Özel Gereksinimli Çocuklarda Cinsel Kimliği Öğrenme
Özet
Referanslar
Akar, A., & Şahin, E. (2025). Toplumsal cinsiyet ve bir sosyal öğrenme aracı olarak televizyon programları: İzleyiciler üzerine bir inceleme. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (15), 65-84.
Akdemir, B., & Taymaz Sarı, O. (2019). Zihinsel yetersizliği olan bireylerle çalışan öğretmenlerin cinsel eğitime yönelik tutumları ve etik durumlarının karşılaştırılması. Eğitimde Kuram & Uygulama, 15(3), 267-282. https://doi.org/10.17244/eku.425276
Aksoy, P., & Baran, G. (2017). Annelerin cinsiyet rollerine ilişkin özellikleri ile çocukların oyuncak tercihleri ve oynadıkları oyun türleri arasındaki ilişki üzerine bir çalışma. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 5(1), 102-136.
Aktu, Y. (2025). Sanal Ortamlardaki Gizli Tehlike: Çevrim İçi Çocuk İstismarı. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 13(36), 62-83.
Alabay, E. (2020). Cinsel istismar ve cinsel istismarı önleme amaçlı oluşturulmuş erken müdahale program örnekleri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(12), 32-43. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/58844/815860
Alp, Z. A., Sezik, A., & Aksoy, F. (2025). Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Cinsel Eğitim Konulu Lisansüstü Tezlerin Sistematik Derlemesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 38(1), 179-211.
Alzahrani, S. (2024). The reality of common sexual problems for students with Down’s syndrome in Saudi Arabia. Ankara University Faculty of Educational Sciences Journal of Special Education, Advance Online Publication. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1299960
Anderson, S. (2015). Sex education programs focused on “protection” and “prevention” with little attention given to supporting people to develop healthy, positive sexual relationships. Research and Practice in Intellectual and Developmental Disabilities, 2(1), 98–100. https://doi.org/10.1080/23297018.2015.1021740
Arslantaş, T. K., Özgür Yılmaz, Ç., & Günlü, Y. (2024). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Öz Bakım Becerilerini Kullanmada 2b Animasyonların Etkililiği. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 14(1), 65-88.
Aşık, R. (2024). Fiziksel engelli ergenlere verilen cinsel sağlık psiko-eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi (Yayınlanmamış doktora tezi) Marmara Üniversitesi.
Batool, S. (2020). Exploring vulnerability among children and young people who experience online sexual victimisation [Doctoral dissertation]. University of Central Lancashire. https://clok.uclan.ac.uk/34898/?template=default_internal
Borj, P. R., Raja, K. ve Bours, P. (2023). Online grooming detection: A comprehensive survey of child exploitation in chat logs. Knowledge-Based Systems, 259, 110039. https://doi.org/10.1016/j.knosys.2022.110039
Breuner, C. C., & Mattson, G. (2016). Sexuality education for children and adolescents. Pediatrics, 138(2), 1–11. https://doi.org/10.1542/peds.2016-1348
Brown, M., & McCann, E. (2017). Mediated pathways, negotiated identities: a critical phenomenological analysis of the experience of sexuality in the context of intellectual disability.. Journal of Research in Nursing, 22(8), 615-617. https://doi.org/ 10.1177/1744987117735619
Bulut-Pedük, Ş. & Özdemir, E. (2024). Farklı özel gereksinimi olan çocuklarda cinsel eğitim içinden 279-294 (Edi.) M. Özden, E. Vatansever & G. Tekin Tevhid-İ Tedrisat’ın 100. Yılında Türkiye’de Çağdaş Eğitim,Trakya Üniversitesi Yayınları ISBN: 978-975-374-375-4 (Aralık 2024)
Caster, J. A. (1988). Sex education (Chapter 17). In G. A. Robinson (Ed.), Best practices in mental disabilities (Vol. 2). ERIC. (ED304845)
Clark, E. M., & Farley, J. W. (1990). Sex education for young children with special needs. Preventing School Failure, 34(2), 25–28.
Çalıkoğlu, B. (2025). Özel yetenekli çocuklar için cinsellik eğitimi: durumlar ve hesaplaşmalar. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi, 5(2), 6-16.
Çelik, Ö., & Ünal, Ş. (2025). Okul Öncesi Özel Eğitim Programında Cinsel Eğitim ve İstismardan Korunma İle İlgili Olabilecek Kazanımların Analizi. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 380-397.
Çelik, Ö., & Yücel, S. (2023). Zihin Yetersizliği Olan Ergenlerin Cinsel Gelişim Özelliklerinin Ebeveyn Bildirimleri Üzerinden İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 801-825.
