Dijitalleşmenin Aile Dinamiklerine Etkisi: Sosyal Hizmet Perspektifinden Bir Sosyal Sorun Analizi ve Çözüm Önerileri
Özet
Bu çalışma, 21. yüzyılın belirleyici unsuru olan dijitalleşme sürecinin aile kurumu üzerindeki yapısal ve işlevsel dönüştürücü etkilerini sosyal hizmet perspektifiyle analiz etmektedir. Araştırmanın temel amacı, dijital araçların gündelik yaşamla bütünleşmesi sonucu ortaya çıkan yeni dinamikleri, değişen ebeveynlik rollerini ve olası dijital riskleri bir "sosyal sorun" ekseninde değerlendirerek bütüncül çözüm önerileri sunmaktır. Çalışmada, "dijital aile" yapısının iletişimde zaman ve mekân sınırlarını ortadan kaldırırken; "birlikteyken yalnızlık", "teknoferans" ve "sosyotelizm" (phubbing) gibi olgular aracılığıyla aile içi duygusal kopuşu ve ilişkisel yabancılaşmayı tetiklediği saptanmıştır. Ayrıca, dijital yerli çocuklar ile dijital göçmen ebeveynler arasındaki yetkinlik farkının geleneksel dikey hiyerarşiyi sarsarak "tersine mentörlük" ve "dijital ebeveynlik" gibi yeni nesil modelleri zorunlu kıldığı vurgulanmıştır. Sosyal hizmet disiplini çerçevesinde; dijital bağımlılık, mahremiyetin dönüşümü ve siber risklere karşı aile sisteminin dengesini (homeostasis) koruyacak mikro, mezzo ve makro düzeyde müdahale stratejileri tartışılmıştır. Sonuç olarak; dijital muhafazakârlık, aile sözleşmeleri, dijital detoks ve okuryazarlık eğitimleri gibi somut çözüm önerileri getirilerek, teknolojinin aile refahını ve yaşam kalitesini artıran bilinçli bir araca dönüştürülmesinin kritik önemi ortaya konulmuştur.
This study analyzes the structural and functional transformative effects of the digitalization process—an essential feature of the 21st century—on the family institution from a social work perspective. The main aim of the research is to assess the new dynamics emerging from the integration of digital tools into daily life, changing parenting roles, and potential digital risks within the framework of a “social problem” and to offer holistic solution suggestions. The study finds that while the “digital family” structure removes boundaries of time and space in communication, it also triggers emotional disconnect and relational alienation within the family through phenomena such as “alone togetherness,” “technoference,” and “sociotelism” (phubbing). Furthermore, it emphasizes that the competency gap between digital native children
and digital immigrant parents undermines the traditional vertical hierarchy and necessitates new generation models such as “reverse mentoring” and “digital parenting.” Within the discipline of social work, intervention strategies at the micro, mezzo, and macro levels are discussed to maintain the family system’s equilibrium (homeostasis) against digital addiction, the transformation of privacy, and cyber risks. In conclusion, by offering concrete solution proposals such as digital conservatism, family contracts, digital detox, and literacy trainings, the study highlights the critical importance of transforming technology into a conscious tool that enhances family welfare and quality of life.
Referanslar
Akbağ, M., & Sayıner, B. (2021). “Dijital Teknolojinin Yansımaları: Ebeveyn Teknoferansı ve Sosyotelizmi”. Humanistic Perspective, 3(3), 753-778.
https://doi.org/10.47793/hp.996220
Algan, T. (2022). Aile İçi Sorunlar ve Aile Danışmanlığı. Konya: Eğitim Yayınevi
Alkan, B. (2023). “İnstagram’ın evli çiftlerin aile yaşantısına etkileri.” Journal of Communication Science Researches, 3 (3), 218-235.
Anlı, G. (2018). İnternet Bağımlılığı: Sosyal ve Duygusal Yalnızlık, Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 389-97. Doi: http://dx.doi.org/10.21733/ibad.414862
Arslan, A., & Bardakçı, S. (2020). “Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin iletişim becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi.” Gençlik Araştırmaları Dergisi, 8(20), 36-63.
