection .org/collection/laib-wax-room adresinden erişilmiştir.
Barrett,T. (2012). Sanatı Eleştirmek Günceli Anlamak. Birinci Basım. İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Barrett,T. (2022). Sanat Üretimi Form ve Anlam. Birinci Basım. İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Battista, S. (2012). A Posthuman Interpretation of Wolfgang Laib's Work with Pollen as an Ecological Proposition. Performance Research, 17(4),67-73. doi.org/10.1080/13528165.2012.712258
Bayraktar, N. (2006). Kavram ve Anlam Boyutunda Sarı ve Tonları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(20), 209 218.
Daşkesen, H. (2021). Çağdaş Heykel Sanatında Kültürel Kimliği Konumlandırmak: Wolfgang Laib’in Yapıtları Üzerinden Bir Değerlendirme. Turkish Online Journal Of Design Art And Communication, 11(4), 1285-1302. Doi No: 10.7456/11104100/006
Doğan, S. (2023). Anselm Kiefer’in resimlerinde materyal kullanımı; saman ve kurşun. Journal of Arts, 6(2), 157-168.
Erim, Ö. U. (2019). Sanatsal bir ifade aracı olarak tekstil. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(54), 263-273. DOI: 10.7816/idil-08-54-18
Ertok, A., ve Sevgili, U. C. (2025). Sanatın Renk ve Aura ile İlişkisi. S. Dilay (Ed.), Güzel Sanatlarda Güncel Kavramlar ve Yenilikçi Araştırmalar, (ss. 98-114). All Sciences Academy.
Good, B. (2007). Still Points: The Quiet Spaces of Wolfgang Laib. Image Journal, (53) /https://imagejournal.org. https://imagejournal.org/article-tags/wolfgang-laib/
Gözübüyük, H.K. (2025). Sürdürülebilirliğin Vizyoner Öncüsü Olarak Agnes Denes: Ekolojik Sanatta Güncelliği ve Yansımaları. Turan-Sam, 17 (68),438-445. http://dx.doi.org/10.15189/1308-804
Heinrich, K. (2024). Sanatçı Olma Hikayem: Wolfgang Laib. 8.06.2026 tarihinde https://www.artbasel.com/news/wolfgang laib-how-i-became-an-artist-musee-orangerie-paris adresinden alınmıştır.
Jonquet, F. (2025). Olga de Amaral. 6.06.2026 tarihinde https://www.artforum.com/events/francois-jonquet-olga-de-amaral-2024-1234725586/ adresinden erişilmiştir.
Karaçalı, B. (2018). Çağdaş sanatın dili-malzemenin sözü. Sanat Tasarım Dergisi, (9), 29-35. DOI: 10.17490/Sanat.2018.24
Lowry, B. (2024). Görsel Deneyim Sanata Giriş. İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Mazlum, Ö. (2011). Rengin Kültürel Çağrışımları. Dumlupinar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (31), 125-138.
Nalçacıoğlu, Ç., ve Paçalı, S. K. (2025). Bellek Bağlamında Canan Tolon ve Anselm Kiefer’in Nesnelerindeki Dönüşüm. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, (2), 117-131.
Ocvirk, O.G., Stinson, R.E., Wigg, P.R., Bone, R.O. ve Cayton,
D.L. (2015). Sanatın Temelleri Teori ve Uygulama. İzmir: Karakalem Kitabevi Yayınları.
Olga de Amaral (t.y.). 6.06.2026 tarihinde www.artnet.com/artists/olga-de-amaral/ adresinden erişilmiştir.
Oskay, N (2021). Geleneksel Tekstil Tekniklerinin Çağdaş Yorumlaması: Sanatçı Olga De Amaral Örneği. Uluslararası Zanaattan Sanata Kongre ve Jürili Karma Sergisi, Uşak, 17-25.
Özcan, B. Ö., ve Özer, A. (2023). Sanatta geleneksel olmayan malzeme kullanımının olanakları ve Simon Berger örneği. Güzel sanatlarda öncü ve çağdaş çalışmalar (ss. 59-94). Duvar Yayınları.
Özol, A. (2012). Sanat Eğitimi ve Tasarımda Temel Değerler. İstanbul: Pastel Yayıncılık.
Pastoureau, M. (2019). Yellow. The History of a Color. The Princeton University Press.
Per, M. (2012). Resim Sanatında Rengin Tarihsel Süreçte İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(4). 103-119.
Poole, NL (2025). The Truth is Deeper Than Beauty: The Modern Alchemy of Olga De Amaral (Master’s Thesis, Texas University, San Antonio).
Read, H. (2014). Sanatın Anlamı. İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Soygüder, Ş. (2013). Bir Dil Olarak" Sarı" Rengin Anlamı ve" Sarı Basın" Neden Sarı?”. Humanities Sciences, 8(2), 184-206. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2013.8.2.4C0164
Soykan, A. N., ve Açıkgöz, Ş. (2024). Bizans Resim Sanatında Hale ve Hale İçindeki Renklerin Sembolizmi. Firat University Journal of Social Sciences, 34(1), 383-399. DOI: 10.18069/firatsbed.1386443
Şehrin göbeğini…(2023). pembenar. 14.06.2026 tarihinde https://www.milliyet.com.tr/pembenar/sehrin-gobegini-4-ayda-bugday-tarlasina-cevirdi-degeri-4-5-milyar-dolar-7046375 adresinden erişilmiştir.
Şevgin, T. (2025). Van Gogh İçin Mekânın Kimliği; Bir Enteriyör Resim Olan “Sarı Ev” Örneği. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(4),1523-1538. https://doi.org/10.7456/tojdac.1741268
Tunç, M. (2025). Günümüz Resim Sanatında Sanatçıların Malzeme Seçimleri Üzerine. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(2), 267-278.
Türk, A. (2021). Yoksul Sanatta Malzemenin Değişen Anlamları ve Canlı Hayvan Kullanımı. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 9(57), 313-321. doi: 10.7816/ulakbilge-09-57-13
Uz, A. (2020). Yeni Dışavurumcu Sanata Ressam ve Heykeltıraş Anselm Kiefer’in Eserleriyle Bakmak. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(12), 84-99.
Wolfgang Laib (t.y.). De Pont Museum. 6.06.2026 tarihinde https://www.depont.nl/en/collection/artists/wolfgang-laib adresinden erişilmiştir.
Wolfgang Laib (2013). Moma. 6.06.2026 tarihinde https://www.moma.org/calendar/exhibitions/1315 adresinden erişilmiştir.
Wolfgang Laib (2017). Masilugano. 6.06.2026 tarihinde https://www.masilugano.ch/en/masi/in-corso/agenda/events/evento~mostre~2017~lac~wolfgang-laib~.html adresinden erişilmiştir.
Görsel 1. Vincent van Gogh, Sarı Ev, 72x91,5cm, 1888, Tuval üzerine yağlıboya, Van Gogh Müzesi, Amsterdam https://tr.wikipedia.org/wiki/Sar%C4%B1_Ev
Görsel 2. Vincent van Gogh, Ayçiçekleri, 92,1x73cm,1888, Tuval üzerine yağlıboya, Londra Ulusal Galerisi https://tr.wikipedia.org/wiki/Ay%C3%A7i%C3%A7ekleri_(Van_G ogh_serisi)
