Kadına Yönelik Şiddetin Topolojisi
Özet
Bu çalışma, kadına yönelik şiddeti yalnızca bireysel ya da münferit bir olay olarak değil, farklı toplumsal, kültürel ve kurumsal düzlemlerde yeniden üretilen çok katmanlı bir yapı olarak ele almayı amaçlamaktadır. Kadına yönelik şiddetin farklı mekânlarda, ilişkilerde ve iktidar alanlarında nasıl konumlandığı ve birbirleriyle nasıl bağlantı kurduğu analiz “Şiddetin Topolojisi” kavramı üzerinden analiz edilmektedir. Bilindiği gibi kadına yönelik şiddet, yalnızca fiziksel biçimleri değil; psikolojik, ekonomik, dijital ve sembolik boyutları da olan çok katmanlı sosyal bir olgudur. Çalışmada bu bağlamda kadına yönelik şiddetin, aile, kamusal alan, çalışma hayatı ve dijital ortamlar gibi farklı toplumsal mekânlarda nasıl görünür hale geldiği tartışılmaktadır. Ayrıca çalışma, kadına yönelik şiddetin, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, ataerkil normlar ve kurumsal yapıların etkisiyle farklı alanlarda birbirini besleyen bir ağ oluşturduğunu ve çoğunlukla kültüre içselleştirilmesinin bir sonucu olarak görünmez/doğal kılındığını ileri sürülmektedir. Bu açıdan bakıldığında kadına yönelik şiddet, tekil olaylar üzerinden değil, ilişkisel ve mekânsal bir ağ içinde anlaşılması gereken bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Tam da bu noktada şiddetin topolojik bir haritasının ortaya koyması hedeflenmiştir. Bu bağlamda kadına yönelik şiddet toplumsal ve kültürel farklılıkları içinde barındırmakla birlikte hem açık dışa vurumcu biçimlerde hem de içselleşmiş ya da görünmez biçimlerde deneyimlenmektedir. Bu bağlamda kadına yönelik şiddet toplumsal ve kültürel farklılıkları içinde barındırmakla birlikte hem açık dışa vurumcu biçimlerde hem de içselleşmiş ya da görünmez biçimlerde deneyimlenmektedir. Bu yaklaşım, kadına yönelik şiddetin yalnızca hukuki veya bireysel müdahalelerle değil, toplumsal yapıların dönüşümünü içeren çok boyutlu politikalarla ele alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir.
This study aims to address violence against women not merely as an individual or isolated incident, but as a multi-layered structure reproduced across different social, cultural, and institutional levels. The analysis of how violence against women is positioned and interconnected in different spaces, relationships, and power structures is conducted through the concept of "The Topology of Violence." As is known, violence against women is a multi-layered social phenomenon encompassing not only physical forms but also psychological, economic, digital, and symbolic dimensions. In this context, the study discusses how violence against women becomes visible in different social spaces such as the family, public sphere, working life, and digital environments. Furthermore, the study argues that violence against women forms a network that feeds itself in different areas due to the influence of gender inequality, patriarchal norms, and institutional structures, and is often rendered invisible/natural as a result of its internalization within the culture. From this perspective, violence against women should be understood not through individual events, but as a phenomenon within a relational and spatial network. It is precisely at this point that the aim is to create a topological map of violence. In this context, violence against women, while encompassing social and cultural differences, is experienced in both overt and expressive forms, as well as in internalized or invisible forms. This approach points to the necessity of addressing violence against women not only through legal or individual interventions, but also through multi-dimensional policies that involve the transformation of social structures.
Referanslar
Akdemir, A. (2022). Kadınlara yönelik siber ortamda gerçekleştirilen şiddet fiilleri ve faillerinin tipolojisine yönelik fenomenolojik bir çalışma. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 24(1), 387-422.
Akgül, A., & Uğurlu, Ö. (2021). Kadına Yönelik Şiddetin, Şiddeti Uygulayan ve Mekân Bağlamında İncelenmesi: Katledilmiş Kadınlar Örneği. Planlama, 31(1).
Aldama, A. J. (2003).Violence,bodies and the color of fear, Aldama, A. J. (Ed.) Violence and the body: race, gender, and the state. Indiana University Press.