Arslan, K. (2021). Sosyal hizmet uygulamalarında aile dayanıklılığına etki eden faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 365-374.
Bakan; U., & Bakan, U. (2017). Facebook’ta Aile İlişkileri ve Sosyal Medya Adanmışlığına Yönelik Bir İçerik Analizi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:9, Sayı:20, 54-68. https://doi.org/10.20875/makusobed.284457
Baldassar, L., Nedelcu, M., Merla, L., & Wilding, R. (2016). "ICT‐Based Co‐Presence in Transnational Families and Communities: Challenging the Premise of Face‐to‐Face Proximity in Sustaining Relationships." Global Networks, 16(2), 133–144.
Bostancı, M. (2023). “Dijital Dünyada Ebeveynlik.” TRT Akademi Dergisi, 08(19), 982-991. Bostancı, S., & Çakır, R. (2022). Erken Çocukluk Çağında Çocuğu Olan Ebeveynlerin,
Çocuklarına Medya Kullandırmadaki Aracılıkları ve Dijital Ebeveynlik Farkındalıklarının İncelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 7(2), 86-116. https://doi.org/10.52797/tujped.1192163
Bulut, I. (1993). Ruh Hastalığının Aile İşlevlerine Etkisi. Ankara: T.C. Başbakanlık Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Yayınları.
Büyükaslan, A. (2025). Kavramsal Tanımlar Bağlamında Medya ve Aile Etkileşimi. TRT Akademi, 10(24), 840-849. https://izlik.org/JA43ZF39PR
Clark, L. S. (2013). The parent app: Understanding families in the digital age. Oxford: Oxford University Press.
Collins, D., Jordan, C., & Coleman, H. (2013). An Introduction to Family Social Work (Fourth Edition). Belmont: Brooks/Cole, Cengage Learning.
Coşgun Solak, M. (2025). Moderniteden Dijital Çağa Ailenin Sosyolojik Dönüşümü: Kuşaklararası Dinamikler ve Toplumsal Cinsiyet. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26 (Özel Sayı), 1447-1459.
https://doi.org/10.17494/ogusbd.1741528
Çalışkan, N., & Aslanderen, M. (2014). Aile İçi İletişim ve Siber Yaşam: Teorik Bir Çözümleme, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 15(2), 263-277.
Çeçen, A. F., Çokluk, N., Bostancı, M., & Atmaca, S. (2023). Aile kurumuna dijital bir yaklaşım: Dijital aile sözleşmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 22(1), 66-84. http://dergipark.org.tr/tr/pub/jss
Dimopoulos, Κ., Koutsampelas, C., & Tsatsaroni, A. (2021). Home schooling through online teaching in the era of covid-19: exploring the role of home-related factors that deepen educational inequalities across European societies. European Educational Research Journal, 20(4), 479-497. https://doi.org/10.1177/14749041211023331
Durak, A., Yıldız Durak, H., Sarıtepeci, M., & Dilmaç, B. (2025). Examining the factors affecting parental supervision in cyberbullying prevention: Demographics, parental mediation, and digital parenting awareness. Families in Society, 106(1), 176-194. https://doi.org/10.1177/10443894231225793
Duran Okur, H. (2025). Dijital Çağda Ailenin Yeniden İnşası. M. Ak ve A. O. Közleme içinde,
Değişen Toplum, Dönüşen Aile (s. 164-186). Konya: Çizgi Kitabevi Ellul, J. (2003), Teknoloji Toplumu (Çev. M. Ceylan), İstanbul: Bakış Yayınları Engelbrecht, L. K. (1999). Introduction to Social Work. Wellington: Lanzo.
Erdoğdu-Aslan, B. Ö., & Tezel-Ertaç, Z. E. (2025). Dijital çağda çocuk yetiştirme ve aile ilişkileri bağlamında sistematik bir derleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 121-140.
