Görsel Kültürde Rengin Simgesel Kodları: Sembolizm, Ayrımcılık ve Toplumsal Dayanışmanın İzleri
Özet
Bu çalışma, renklerin toplumsal ve kültürel boyutlarını sosyolojik bir bakış açısıyla ele almaktadır. Renkler sadece estetik ve görsel unsurlar değildir. Renklerin farklı işlevleri vardır. Renkler sembolik, ideolojik ve iletişimsel olarak çok yönlü işlevsel araçlardır. Tarih boyunca renkler; inanç sistemlerinden siyasi hareketlere, kimlik oluşumundan protesto biçimlerine kadar geniş bir alanda anlam kazanmıştır. Beyazın saflık ve adaleti, kırmızının güç ve tutkuyu, yeşilin umudu ve inancı temsil etmesi gibi örnekler, renklerin evrensel bir iletişim dili oluşturduğunu göstermektedir. Renkler evrensel dilin yanı sıra içerisinde bulunduğu toplumda da kültürel kimliğin unsurlarından biri haline gelir. Günümüzde de renkler, toplumsal hareketlerin, protestoların ve kimlik mücadelelerinin simgelerinden biri olarak kullanılmaya devam etmektedir. Farklı kültür ve inanç sistemlerinde renklere farklı sembolik değerler yüklenildiği görülmektedir. Bu çalışmada renklerin işlevleri, kültürel çağrışımları ve sembolik değerleri üzerinde durularak, toplumsal dayanışma ve ayrımcılık aracı olarak nasıl işlev gördükleri tartışılmıştır. Farklı dönem ve coğrafyalardan örneklerle renklerin toplumsal kimlik, aidiyet oluşturma ve direniş sembolü haline geliş süreçleri incelenmiştir. Renklerin toplumsal yapıyı anlatmaya ve çözümlemeye yardımcı olan unsurlardan biri olduğu ileri sürülmüştür.
This study examines the social and cultural dimensions of colors from a perspective of integrating them. Colors are not merely aesthetic and visual elements. They possess diverse characteristics. Colors are versatile, symbolic, ideological, and communicative tools. Throughout history, colors have acquired a wide range of meanings, from belief systems to political movements, identity formation, and forms of protest. Examples such as white representing purity and justice, red representing power and passion, and green representing hope and faith demonstrate that colors constitute a universal language of communication. Colors, in addition to the universal language within itself, also become one of the elements of cultural identity. Today, colors continue to be used as symbols of social movements, protests, and identity struggles. Different cultures and belief systems ascribe different symbolic values to colors. This study examines the functions, cultural connotations, and symbolic values of colors, discussing how they function as tools of social solidarity and discrimination. Using examples from different periods and geographies, we examine the processes through which colors became symbols of social identity, belonging, and resistance. It is argued that colors are one of the elements that help explain and analyze social structure.
Referanslar
Akduruş, T. (2025, August). Use of colors in political and social events. In Conferences 1(1). https://conferences.tsuull.uz/index.php/conferences/article/view/699
Akçakaya, N., & Alver, K. (2017). Renklerin sosyolojisi: Renklerin toplumsal mahiyeti üzerine bir inceleme. Konya: Selçuk Üniversitesi.
Albayrak, K. (2008). Millî dinlerde renk fenomeni. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-42.
Albayrak, K. (2010). Dinlerin rengi, renklerin dili (s.150). Ankara: Sarkaç Yayınları.
Alıç, F., & Alıç, S. (2014). Campbell’in monomit kuramı bağlamında Gezi’nin “Kırmızılı Kadın”ı: Siyasi bir simgenin sonsuz yolculuğu. Turkish Studies, 9(5), 185–210.
Al-Musawi, M. (2006). Reading Iraq: Culture and power in conflict. I.B. Tauris. https://www.torrossa.com/it/resources/an/5211770
Alpar, M. (2017). Sonuçları itibarıyla 15 Temmuz darbesi. Turkish Studies (Elektronik), 12(16), 53-64. https://www.researchgate.net/publication/319475694_Sonuclari_Itibariyla_15_Temmuz_Darbesi
Ataman, Ö. (2022). Süfrajet hareketi: Özgürlüğün acı ve azimle kazanımı. SineFilozofi Dergisi, Özel Sayı (4), 285–299.
Bahar, H. İ. (2009). Sosyoloji (s.350). Ankara: Uşak Yayınları.
