Genel Veteriner Hekimliği Mevzuatı
Özet
Bu bölümde, Türkiye’de veteriner hekimliği hizmetlerini düzenleyen temel mevzuat sistematik olarak incelendi. Bu kapsamda, Anayasa, milletlerarası antlaşmalar, kanunlar, cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler değerlendirildi. Veteriner hekimliği mevzuatının temelini oluşturan 6343, 5996 ve 5199 sayılı Kanunlar esas alınarak; mesleğin icra koşulları, veteriner hekimin yetki ve sorumlulukları, disiplin hükümleri ile hayvan sağlığı ve refahı, gıda ve yem güvenliği ve bu alanlara yönelik resmi kontrol sistemleri kapsamlı biçimde analiz edildi. Bu bağlamda, veteriner hekimlerin sadece klinik hizmeti sunan sağlık profesyonelleri olmadığı; aynı zamanda bulaşıcı hastalıkların bildirimi, gıda zinciri kontrolleri, hayvan refahının gözetimi, etik kurulların işleyişi ve resmi denetim süreçlerinde aktif rol üstlenen kamusal sorumluluk taşıyan meslek mensupları olduğu ortaya konuldu. Ayrıca, ilgili kanunların uygulanmasını somutlaştıran çok sayıdaki yönetmeliğin, veteriner hekimliği mesleğinin teknik uygulamalarını, etik ilkelerini ve idari yapılanmasını ayrıntılı, tutarlı ve bağlayıcı bir normatif çerçevede düzenlediği sonucuna ulaşıldı.
This section systematically examined the legal framework governing veterinary services in Türkiye. In this regard, the Constitution, international agreements, laws, presidential decrees, and regulations were reviewed. Based on Laws No. 6343, 5996, and 5199, which form the basis of veterinary legislation, the conditions for practicing the profession, the authority and responsibilities of veterinarians, disciplinary regulations, animal health and welfare, food and feed safety, and official control systems in these areas were comprehensively analyzed. Within this framework, veterinarians were identified not merely as healthcare professionals engaged in the provision of clinical services, but also as members of a profession entrusted with significant public responsibilities. Their roles encompass the reporting of notifiable diseases, oversight of food chain safety, monitoring of animal welfare, participation in the operation of ethics committees, and involvement in official inspection and regulatory processes. Furthermore, the section demonstrated that the regulations enacted pursuant to the relevant legislation establish a comprehensive and coherent regulatory framework governing the technical, ethical, and administrative dimensions of veterinary practice.
Referanslar
Alat Er AD, Aslım G. Veteriner hekimliğinde malpraktis. Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni. 2021; 12(2): 89-104.
Aslım G. Hayvanlarda Ulusal ve Uluslararası Embriyo Transferi Mevzuatı. Erdem H (ed.) Hayvanlarda Embriyo Transferi ve Diğer Yardımcı Üreme Teknolojilerinin Kullanımı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021. p.89-92.
Boz SS, Eraslan Y. İdari yargılama usulünde “karar verilmesine yer olmadığı” kararları. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2020; 24(2): 389-423.
Boztepe, M. 2017 Yılı Anayasa Değişikliği Sonrası Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2018; 5(1): 5-30.
Diri M, Yarsan E. Türkiye, Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya’daki veteriner sağlık ürünleri mevzuatı ve idari yapı. Türk Veteriner Hekimleri Birliği Dergisi. 2013; 2-4:74-83.
Eser M. Mevzuat ve Temel Kavramlar. Eser M (ed.) Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik içinde. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi; 2018. p.1-34.
Genç SV. Ev ve süs hayvanları satış, barınma ve eğitim yerlerinde veteriner hekimin görev ve sorumlulukları. Mevzuat. 2008; 79(4): 44-47.
Gezgin T. Türkiye’de hayvansal kökenli gıdalar mevzuatı. TEAD. 2017: 3(2): 46-54.
Gölcü BM. Osmanlı Devletinde et muayenesi ile ilgili düzenlemeler. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi. 2011; 82(2): 59-70.
Kızıltepe A. Türkiye’de klinik veteriner hekimliği uygulamalarında karşılaşılan deontolojik-etik sorunlar üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2011; 58: 239-245.
Özkul T, Altun S. Bilimsel amaçlar için kullanılan sucul omurgalı canlıların refah ve korunmasına dair yönetmeliğin veteriner hekimliği açısından değerlendirilmesi. Journal of Research in Veterinary Medicine. 2025; 44(1): 25-34.