Filiz, H. (2025). Aile İletişiminde Teknolojik Dönüşüm: Teknolojinin Aile Bağlarını Zayıflatması. The Journal of Social Science, 9(17), 131-145. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1640257
Gencer, T. E., & Aktan, M. C. (2021). Dijitalleşen çağda ve toplumda değişen ihtiyaçlar ve sorunlar: esosyal hizmet (sosyal hizmet 2.0) gereksinimi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(3), 1143-1175. DOI: 10.33417/tsh.875908
Giddens, A. (2012). Sosyoloji. (C. Güzel, Çev.) İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Giddens, A. (2014). Mahremiyetin Dönüşümü: Modern Toplumlarda Cinsellik, Aşk ve Erotizm. (İ. Şahin, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Goodwin, K. (2018). Dijital dünyada çocuk büyütmek. İstanbul: Aganta Kitap
İnan Kaya, G. (2021). Dijital Çağda Çocuk Yetiştirme ve Eğitim: Değişen Roller. İnsan ve İnsan, 8(27), 83-100. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.819184
Johnson, N. F., & Francis, Z. (2022). Positive family relationships in a digital age: Hearing the voice of young people. Children & Society, 36(6), 933–948. doi.org/10.1111/chso.12548
Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Mızrak Şahin, B., Çulha, İ., & Babadağ, B. (2016). The virtual world’s current addiction: Phubbing. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 3(2), 223- 269.https://doi.org/10.15805/addicta.2016.3.0013.
Kirst-Ashman, K. K., & Hull Jr, G. H. (2017). Understanding Generalist Practice (Fifth Edition). Chicago: Brooks Cole.
Kopuz, T., Turgut, Y. E., & Aktı Aslan, S. (2022). Dijital ebeveynlik tutumu ile çocukların güvenli internet kullanımları arasındaki ilişki üzerine bir inceleme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(42), 123-153. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1111996
Kurtdaş, E. M. (2025). Dijitalleşme ve Ailenin Dönüşümü. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Aile Yılı Özel Sayısı, 253-286.
Kültür, A. (2025). Dijital Çağda Ailenin Dönüşümü: Ailede ve Ebeveynlikte Yeni Dinamikler.
M. Ak ve A. O. Közleme içinde, Değişen Toplum, Dönüşen Aile (s. 142-163). Konya: Çizgi Kitabevi
Lim, S. S. (2018). Transcendent parenting in digitally connected families: When the technological meets the social. In G. Mascheroni, C. Ponte & A. Jorge (Eds.), Digital parenting: The challenges for families in the digital age (pp. 31–39). Göte-borg: Nordicom.
Livingstone, S., & Blum-Ross, A. (2020). Parenting for a digital future: How hopes and fears about technology shape children's lives. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190874698.001.0001
Manap, A., & Durmuş, E. (2020). Development of digital parental awareness scale. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 21(2), 978-993. https://doi.org/10.17679/inuefd.711101
McDaniel, B. T., & Coyne, S. M. (2016). “Technoference”: The interference of technology in couple relationships and implications for women’s personal and relational well-being. Psychology of Popular Media Culture, 5(1), 85-98. http://doi.org/10.1037/ppm0000065.
McDaniel, B. T., & Drouin, M. (2019). Daily technology interruptions and emotional and relational well-being. Computers in Human Behavior, 99, 1-8. http://doi.org/10.1016/j.chb.2019.04.027
McDaniel, B. T., & Schramm, D. (2019). Technoference strategies: Managing family screen time. Families and Communities, November, 1-6.Erişim adresi: https://extension.usu.edu/relationships/files/techostrategies.pdf.
McDaniel, B. T., Galovan, A. M., Cravens, J. D., & Drouin, M. (2018). “Technoference” and implications for mothers’ and fathers’ couple and coparenting relationship quality. Computers in Human Behavior, 80, 303–313. http://doi:10.1016/j.chb.2017.11.019
Nisan, F., & Şentürk Kara, E. (2025). Teknolojik Gelişmelerin Aile İçi İletişime Yansımasını Karikatürler Üzerinden Okumak, İmgelem, Yeni Medya Çalışmaları Özel Sayısı, 195- 236.