Batur, M. (2016). Huzurun rengi mavi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(13). 279-292. http://dx.doi.org/10.16950/iüstd.95706
Baturlar, Ş. S., & Yaylagül, L. (2019). Kültürel süreklilik bağlamında Türk halk kültüründe mavi/turkuaz mavisi ve nazar boncuğu. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (31), 665-688.
Baysan, M. (2020). Kütahya’da geçmişten günümüze doğum âdetleri: Bir gelenek olarak doğu yatağı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (64), 265-283.
Rayman, H. (2002). Nevruz ve Türk kültüründe renkler. Milli Folklor, 7(53), 10-15.
Reskin, B. (2012). The race discrimination system. Annual review of sociology, 38(1), 17-35.
Bozatay, Ş. A., & Güler, Y. (2017). Türk siyasal kültürü ve sembol ilişkisi üzerine. The Journal of Turk-Islam World Social Studies, 4(10), 25-39.
Caunes, S., & Özdoğan, H. K. (2015). 1960’larda etnik/sosyalist hareket olarak kara panter partisi.MSGSÜ Sosyal Bilimler(12), 165-202
Chandrashekhar, M. (2014). Different colors and political ideology. International Journal of Research – Granthaalayah, 2(3SE), 1–5.
Chanter, T. (2019). Toplumsal cinsiyet (s.233). (M. Erguvan, Çev.). Fol Kitap.
Clark, J. H. (2015). Green, red, yellow and purple: Gendering the Kurdish question in south-east Turkey. Gender, Place & Culture, 22(10), 1463-1480.
Cojocaru, S. (2024). The symbolic and psychosemantic polyvalence of colors. Review of Artistic Education, (28), 231-238.
Demiröz, D. (2025). PKK’nın Avrupa’daki yapılanması: Lobicilik, propaganda ve sessiz onay mekanizmaları.(1–7) https://www.academia.edu/129364322/PKK_n%C4%B1n_Avrupa_daki_Yap%C4%B1lanmas%C4%B1_Lobicilik_Propaganda_ve_Sessiz_Onay_Mekanizmalar%C4%B1
Dokumacı, Y. S. (2019). Mahmud Esat ve Tarih-i Sanayi. Dört Öge, 16, 137-153.
Finlay, V. (2007) “Renkler” (s.357), Dost Kitabevi.
Gabain, A. V. (1968). Renklerin sembolik anlamları. (S. Tezcan, Çev.) Türkoloji Dergisi, 3, 107-113.
Genç, R. (1997). Türk inanışları ile millî geleneklerinde renkler ve sarı-kırmızı-yeşil. Erdem, 9(27), 1075-1110.
Genç Yılmaz, A. (2014). Toplumsal Hareketin Kalbinde Bir Yeni Özne: Anneler Türkiye’de Cumartesi Anneleri Ve Arjantin’de Mayıs Meydanı Anneleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 2(1), 51-74.
Gökcan, Ö. (2024). Renklerin simgesel temsili: Pan-Arabizm örneği. Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 952-970.
Gürakar, H. T. (2017). Bir Toplumsal Hareketin Anatomisi: İran Yeşil Hareketi. İran Siyaseti, (9-21). https://www.academia.edu/7396178/B%C4%B0R_TOPLUMSAL_HAREKET%C4%B0N_ANATOM%C4%B0S%C4%B0_%C4%B0RAN_YE%C5%9E%C4%B0L_HAREKET%C4%B0.
Gürgan, M. (2013). Antik çağlarda renklerin tedavi için kullanımı: Kromoterapi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 77-77.
Karadoğan, A. (2007). Karanlık kelimesinin yapısına dair. Karadeniz Araştırmaları, 15, 117 -123.
Karakaş-Sucuka, G., & Sevindik, O. (2025). Color as a visual cultural strategy in corporate identity formation: Insights from Turkish universities. International Journal of Human Research and Social Science Studies, 2(5), 250–257.
Keş, Y., & Turgut, B. (2015). Kültür ve Sanatın Yansıması Para Tasarımı" Osmanlı Son Dönem Kaimeleri ve Cumhuriyet’in İlk Emisyonları". Medeniyet Sanat Dergisi, 1(2), 31-47.
Kiliç, Y., & Başol, S. (2014). Hitit büyülerinde sayı ve renk. Turkish Studies (Elektronik), 9(7), 51-64. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7268
Kılınçarslan, F., & Fidan, M. (2012). Giresun üniversitesindeki çalışan kadın personelin renklere bakışı. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4, 38-54.
Küçük, S. (2010). Eski Türk kültüründe renk kavramı. bilig, 54, 185-210.
Kütük, A. (2014). İslam/Türk devlet ve toplum geleneğinde renkler ve anlamları. Journal of Turkology, 24(2), 133-170.