Demir, A. (2025). Çocuğa yönelik cinsel istismar olaylarında anatomik bebeklerin kullanımı. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 176-190.
Deniz, Ü., & Altan, R. Y. (2019). Milli Eğitim Bakanlığı 0-36 aylık çocuklar için eğitim programında cinsel gelişim ve eğitim. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 2(3), 34-44.
Erdem, A., Erdem, A. P., Yaman, E., Sepet, E., & Aytepe, Z. (2012). Zihinsel engelli çocuklarda davranış yönetimi ve tedavi yaklaşımları. Journal of Istanbul University Faculty of Dentistry, 46(2), 66-73.
Erdoğan, K. (2024). Özel gereksinimi olan bireylerin ebeveynlerine yönelik cinsel eğitim programının ebeveynlerin cinsel eğitim hakkındaki görüşlerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi.
Fitzgerald, C., & Withers, P. (2011). ‘I don’t know what a proper woman means’: what women with intellectual disabilities think about sex, sexuality and themselves. British Journal of Learning Disabilities, 41(1), 5–12. https://doi.org/10.1111/j.1468-3156.2011.00715.x
Gecü, G. (2025). Meltem’den Bahar’a Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Televizyon Dizilerine Yansıması: Değişen Bir Şey Var mı?. Toplum ve Kimlik Dergisi, 2(2), 258-274.
Genç, Y., & Kulaoğlu, S. (2025). Çocuk cinsel istismarını önlemede farkındalık ve eğitimin yeri. Sosyal Sağlık Dergisi, 5(1), 50-65.
Güldağ, Ö. (2022). Normal gelişen ve zihinsel engelli çocukların benlik ve cinsel gelişimleri ile annelerinin cinsel kimlik gelişimine yönelik tutumlarının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi.
Gümüş, S. S., & Altınsoy, M. (2015). Hatay okullarında engellilerin cinsel eğitimi durum değerlendirmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 63-72.). Hatay okullarında engellilerin cinsel eğitimi durum değerlendirmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 63-72.
Güzelyurt, T., Atıcı, Ş., Ertekin, B. D., Çelebi, S., Çalkan, B. C., & Akman, B. (2025). Okul Öncesi Dönemde Cinsel Eğitim ve Cinsel İstismardan Korunmaya Yönelik Müdahale Programlarının İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(1), 27-43.
Holmes, L. G., & Himle, M. B. (2014). Brief report: Parent-child sexuality communication and autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 44(11), 2964–2970. https://doi.org/10.1007/s10803-014-2146-2
Johnston, M. L. (2025). Are the kids alright? An analysis of sex education, the sexual behaviors of minors and age of consent laws in the United States (Senior thesis, University of South Carolina). Scholar Commons. https://scholarcommons.sc.edu/senior_theses/775
Kanadlı, A. (2021). Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde cinsel istismar ve cinsel eğitim: Öğretmen görüşleri (Yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
Kılıç, K., & Yıldız, F. Ü. (2023). Portage Destekli Anne Eğitim Programı'nın Otizmli Çocuğun Öz Bakım Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Özel Egitim Dergisi, 24(4).
Kurtça, T. T. (2022). Çocuk cinsel istismarını önleme programlarında ebeveyn eğitimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(2), 247-254.
Kuru, N. (2025). Türkiye’de 2020-2025 Yılları Arasında Okul Öncesi Eğitimde Kapsayıcılık Alanında Yürütülen Lisansüstü Tezlerin Değerlendirmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 128-136. https://doi.org/10.53506/egitim.1708548
Legano, L. A., Desch, L. W., Messner, S. A., Idzerda, S., Flaherty, E. G., Council on Child Abuse and Neglect, & Council on Children with Disabilities. (2021). Maltreatment of children with disabilities. Pediatrics, 147(5), e2021050920. https://doi.org/10.1542/peds.2021-050920
Lorenzo-Dus, N., Izura, C. ve Pérez-Tattam, R. (2016). Understanding grooming discourse in computer-mediated environments. Discourse, Context & Media, 12, 40-50. https://doi.org/10.1016/j.dcm.2016.02.004
Martin, C. L., & Ruble, D. N. (2004). Children’s search for gender cues: Cognitive perspectives on gender development. Current Directions in Psychological Science, 13(2), 67–70.