Odabaşı, H. F., Tekgöz, N., Hafızoğlu, R., & Aydın, S. (2024). Dijital çağda ailenin dönüşümü: Yeni nesil bağlar ve dinamikler (2. baskı) [Araştırma Raporu No. 2]. Enstitü Sosyal Yayınlar
Onyeator, I. & Okpara, N. (2019). “Human communication in a digital age: Perspectives on ınterpersonal communication in the family.” New Media and Mass Communication, 78, 35-45. DOI: 10.7176/NMMC
Parlar, H., & Dere, S. (2025). Dijital Ebeveynliğin, Aile İçi İletişim ve Velinin Eğitime Katılımı Üzerine Etkisi: Yapısal Eşitlik Modeli. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(66), 79- 110. DOI:10.21560/spcd.vi.1404734
Payne, M. (2021). Modern social work theory. (5th ed.) New York: Oxford University Press. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital ımmigrants. On the Horizon, MCB University
Pres,9(5), October.
Sancar, E. (2023). Z kuşağı ergen çocuk sahibi ebeveynlerin dijital ebeveynlik tutumlarının çocukları ile ilişkilerine etkisi. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 43(1), 54-67. https://doi.org/10.26650/SJ.2023.43.1.0023
Semiz Türkoğlu, H. (2025). Dijital Çağda Aile ve İletişimin Dönüşümü: Medya, Kültür ve Toplumsal Yansımalar. TRT Akademi, 10(24), 379-385. https://izlik.org/JA44YT77CM
Sheafor, B. W., & Horejsi, C. R. (2006). Techniques and Guidelines for Social Work Practice
(7. b.). Boston: Pearson
Stockdale, L. A., Coyne, S. M., & Padilla-Walker, L. M. (2018). Parent and child technoference and socioemotional behavioral outcomes: A nationally representative study of 10- to 20- year-old adolescents. Computers in Human Behavior, 88, 219-226. http://doi.org/10.1016/j.chb.2018.06.034.
Şimşek, Z. C., Canbeldek, M., & Işıkoğlu, N. (2023). Ebeveynlerin pandemi sürecinde dijital ebeveynlik uygulamalarına yönelik deneyimleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 55, 250- 271.
Taipale, S. (2019). What Is a ‘Digital Family’?. In Intergenerational connections in dijital families. (pp. 11-24). Charm, Switzerland: Springer Nature AG. doi.org/10.1007/978-3- 030-11947-8_2
Topçu, D. & Pekince, H. (2025). Dijital Çağda Aile İlişkileri ve Değerler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Aile Yılı Özel Sayısı, 96-122.
Tuncay, T., & Tekin, H. H. (2021). Sosyal Hizmet Mesleğinin ABC'si: Temel Kavramlar, Sosyal Sorunlar, Çalışma Alanları, Müdahale Ölçekleri. Ankara: Nika Yayınevi.
Turan, N. (2012). Birey ve Aileler ile Sosyal Hizmet. Ankara: SHUDER Genel Merkezi. Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More From Technology and Less From Each
Other. Basic Books/Hachette Book Group.
Uludaşdemir, D., & Küçük, S. (2024). Raising awareness among adolescent cyberbullies and their parents in Türkiye through a web-based cyberbullying education program based on Pender's health promotion model. Journal of Pediatric Nursing, 77, 152-161. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2024.03.027
Walsh, F. (2016). Strengthening family resilience (3 rd ed.). New York: Guilford Publications Walsh, F. (2017). Aile Dayanıklılığı Sıkıntılarla Dövülmüş Güçlü Yanlar. F. Walsh içinde,
Normal Aile Süreçleri: Büyüyen Çeşitlilik ve Karmaşıklık (M. Kaya, Çev., s. 409-438). Ankara: Pegem Akademi.
Watson, A., Lupton, D., & Michael, M. (2021). “The COVID Digital Home Assemblage: Transforming The Home İnto A Work Space During The Crisis”. Convergence The International Journal of Research into New Media Technologies, 27(5), 1207–1221. doi:10.1177/13548565211030848
Yam, F. C., & İlhan, T. (2020). Modern çağın bütünsel teknolojik bağımlılığı: Phubbing. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry, 12(1), 1–15. https://doi.org/10.18863/pgy.551299.