Körükmez Kaya, N. (2015). Türkiye eğitim sisteminde renk, etnik köken, dil, din ve inanç temelli ayrımcılık. Minority Rights Group.
Mazlum, Ö. (2011). Rengin kültürel çağrışımları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 125-138.
Meydan Larousse. (1992). Cilt 16. İstanbul: Sabah Gazetesi Yayınları.
Ögel, B. (1984). Türk kültür tarihine giriş (Cilt 6). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Özcan, B. A. (2018). Türk ve Slav kültüründe siyah renk. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 5(18), 269-292.
Özcan, B. A. (2021). Rus çar ailelerinin cenaze törenlerinde siyah renk kullanımı. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8(4), 1382-1405.
Özer, D. (2012). Toplumsal düzenin oluşmasında renk ve iletişim [Communication and colour in the formation of social order]. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(6), 268–281.
Portal, F. (1845). An essay on symbolic colours: In antiquity, the Middle Ages, and modern times. J. Weale. https://books.google.com.tr/books/about/An_Essay_on_Symbolic_Colours.html?id=qkQ-AAAAYAAJ&redir_esc=y
Saraç, H. (2022a). Türk ve Rus kavram sisteminde sembolik bir değer olarak “Beyaz/Ak”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 48, 39-52.
Saraç, H. (2022b). Türk ve Slav inanışları ile geleneklerinde simgesel değer olarak “Kırmızı”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 657-673.
Saraç, H. (2022c). Türk Siyaset Dilinin Sembolleri: Renkler (Kültürel, Semantik ve Tarihsel Bakış). Mavi Atlas, 10(2), 374-389.
Sarıhan, A. (2023). Bir Sosyal Hareket Örneği Olarak İran Yeşil Hareketi. İran Çalışmaları Dergisi, 7(2), 217-241.
Sağocak, A. M. (2018). Kırmızı Rengin Tasarımın Algı ve Anlamına Etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(57), 235.
Sawer, M. (2007). Wearing your politics on your sleeve: The role of political colours in social movements. Social Movement Studies, 6(1), 39–56.
Serbest, K. (2020). Kültür aktörlerinden internet fenomenlerine doğum ve evlilik ile ilgili uygulamalar. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 3(5), 48-69.
Soysal, M. E. (2010). Tarihsel Süreçte Bayrak ve Sancaklarımız. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 17(42), 209-239.
Şafak, E. (2008). Araf. İstanbul: Metis.
Tandoğan, Ş. M. (2021). İran’da Kadın Hareketleri: Beyaz Çarşamba Hareketi Örneği. İran Çalışmaları Dergisi, 5(2), 205-234.
Tylor, E. B. (1871). Primitive culture: Researches into the development of mythology, philosophy, religion, art, and custom. London: John Murray.
Ulukan, A. (2012). Farklılığın Renk ve Sayılarda Buluşan Aynılığı. Journal of Turkish Research Institute, 48, 165-190.
Yadav, P. (2016). White sari—Transforming widowhood in Nepal. Gender, Technology and Development, 20(1), 1-24.
Yardımcı, M. (2011). Renk Dünyamız ve Türk Kültüründe Renkler. Bilimsel Eksen, 4, 106-122.
Yaltkaya, Ş. (1942). Tarihte renk. Journal of Turkology, 7, 41-47.
Yıldız, A. (2020). Kültürel Bir gösterge Olarak Renk Sembolizmi ve Beyaz’ın Kültürel İşlevleri Türk Ekini Dergisi, 6, 47-48.
Yunusoğlu, M. K. (2009). Siyasetin renkleri: Semantik yaklaşım. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 6(2), 25-39.
Referanslar
Akduruş, T. (2025, August). Use of colors in political and social events. In Conferences 1(1). https://conferences.tsuull.uz/index.php/conferences/article/view/699
Akçakaya, N., & Alver, K. (2017). Renklerin sosyolojisi: Renklerin toplumsal mahiyeti üzerine bir inceleme. Konya: Selçuk Üniversitesi.
Albayrak, K. (2008). Millî dinlerde renk fenomeni. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-42.
Albayrak, K. (2010). Dinlerin rengi, renklerin dili (s.150). Ankara: Sarkaç Yayınları.
Alıç, F., & Alıç, S. (2014). Campbell’in monomit kuramı bağlamında Gezi’nin “Kırmızılı Kadın”ı: Siyasi bir simgenin sonsuz yolculuğu. Turkish Studies, 9(5), 185–210.