Michailidou, K. (2015). How useful and applicable is the program The Underwear Rule for Greek parents? Parents' perspectives on the advantages and problems with the program: An interview study. Linköping University, Sweden chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/http://www.diva-portal.se/smash/get/diva2:824057/FULLTEXT01.pdf
Michielsen, K., & Brockshmidt, L. (2021). Barriers to sexuality education for children and young people with disabilities in the WHO European region: A scoping review. Sex Education, 21(6), 674-692. https://doi.org/10.1080/14681811.2020.1851181
Mortaş Kum, A., & Özen, A. (2025). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların annelerinin cinsel istismara yönelik bilgi düzeylerinin incelenmesi. Internatıonal journal of su-ay development assocıatıon, 4(2), 146-161.
Özdemir, H. (2025). Sosyalleşmede Aile ve Sosyal Medya: Değişen Roller. Toplum ve Kimlik Dergisi, 2(2), 275-286.
Maierà E. & Pagnotta FP.(2022). Gender Identity in the Contemporary Age: It Is Often a Suffered Conquest. Psychiatr Danub,34:50-55. PMID: 36170702.
Petersilia, J. (2000). Invisible victims: Violence against people with developmental disabilities. Human Rights, 27, 9-12.
Pugliese, C., Bratto, A., Granader, Y., Dudley, K., Bowen, A., Baker, C., & Gutermuth Anthony, L. (2020). Feasibility and preliminary efficacy of a parent-mediated sexual education curriculum for youth with autism spectrum disorders. Autism: The International Journal of Research and Practice, 24(5), 1234–1248.
Rooks-Ellis, D., Jones, B., Sulinski, E., Howorth, S., & Achey, N. (2020). The effectiveness of a brief sexuality education intervention for parents of children with intellectual and developmental disabilities. American Journal of Sexuality Education, 15(1):1-21. https://doi.org/10.1080/15546128.2020.1800542
Sarı, M., Savcı, U., Balta, B., Öztürk, Y., & Tufan, A. E. (2024). Cinsel kimlik gelişiminin nörobiyolojik yapıtaşları ve çevresel stresörlerin epigenetik etkileri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (Current Approaches in Psychiatry), 16(1), 175–184. https://doi.org/10.18863/pgy.1238867
Sezer, F., & Gürsoy, F. (2022). Türkiye’de yayınlanan gazetelerde yer alan özel gereksinimli çocuklara yönelik istismar haberlerinin analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(81), 442-458. https://doi.org/10.17755/esosder.1003036
Sezer, F., & Gürsoy, F. (2022). Türkiye’de yayınlanan gazetelerde yer alan özel gereksinimli çocuklara yönelik istismar haberlerinin analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(81), 442-458.
Skarbek, D., Hahn, K., & Parrish, P. (2009). Stop sexual abuse in special education: An ecological model of prevention and intervention strategies for sexual abuse in special education. Sexuality and Disability, 27(3), 155–164. https://doi.org/10.1007/s11195-009-9127-4
Sucuoglu, N. B., Bakkaloglu, H., & Demir, E. (2020). The effects of ınclusive preschools on the development of children with disabilities: a longitudinal study. International Journal of Early Childhood Special Education, 12(1):215-231. doi: 10.9756/INT-JECSE/V12I1.201006
Şakar, G., & Avcı, Ö. H. (2025). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda İhmal ve İstismar: Ebeveynlerin Görüş ve Deneyimleri. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 58(1), 381-435.
Teke, H., & Melekoğlu, M. (2022). Erken çocukluk dönemi cinsel eğitim çalışmalarının incelenmesi: Sistematik bir derleme. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 144-160.
Tenikeci, Z., & Kalburan, N. C. (2021). Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin açık hava oyun parklarına ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22(1), 87-112.
Tuzcuoğlu, N., Taşkaya, V., & Aslan, O. (2024). Türkiye ve Farklı Ülkelerdeki 0-6 Yaş Çocuklar İçin Hazırlanan Cinsel Eğitim Programlarının İncelenmesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 81-95. https://doi.org/10.55008/te-ad.1453928
Uçar-Rasmussen, M., & Çifci-Tekinarslan, İ. (2024). Zihin Yetersizliği Olan Bireylere Cinsel İstismarı Önleme Becerisinin Kazandırılması. Özel Egitim Dergisi, 25(1).
Ünlü, Ö. (2023). The effectiveness of technology-supported education to prevent sexual abuse in children with autism spectrum disorder. Journal of Educational Technology and Online Learning, 6 (3), 771 – 788.
Wong, C., Odom, S.L., Hume, K.A., Cox, A.W., Fettig, A., Kucharczyk, S., Brock, M.E., Plavnick, J.B., Fleury, V.P., & Schultz, T.R., (2015). Evidence-based practices for children, youth, and young adults with autism spectrum disorder: A comprehensive review. Journal of Autism and Developmental Disorders, 45(7), 1951–1966. https://doi.org/10.1007/s10803-014-2351-z