Yıldırım, İ. (2021). “Sosyal medya, dijital bağımlılık ve siber zorbalık ekseninde değişen aile ilişkileri üzerine bir değerlendirme.” Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(5) 1237-1258.
Yurt, R. G. (2025). Dijital Çağda Aile İlişkilerinin Çözülmesi ve Korunması: Dijital Muhafazakârlık Bağlamında Bir Değerlendirme. The International New Issues in Social Sciences, 13(2), 279-306. https://izlik.org/JA58KR97LX
Yusufoğlu, Ö. Ş. (2023). Teknoloji Kullanımının Aile İlişkilerine Etkisi, H. Yazıt ve N. Köktürk (Ed.), Sosyal Bilimler Üzerine Araştırmalar VIII içinde (107-124), Gaziantep: Özgür Yayınları.
Yücel, Ö. F. (2025). Dijital Dünyada Aile: TRT Haber İçeriklerinde Ailenin Konumu Üzerine Bir İnceleme. TRT Akademi, 10(24), 386-421. https://doi.org/10.37679/trta.1664334
Zastrow, C. (2017). Introduction to Social Work and Social Welfare: Empowering People (12. b.). Boston: Cengage Learning.
Zeybekoğlu Akbaş, Ö. & Dursun, C. (2020). Teknolojinin aileye etkisi: değişen ailenin dijital ebeveyn ve çocukları. Turkish Studies- Social, 15(4), 2245-2265 https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.43395
Referanslar
Akbağ, M., & Sayıner, B. (2021). “Dijital Teknolojinin Yansımaları: Ebeveyn Teknoferansı ve Sosyotelizmi”. Humanistic Perspective, 3(3), 753-778.
https://doi.org/10.47793/hp.996220
Algan, T. (2022). Aile İçi Sorunlar ve Aile Danışmanlığı. Konya: Eğitim Yayınevi
Alkan, B. (2023). “İnstagram’ın evli çiftlerin aile yaşantısına etkileri.” Journal of Communication Science Researches, 3 (3), 218-235.
Anlı, G. (2018). İnternet Bağımlılığı: Sosyal ve Duygusal Yalnızlık, Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 389-97. Doi: http://dx.doi.org/10.21733/ibad.414862
Arslan, A., & Bardakçı, S. (2020). “Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin iletişim becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi.” Gençlik Araştırmaları Dergisi, 8(20), 36-63.
Arslan, K. (2021). Sosyal hizmet uygulamalarında aile dayanıklılığına etki eden faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 365-374.
Bakan; U., & Bakan, U. (2017). Facebook’ta Aile İlişkileri ve Sosyal Medya Adanmışlığına Yönelik Bir İçerik Analizi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:9, Sayı:20, 54-68. https://doi.org/10.20875/makusobed.284457
Baldassar, L., Nedelcu, M., Merla, L., & Wilding, R. (2016). "ICT‐Based Co‐Presence in Transnational Families and Communities: Challenging the Premise of Face‐to‐Face Proximity in Sustaining Relationships." Global Networks, 16(2), 133–144.
Bostancı, M. (2023). “Dijital Dünyada Ebeveynlik.” TRT Akademi Dergisi, 08(19), 982-991. Bostancı, S., & Çakır, R. (2022). Erken Çocukluk Çağında Çocuğu Olan Ebeveynlerin,
Çocuklarına Medya Kullandırmadaki Aracılıkları ve Dijital Ebeveynlik Farkındalıklarının İncelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 7(2), 86-116. https://doi.org/10.52797/tujped.1192163
Bulut, I. (1993). Ruh Hastalığının Aile İşlevlerine Etkisi. Ankara: T.C. Başbakanlık Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Yayınları.
Büyükaslan, A. (2025). Kavramsal Tanımlar Bağlamında Medya ve Aile Etkileşimi. TRT Akademi, 10(24), 840-849. https://izlik.org/JA43ZF39PR
Clark, L. S. (2013). The parent app: Understanding families in the digital age. Oxford: Oxford University Press.