Al-Musawi, M. (2006). Reading Iraq: Culture and power in conflict. I.B. Tauris. https://www.torrossa.com/it/resources/an/5211770
Alpar, M. (2017). Sonuçları itibarıyla 15 Temmuz darbesi. Turkish Studies (Elektronik), 12(16), 53-64. https://www.researchgate.net/publication/319475694_Sonuclari_Itibariyla_15_Temmuz_Darbesi
Ataman, Ö. (2022). Süfrajet hareketi: Özgürlüğün acı ve azimle kazanımı. SineFilozofi Dergisi, Özel Sayı (4), 285–299.
Bahar, H. İ. (2009). Sosyoloji (s.350). Ankara: Uşak Yayınları.
Batur, M. (2016). Huzurun rengi mavi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(13). 279-292. http://dx.doi.org/10.16950/iüstd.95706
Baturlar, Ş. S., & Yaylagül, L. (2019). Kültürel süreklilik bağlamında Türk halk kültüründe mavi/turkuaz mavisi ve nazar boncuğu. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (31), 665-688.
Baysan, M. (2020). Kütahya’da geçmişten günümüze doğum âdetleri: Bir gelenek olarak doğu yatağı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (64), 265-283.
Rayman, H. (2002). Nevruz ve Türk kültüründe renkler. Milli Folklor, 7(53), 10-15.
Reskin, B. (2012). The race discrimination system. Annual review of sociology, 38(1), 17-35.
Bozatay, Ş. A., & Güler, Y. (2017). Türk siyasal kültürü ve sembol ilişkisi üzerine. The Journal of Turk-Islam World Social Studies, 4(10), 25-39.
Caunes, S., & Özdoğan, H. K. (2015). 1960’larda etnik/sosyalist hareket olarak kara panter partisi.MSGSÜ Sosyal Bilimler(12), 165-202
Chandrashekhar, M. (2014). Different colors and political ideology. International Journal of Research – Granthaalayah, 2(3SE), 1–5.
Chanter, T. (2019). Toplumsal cinsiyet (s.233). (M. Erguvan, Çev.). Fol Kitap.
Clark, J. H. (2015). Green, red, yellow and purple: Gendering the Kurdish question in south-east Turkey. Gender, Place & Culture, 22(10), 1463-1480.
Cojocaru, S. (2024). The symbolic and psychosemantic polyvalence of colors. Review of Artistic Education, (28), 231-238.
Demiröz, D. (2025). PKK’nın Avrupa’daki yapılanması: Lobicilik, propaganda ve sessiz onay mekanizmaları.(1–7) https://www.academia.edu/129364322/PKK_n%C4%B1n_Avrupa_daki_Yap%C4%B1lanmas%C4%B1_Lobicilik_Propaganda_ve_Sessiz_Onay_Mekanizmalar%C4%B1
Dokumacı, Y. S. (2019). Mahmud Esat ve Tarih-i Sanayi. Dört Öge, 16, 137-153.
Finlay, V. (2007) “Renkler” (s.357), Dost Kitabevi.
Gabain, A. V. (1968). Renklerin sembolik anlamları. (S. Tezcan, Çev.) Türkoloji Dergisi, 3, 107-113.
Genç, R. (1997). Türk inanışları ile millî geleneklerinde renkler ve sarı-kırmızı-yeşil. Erdem, 9(27), 1075-1110.
Genç Yılmaz, A. (2014). Toplumsal Hareketin Kalbinde Bir Yeni Özne: Anneler Türkiye’de Cumartesi Anneleri Ve Arjantin’de Mayıs Meydanı Anneleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 2(1), 51-74.
Gökcan, Ö. (2024). Renklerin simgesel temsili: Pan-Arabizm örneği. Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 952-970.
Gürakar, H. T. (2017). Bir Toplumsal Hareketin Anatomisi: İran Yeşil Hareketi. İran Siyaseti, (9-21). https://www.academia.edu/7396178/B%C4%B0R_TOPLUMSAL_HAREKET%C4%B0N_ANATOM%C4%B0S%C4%B0_%C4%B0RAN_YE%C5%9E%C4%B0L_HAREKET%C4%B0.
Gürgan, M. (2013). Antik çağlarda renklerin tedavi için kullanımı: Kromoterapi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 77-77.
Karadoğan, A. (2007). Karanlık kelimesinin yapısına dair. Karadeniz Araştırmaları, 15, 117 -123.
Karakaş-Sucuka, G., & Sevindik, O. (2025). Color as a visual cultural strategy in corporate identity formation: Insights from Turkish universities. International Journal of Human Research and Social Science Studies, 2(5), 250–257.