Arendt, H.(2018). Şiddet Üzerine, çev:Bülent Peker, İletişim Yayınları
Atay, A. (2019). Feminist kuram bağlamında masallarda toplumsal cinsiyet. 5. Uluslararası İletişim Öğrecileri Sempozyumu E-kitabı, 261-267.
Bobel, C. (2010). New blood: Third-wave feminism and the politics of menstruation. In New Blood. Rutgers University Press.
Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm, çev: Bediz Yılmaz,Bağlam Yayınları,İstanbul
Bourdieu, P. (1999). Toplumsal Uzam ve Sembolik İktidar. Cogito, 18, 16-32.
Bunch, C., & Carrillo, R. (1991). Gender Violence: A Development and Human Rights Issue. Center For Women's Global Leadershıp
Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi.(çev. Başak Ertür). İstanbul: Metis Yay.
Doğan, K., & Karaman, N. (2023). Şiddeti adlandırma ve anlama: Türkiye’de Şiddete maruz kalan kadınların deneyimleri ve baş etme stratejileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (75), 71-86.
Dove, E. S., Khan, S. A., & Kline, K. N. (2022). Structural violence, social suffering, and the COVID-19 pandemic: Discourses and narratives at the margins of the state in Texas. Social Science & Medicine, 296, 114872.
Duby, G., & Perrot, M. (2005). Kadınların tarihi I, Antik tanrıçalardan hıristiyan azizlere. Çev: Ahmet Fethi, Dizi Editörleri Georges Duby, Michelle Perrot. Cilt Editörü Pauline Schmitt Pantel
Duman, M. Ç. (2023). Digital Violence And Women: Systematization Of Researchs And Suggestions For Future Research. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(3), 359-398.
Estés, C. P. (2017). Kurtlarla Koşan Kadınlar: Vahşi Kadın Arketipine Dair Öykü ve Mitler (H. Atalay, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Farmer, P. (2004). An anthropology of structural violence. Current anthropology, 45(3), 305-325.
Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu, Çeviren: Mehmet Ali Kılıçbay. Ankara, İmge Kitapevi.
Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar çev: İşık Ergiiden-Osman Akınhay, Aytıntı Yayınları, İstanbul
Galtung, J., & Höivik, T. (1971). Structural and direct violence: A note on operationalization. Journal of Peace research, 8(1), 73-76.
Grosz, E. (2003). The time of violence: Deconstruction and value. In A. J. Aldama (Ed.), Violence and the body: Race, gender, and the state (pp. 135–147). Indiana University Press.
Gürkan, S. (2017). Toplumsal cinsiyet bağlamında karagöz metinlerinde kadın. Turkish Studies (Elektronik), 12(29), 271-286.
Halifeoğlu, M. (2020). Habitus of academy and its gender: female academics. The Journal of International Civilization Studies, 2, 167-181.
Han, B. C. (2017). Şiddetin topolojisi. Çev: Dilek Zapçıoğlu, Metis Yayınları İstanbul
Henry, N. & Powell, A. (2015). Beyond the ‘sext’: Technology-facilitated sexual violence and harassment against adult women. Australian & New Zealand journal of criminology, 48(1), 104-118.
Henry, N. & Powell, A. (2018). Technology-facilitated sexual violence: A literature review of empirical research. Trauma, violence, & abuse, 19(2), 195-208.
Hill, J. (2021).Kadınların hiç mi suçu yok. Çev: Filiz Kurt. Okuyan Us Yayınevi İstanbul
Jurasz, O. & Barker, K. (2021). Sexual violence in the digital age: A criminal law conundrum?. German Law Journal, 22(5), 784-799.
Crenshaw, K. (1989). Irk ve cinsiyetin kesişimini marjinalleştirmenin önlenmesi: Ayrımcılık karşıtı doktrin, feminist Teori ve ırkçılık karşıtı politikaların siyah feminist bir eleştirisi, Chicago Üniversitesi Hukuk Forumu: Cilt 1989, Makale 8. Erişim adresi: https://chicagounbound.uchicago.edu/uclf/vol1989/iss1/8
Mantler, T., Yates, J., Shillington, K. J., Tryphonopoulos, P., & Jackson, K. T. (2024). “If you don’t stop the cycle somewhere, it just keeps going”: Resilience in the context of structural violence and gender-based violence in rural Ontario. PLOS global public health, 4(1), e0002775.