Collins, D., Jordan, C., & Coleman, H. (2013). An Introduction to Family Social Work (Fourth Edition). Belmont: Brooks/Cole, Cengage Learning.
Coşgun Solak, M. (2025). Moderniteden Dijital Çağa Ailenin Sosyolojik Dönüşümü: Kuşaklararası Dinamikler ve Toplumsal Cinsiyet. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26 (Özel Sayı), 1447-1459.
https://doi.org/10.17494/ogusbd.1741528
Çalışkan, N., & Aslanderen, M. (2014). Aile İçi İletişim ve Siber Yaşam: Teorik Bir Çözümleme, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 15(2), 263-277.
Çeçen, A. F., Çokluk, N., Bostancı, M., & Atmaca, S. (2023). Aile kurumuna dijital bir yaklaşım: Dijital aile sözleşmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 22(1), 66-84. http://dergipark.org.tr/tr/pub/jss
Dimopoulos, Κ., Koutsampelas, C., & Tsatsaroni, A. (2021). Home schooling through online teaching in the era of covid-19: exploring the role of home-related factors that deepen educational inequalities across European societies. European Educational Research Journal, 20(4), 479-497. https://doi.org/10.1177/14749041211023331
Durak, A., Yıldız Durak, H., Sarıtepeci, M., & Dilmaç, B. (2025). Examining the factors affecting parental supervision in cyberbullying prevention: Demographics, parental mediation, and digital parenting awareness. Families in Society, 106(1), 176-194. https://doi.org/10.1177/10443894231225793
Duran Okur, H. (2025). Dijital Çağda Ailenin Yeniden İnşası. M. Ak ve A. O. Közleme içinde,
Değişen Toplum, Dönüşen Aile (s. 164-186). Konya: Çizgi Kitabevi Ellul, J. (2003), Teknoloji Toplumu (Çev. M. Ceylan), İstanbul: Bakış Yayınları Engelbrecht, L. K. (1999). Introduction to Social Work. Wellington: Lanzo.
Erdoğdu-Aslan, B. Ö., & Tezel-Ertaç, Z. E. (2025). Dijital çağda çocuk yetiştirme ve aile ilişkileri bağlamında sistematik bir derleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 121-140.
Filiz, H. (2025). Aile İletişiminde Teknolojik Dönüşüm: Teknolojinin Aile Bağlarını Zayıflatması. The Journal of Social Science, 9(17), 131-145. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1640257
Gencer, T. E., & Aktan, M. C. (2021). Dijitalleşen çağda ve toplumda değişen ihtiyaçlar ve sorunlar: esosyal hizmet (sosyal hizmet 2.0) gereksinimi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(3), 1143-1175. DOI: 10.33417/tsh.875908
Giddens, A. (2012). Sosyoloji. (C. Güzel, Çev.) İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Giddens, A. (2014). Mahremiyetin Dönüşümü: Modern Toplumlarda Cinsellik, Aşk ve Erotizm. (İ. Şahin, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Goodwin, K. (2018). Dijital dünyada çocuk büyütmek. İstanbul: Aganta Kitap
İnan Kaya, G. (2021). Dijital Çağda Çocuk Yetiştirme ve Eğitim: Değişen Roller. İnsan ve İnsan, 8(27), 83-100. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.819184
Johnson, N. F., & Francis, Z. (2022). Positive family relationships in a digital age: Hearing the voice of young people. Children & Society, 36(6), 933–948. doi.org/10.1111/chso.12548
Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Mızrak Şahin, B., Çulha, İ., & Babadağ, B. (2016). The virtual world’s current addiction: Phubbing. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 3(2), 223- 269.https://doi.org/10.15805/addicta.2016.3.0013.
Kirst-Ashman, K. K., & Hull Jr, G. H. (2017). Understanding Generalist Practice (Fifth Edition). Chicago: Brooks Cole.