Keş, Y., & Turgut, B. (2015). Kültür ve Sanatın Yansıması Para Tasarımı" Osmanlı Son Dönem Kaimeleri ve Cumhuriyet’in İlk Emisyonları". Medeniyet Sanat Dergisi, 1(2), 31-47.
Kiliç, Y., & Başol, S. (2014). Hitit büyülerinde sayı ve renk. Turkish Studies (Elektronik), 9(7), 51-64. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7268
Kılınçarslan, F., & Fidan, M. (2012). Giresun üniversitesindeki çalışan kadın personelin renklere bakışı. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4, 38-54.
Küçük, S. (2010). Eski Türk kültüründe renk kavramı. bilig, 54, 185-210.
Kütük, A. (2014). İslam/Türk devlet ve toplum geleneğinde renkler ve anlamları. Journal of Turkology, 24(2), 133-170.
Körükmez Kaya, N. (2015). Türkiye eğitim sisteminde renk, etnik köken, dil, din ve inanç temelli ayrımcılık. Minority Rights Group.
Mazlum, Ö. (2011). Rengin kültürel çağrışımları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 125-138.
Meydan Larousse. (1992). Cilt 16. İstanbul: Sabah Gazetesi Yayınları.
Ögel, B. (1984). Türk kültür tarihine giriş (Cilt 6). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Özcan, B. A. (2018). Türk ve Slav kültüründe siyah renk. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 5(18), 269-292.
Özcan, B. A. (2021). Rus çar ailelerinin cenaze törenlerinde siyah renk kullanımı. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 8(4), 1382-1405.
Özer, D. (2012). Toplumsal düzenin oluşmasında renk ve iletişim [Communication and colour in the formation of social order]. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(6), 268–281.
Portal, F. (1845). An essay on symbolic colours: In antiquity, the Middle Ages, and modern times. J. Weale. https://books.google.com.tr/books/about/An_Essay_on_Symbolic_Colours.html?id=qkQ-AAAAYAAJ&redir_esc=y
Saraç, H. (2022a). Türk ve Rus kavram sisteminde sembolik bir değer olarak “Beyaz/Ak”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 48, 39-52.
Saraç, H. (2022b). Türk ve Slav inanışları ile geleneklerinde simgesel değer olarak “Kırmızı”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 657-673.
Saraç, H. (2022c). Türk Siyaset Dilinin Sembolleri: Renkler (Kültürel, Semantik ve Tarihsel Bakış). Mavi Atlas, 10(2), 374-389.
Sarıhan, A. (2023). Bir Sosyal Hareket Örneği Olarak İran Yeşil Hareketi. İran Çalışmaları Dergisi, 7(2), 217-241.
Sağocak, A. M. (2018). Kırmızı Rengin Tasarımın Algı ve Anlamına Etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(57), 235.
Sawer, M. (2007). Wearing your politics on your sleeve: The role of political colours in social movements. Social Movement Studies, 6(1), 39–56.
Serbest, K. (2020). Kültür aktörlerinden internet fenomenlerine doğum ve evlilik ile ilgili uygulamalar. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 3(5), 48-69.
Soysal, M. E. (2010). Tarihsel Süreçte Bayrak ve Sancaklarımız. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 17(42), 209-239.
Şafak, E. (2008). Araf. İstanbul: Metis.
Tandoğan, Ş. M. (2021). İran’da Kadın Hareketleri: Beyaz Çarşamba Hareketi Örneği. İran Çalışmaları Dergisi, 5(2), 205-234.
Tylor, E. B. (1871). Primitive culture: Researches into the development of mythology, philosophy, religion, art, and custom. London: John Murray.
Ulukan, A. (2012). Farklılığın Renk ve Sayılarda Buluşan Aynılığı. Journal of Turkish Research Institute, 48, 165-190.
Yadav, P. (2016). White sari—Transforming widowhood in Nepal. Gender, Technology and Development, 20(1), 1-24.
Yardımcı, M. (2011). Renk Dünyamız ve Türk Kültüründe Renkler. Bilimsel Eksen, 4, 106-122.
Yaltkaya, Ş. (1942). Tarihte renk. Journal of Turkology, 7, 41-47.
Yıldız, A. (2020). Kültürel Bir gösterge Olarak Renk Sembolizmi ve Beyaz’ın Kültürel İşlevleri Türk Ekini Dergisi, 6, 47-48.
Yunusoğlu, M. K. (2009). Siyasetin renkleri: Semantik yaklaşım. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 6(2), 25-39.