Mill, J. S. (2017). Kadınların köleleştirilmesi Çev: Ahmet Özcan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Ömeroğlu, A. T., & Karkış, Ö. İ. (2023). Challenging patriarchy: A study of feminist strategies to eliminate male violence against women in Turkey. Akademik Hassasiyetler, 10(22), 585-609.
Pantel, S. P. (2005). Kadınların tarihi I, antik tanrıçalardan hıristiyan azizlere. Edit: Georges Duby, Michelle Perrot ve Pauline Schmitt Pantel, Çev. Ahmet Fethi, İş Bankası Yayınları İstanbul.
Rose, S. D. (2013). Challenging global gender violence. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 82, 61-65.
Sarışın, M. (2022). Toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin yeni yüzü: Dijital şiddet. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 8(2), 257-285.
Seçgin, L., & Selçuk, K. T. (2023). Sanal ağların distopyası: Kadına yönelik dijital şiddet. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2023(1), 203-217.
Thomas, Y.(2005). Roma hukukunda cinsiyet ayrımı, Kadınların tarihi I, antik tanrıçalardan hıristiyan azizlere(içinde). Çev: Ahmet Fethi, Dizi Editörleri Georges Duby, Michelle Perrot. Cilt Editörü Pauline Schmitt Pantel
UN Women (2020). COVID-19 döneminde kadınlara ve kız çocuklarına yönelik dijital şiddet
ve BİT* yoluyla şiddet. Erişim Adresi: https://www.unwomen.org/-/media/headquarters/attachments/sections/library/publications/2020/brief-online World Journal of Human Sciences ict-facilitated-violence-against-women-and-girls-during-covid-19- tr.pdf?la=en&vs=2641 (03.02.2026)
Vorobej, M. (2008). Structural violence. Peace research, 84-98.
Walby, S. (2021). Patriyarka kuramı. Çev:Hülya Osmanağaoğlu,dipnot yayınları
Referanslar
Akdemir, A. (2022). Kadınlara yönelik siber ortamda gerçekleştirilen şiddet fiilleri ve faillerinin tipolojisine yönelik fenomenolojik bir çalışma. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 24(1), 387-422.
Akgül, A., & Uğurlu, Ö. (2021). Kadına Yönelik Şiddetin, Şiddeti Uygulayan ve Mekân Bağlamında İncelenmesi: Katledilmiş Kadınlar Örneği. Planlama, 31(1).
Aldama, A. J. (2003).Violence,bodies and the color of fear, Aldama, A. J. (Ed.) Violence and the body: race, gender, and the state. Indiana University Press.
Arendt, H.(2018). Şiddet Üzerine, çev:Bülent Peker, İletişim Yayınları
Atay, A. (2019). Feminist kuram bağlamında masallarda toplumsal cinsiyet. 5. Uluslararası İletişim Öğrecileri Sempozyumu E-kitabı, 261-267.
Bobel, C. (2010). New blood: Third-wave feminism and the politics of menstruation. In New Blood. Rutgers University Press.
Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm, çev: Bediz Yılmaz,Bağlam Yayınları,İstanbul
Bourdieu, P. (1999). Toplumsal Uzam ve Sembolik İktidar. Cogito, 18, 16-32.
Bunch, C., & Carrillo, R. (1991). Gender Violence: A Development and Human Rights Issue. Center For Women's Global Leadershıp
Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi.(çev. Başak Ertür). İstanbul: Metis Yay.
Doğan, K., & Karaman, N. (2023). Şiddeti adlandırma ve anlama: Türkiye’de Şiddete maruz kalan kadınların deneyimleri ve baş etme stratejileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (75), 71-86.
Dove, E. S., Khan, S. A., & Kline, K. N. (2022). Structural violence, social suffering, and the COVID-19 pandemic: Discourses and narratives at the margins of the state in Texas. Social Science & Medicine, 296, 114872.
Duby, G., & Perrot, M. (2005). Kadınların tarihi I, Antik tanrıçalardan hıristiyan azizlere. Çev: Ahmet Fethi, Dizi Editörleri Georges Duby, Michelle Perrot. Cilt Editörü Pauline Schmitt Pantel
Duman, M. Ç. (2023). Digital Violence And Women: Systematization Of Researchs And Suggestions For Future Research. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(3), 359-398.
Estés, C. P. (2017). Kurtlarla Koşan Kadınlar: Vahşi Kadın Arketipine Dair Öykü ve Mitler (H. Atalay, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Farmer, P. (2004). An anthropology of structural violence. Current anthropology, 45(3), 305-325.
Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu, Çeviren: Mehmet Ali Kılıçbay. Ankara, İmge Kitapevi.
Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar çev: İşık Ergiiden-Osman Akınhay, Aytıntı Yayınları, İstanbul
Galtung, J., & Höivik, T. (1971). Structural and direct violence: A note on operationalization. Journal of Peace research, 8(1), 73-76.
Grosz, E. (2003). The time of violence: Deconstruction and value. In A. J. Aldama (Ed.), Violence and the body: Race, gender, and the state (pp. 135–147). Indiana University Press.
Gürkan, S. (2017). Toplumsal cinsiyet bağlamında karagöz metinlerinde kadın. Turkish Studies (Elektronik), 12(29), 271-286.
Halifeoğlu, M. (2020). Habitus of academy and its gender: female academics. The Journal of International Civilization Studies, 2, 167-181.
Han, B. C. (2017). Şiddetin topolojisi. Çev: Dilek Zapçıoğlu, Metis Yayınları İstanbul
Henry, N. & Powell, A. (2015). Beyond the ‘sext’: Technology-facilitated sexual violence and harassment against adult women. Australian & New Zealand journal of criminology, 48(1), 104-118.
Henry, N. & Powell, A. (2018). Technology-facilitated sexual violence: A literature review of empirical research. Trauma, violence, & abuse, 19(2), 195-208.
Hill, J. (2021).Kadınların hiç mi suçu yok. Çev: Filiz Kurt. Okuyan Us Yayınevi İstanbul
Jurasz, O. & Barker, K. (2021). Sexual violence in the digital age: A criminal law conundrum?. German Law Journal, 22(5), 784-799.
Crenshaw, K. (1989). Irk ve cinsiyetin kesişimini marjinalleştirmenin önlenmesi: Ayrımcılık karşıtı doktrin, feminist Teori ve ırkçılık karşıtı politikaların siyah feminist bir eleştirisi, Chicago Üniversitesi Hukuk Forumu: Cilt 1989, Makale 8. Erişim adresi: https://chicagounbound.uchicago.edu/uclf/vol1989/iss1/8
Mantler, T., Yates, J., Shillington, K. J., Tryphonopoulos, P., & Jackson, K. T. (2024). “If you don’t stop the cycle somewhere, it just keeps going”: Resilience in the context of structural violence and gender-based violence in rural Ontario. PLOS global public health, 4(1), e0002775.
Mill, J. S. (2017). Kadınların köleleştirilmesi Çev: Ahmet Özcan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Ömeroğlu, A. T., & Karkış, Ö. İ. (2023). Challenging patriarchy: A study of feminist strategies to eliminate male violence against women in Turkey. Akademik Hassasiyetler, 10(22), 585-609.
Pantel, S. P. (2005). Kadınların tarihi I, antik tanrıçalardan hıristiyan azizlere. Edit: Georges Duby, Michelle Perrot ve Pauline Schmitt Pantel, Çev. Ahmet Fethi, İş Bankası Yayınları İstanbul.
Rose, S. D. (2013). Challenging global gender violence. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 82, 61-65.
Sarışın, M. (2022). Toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin yeni yüzü: Dijital şiddet. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 8(2), 257-285.
Seçgin, L., & Selçuk, K. T. (2023). Sanal ağların distopyası: Kadına yönelik dijital şiddet. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2023(1), 203-217.
Thomas, Y.(2005). Roma hukukunda cinsiyet ayrımı, Kadınların tarihi I, antik tanrıçalardan hıristiyan azizlere(içinde). Çev: Ahmet Fethi, Dizi Editörleri Georges Duby, Michelle Perrot. Cilt Editörü Pauline Schmitt Pantel
UN Women (2020). COVID-19 döneminde kadınlara ve kız çocuklarına yönelik dijital şiddet
ve BİT* yoluyla şiddet. Erişim Adresi: https://www.unwomen.org/-/media/headquarters/attachments/sections/library/publications/2020/brief-online World Journal of Human Sciences ict-facilitated-violence-against-women-and-girls-during-covid-19- tr.pdf?la=en&vs=2641 (03.02.2026)
Vorobej, M. (2008). Structural violence. Peace research, 84-98.
Walby, S. (2021). Patriyarka kuramı. Çev:Hülya Osmanağaoğlu,dipnot yayınları