Kopuz, T., Turgut, Y. E., & Aktı Aslan, S. (2022). Dijital ebeveynlik tutumu ile çocukların güvenli internet kullanımları arasındaki ilişki üzerine bir inceleme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(42), 123-153. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1111996
Kurtdaş, E. M. (2025). Dijitalleşme ve Ailenin Dönüşümü. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Aile Yılı Özel Sayısı, 253-286.
Kültür, A. (2025). Dijital Çağda Ailenin Dönüşümü: Ailede ve Ebeveynlikte Yeni Dinamikler.
M. Ak ve A. O. Közleme içinde, Değişen Toplum, Dönüşen Aile (s. 142-163). Konya: Çizgi Kitabevi
Lim, S. S. (2018). Transcendent parenting in digitally connected families: When the technological meets the social. In G. Mascheroni, C. Ponte & A. Jorge (Eds.), Digital parenting: The challenges for families in the digital age (pp. 31–39). Göte-borg: Nordicom.
Livingstone, S., & Blum-Ross, A. (2020). Parenting for a digital future: How hopes and fears about technology shape children's lives. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190874698.001.0001
Manap, A., & Durmuş, E. (2020). Development of digital parental awareness scale. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 21(2), 978-993. https://doi.org/10.17679/inuefd.711101
McDaniel, B. T., & Coyne, S. M. (2016). “Technoference”: The interference of technology in couple relationships and implications for women’s personal and relational well-being. Psychology of Popular Media Culture, 5(1), 85-98. http://doi.org/10.1037/ppm0000065.
McDaniel, B. T., & Drouin, M. (2019). Daily technology interruptions and emotional and relational well-being. Computers in Human Behavior, 99, 1-8. http://doi.org/10.1016/j.chb.2019.04.027
McDaniel, B. T., & Schramm, D. (2019). Technoference strategies: Managing family screen time. Families and Communities, November, 1-6.Erişim adresi: https://extension.usu.edu/relationships/files/techostrategies.pdf.
McDaniel, B. T., Galovan, A. M., Cravens, J. D., & Drouin, M. (2018). “Technoference” and implications for mothers’ and fathers’ couple and coparenting relationship quality. Computers in Human Behavior, 80, 303–313. http://doi:10.1016/j.chb.2017.11.019
Nisan, F., & Şentürk Kara, E. (2025). Teknolojik Gelişmelerin Aile İçi İletişime Yansımasını Karikatürler Üzerinden Okumak, İmgelem, Yeni Medya Çalışmaları Özel Sayısı, 195- 236.
Odabaşı, H. F., Tekgöz, N., Hafızoğlu, R., & Aydın, S. (2024). Dijital çağda ailenin dönüşümü: Yeni nesil bağlar ve dinamikler (2. baskı) [Araştırma Raporu No. 2]. Enstitü Sosyal Yayınlar
Onyeator, I. & Okpara, N. (2019). “Human communication in a digital age: Perspectives on ınterpersonal communication in the family.” New Media and Mass Communication, 78, 35-45. DOI: 10.7176/NMMC
Parlar, H., & Dere, S. (2025). Dijital Ebeveynliğin, Aile İçi İletişim ve Velinin Eğitime Katılımı Üzerine Etkisi: Yapısal Eşitlik Modeli. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(66), 79- 110. DOI:10.21560/spcd.vi.1404734
Payne, M. (2021). Modern social work theory. (5th ed.) New York: Oxford University Press. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital ımmigrants. On the Horizon, MCB University
Pres,9(5), October.
Sancar, E. (2023). Z kuşağı ergen çocuk sahibi ebeveynlerin dijital ebeveynlik tutumlarının çocukları ile ilişkilerine etkisi. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 43(1), 54-67. https://doi.org/10.26650/SJ.2023.43.1.0023
Semiz Türkoğlu, H. (2025). Dijital Çağda Aile ve İletişimin Dönüşümü: Medya, Kültür ve Toplumsal Yansımalar. TRT Akademi, 10(24), 379-385. https://izlik.org/JA44YT77CM
Sheafor, B. W., & Horejsi, C. R. (2006). Techniques and Guidelines for Social Work Practice
(7. b.). Boston: Pearson
Stockdale, L. A., Coyne, S. M., & Padilla-Walker, L. M. (2018). Parent and child technoference and socioemotional behavioral outcomes: A nationally representative study of 10- to 20- year-old adolescents. Computers in Human Behavior, 88, 219-226. http://doi.org/10.1016/j.chb.2018.06.034.