Resmi Gazete (1954). Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun. Tarih: 18/03/1954, Sayı: 8661.
Resmi Gazete (1982). Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. Tarih: 09/11/1982, Sayı: 17863.
Resmi Gazete (1983). Milli Parklar Kanunu. Tarih: 09/08/1983, Sayı: 2873.
Resmi Gazete (2003). Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasına Dair Kanun. Tarih: 22/7/2003, Sayı: 25176.
Resmi Gazete (2003). İş Kanunu. Tarih: 22/05/2003, Sayı: 4857.
Resmi Gazete (2004). Hayvanları Koruma Kanunu. Tarih: 01/07/2004, Sayı: 25509.
Resmi Gazete (2006). Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği. Tarih: 13/09/2006, Sayı: 26288.
Resmi Gazete (2010). Biyogüvenlik Kanunu. Tarih: 18/03/2010, Sayı: 5977.
Resmi Gazete (2010). Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu. Tarih: 13/06/2010, Sayı: 27610.
Resmi Gazete (2010). Veteriner Sınır Kontrol Noktası Müdürlüklerinin Görev ve Çalışma Esaslarına Dair Yönetmelik. Tarih: 31/12/2010, Sayı: 27802.
Resmi Gazete (2011). Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik. Tarih: 13/12/2011, Sayı: 28141.
Resmi Gazete (2011). Ev ve Süs Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik. Tarih: 8/10/2011, Sayı: 28078.
Resmi Gazete (2011). Hayvan Hastaneleri Yönetmeliği. Tarih: 21/12/2011, Sayı: 28149.
Resmi Gazete (2011). Hayvansal Gıdalar için Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği. Tarih: 27/12/2011, Sayı: 28155.
Resmi Gazete (2011). Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik. Tarih: 17/12/2011, Sayı: 28145.
Resmi Gazete (2011). Hayvanların Nakilleri Sırasında Refahı ve Korunması Yönetmeliği. Tarih: 21/12/2011, Sayı: 28152.
Resmi Gazete (2011). Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik. Tarih: 08/12/2011, Sayı: 28136.
Resmi Gazete (2011). Veteriner Hekim Muayenehane ve Poliklinik Yönetmeliği. Tarih: 15/10/2011, Sayı: 28085.
Resmi Gazete (2011). Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik. Tarih: 24/12/2011, Sayı: 28152.
Resmi Gazete (2012). Su Hayvanlarının Sağlık Koşulları ile Hastalıklarına Karşı Korunma ve Mücadele Yönetmeliği. Tarih: 31/01/2012, Sayı: 28190.
Resmi Gazete (2014). Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik. Tarih: 15/02/2014, Sayı: 28914.
Resmi Gazete (2018). Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. Tarih: 15/07/2018, Sayı: 30479.
Resmî Gazete (2018). Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. Tarih: 10/07/2018, Sayı: 30474.
Resmi Gazete (2018). Veteriner Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği. Tarih: 02/05/2018, Sayı: 30409.
Resmi Gazete (2019). Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Sucul Omurgalı Canlıların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik. Tarih: 20/04/2019, Sayı: 30751.
Resmi Gazete (2024). Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği. Tarih: 13/12/2024, Sayı: 32751.
Sinani B. An approach to the implementation of international legal instruments in the area of control over administration. Zbornik Pravnog Fakulteta Sveučilišta u Rijeci. 2020; 41(2): 631-651.
Sinmez ÇÇ. Klinik Veteriner Hekimliği Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Personeli. Eser M (ed.) Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik içinde. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi; 2018. p. 66-91.
Şen A. Vatandaşlık eğitiminde değişiklik ve süreklilikler: 2018 sosyal bilgiler öğretim programı nasıl bir vatandaşlık eğitimi öngörüyor? Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi. 2019; 7(1): 1-28.
Taşdöğen S. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2016; 65(3): 937-966.
Yaşar A. Mesleki Etik ve Veteriner Hekimliği Mevzuatı Ders Notu. Konya: 2025.
Yaşar A, Aslım G. Veteriner hekim muayenehane, poliklinik ve hayvan hastanelerinin tabela ve dış cephelerinin mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi. Eurasian Journal of Veterinary Sciences. 2016; 32(3): 141-148.