Şimşek, Z. C., Canbeldek, M., & Işıkoğlu, N. (2023). Ebeveynlerin pandemi sürecinde dijital ebeveynlik uygulamalarına yönelik deneyimleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 55, 250- 271.
Taipale, S. (2019). What Is a ‘Digital Family’?. In Intergenerational connections in dijital families. (pp. 11-24). Charm, Switzerland: Springer Nature AG. doi.org/10.1007/978-3- 030-11947-8_2
Topçu, D. & Pekince, H. (2025). Dijital Çağda Aile İlişkileri ve Değerler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Aile Yılı Özel Sayısı, 96-122.
Tuncay, T., & Tekin, H. H. (2021). Sosyal Hizmet Mesleğinin ABC'si: Temel Kavramlar, Sosyal Sorunlar, Çalışma Alanları, Müdahale Ölçekleri. Ankara: Nika Yayınevi.
Turan, N. (2012). Birey ve Aileler ile Sosyal Hizmet. Ankara: SHUDER Genel Merkezi. Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More From Technology and Less From Each
Other. Basic Books/Hachette Book Group.
Uludaşdemir, D., & Küçük, S. (2024). Raising awareness among adolescent cyberbullies and their parents in Türkiye through a web-based cyberbullying education program based on Pender's health promotion model. Journal of Pediatric Nursing, 77, 152-161. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2024.03.027
Walsh, F. (2016). Strengthening family resilience (3 rd ed.). New York: Guilford Publications Walsh, F. (2017). Aile Dayanıklılığı Sıkıntılarla Dövülmüş Güçlü Yanlar. F. Walsh içinde,
Normal Aile Süreçleri: Büyüyen Çeşitlilik ve Karmaşıklık (M. Kaya, Çev., s. 409-438). Ankara: Pegem Akademi.
Watson, A., Lupton, D., & Michael, M. (2021). “The COVID Digital Home Assemblage: Transforming The Home İnto A Work Space During The Crisis”. Convergence The International Journal of Research into New Media Technologies, 27(5), 1207–1221. doi:10.1177/13548565211030848
Yam, F. C., & İlhan, T. (2020). Modern çağın bütünsel teknolojik bağımlılığı: Phubbing. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry, 12(1), 1–15. https://doi.org/10.18863/pgy.551299.
Yıldırım, İ. (2021). “Sosyal medya, dijital bağımlılık ve siber zorbalık ekseninde değişen aile ilişkileri üzerine bir değerlendirme.” Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(5) 1237-1258.
Yurt, R. G. (2025). Dijital Çağda Aile İlişkilerinin Çözülmesi ve Korunması: Dijital Muhafazakârlık Bağlamında Bir Değerlendirme. The International New Issues in Social Sciences, 13(2), 279-306. https://izlik.org/JA58KR97LX
Yusufoğlu, Ö. Ş. (2023). Teknoloji Kullanımının Aile İlişkilerine Etkisi, H. Yazıt ve N. Köktürk (Ed.), Sosyal Bilimler Üzerine Araştırmalar VIII içinde (107-124), Gaziantep: Özgür Yayınları.
Yücel, Ö. F. (2025). Dijital Dünyada Aile: TRT Haber İçeriklerinde Ailenin Konumu Üzerine Bir İnceleme. TRT Akademi, 10(24), 386-421. https://doi.org/10.37679/trta.1664334
Zastrow, C. (2017). Introduction to Social Work and Social Welfare: Empowering People (12. b.). Boston: Cengage Learning.
Zeybekoğlu Akbaş, Ö. & Dursun, C. (2020). Teknolojinin aileye etkisi: değişen ailenin dijital ebeveyn ve çocukları. Turkish Studies- Social, 15(4), 2245-2265 https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.43395
