Motivasyonun Kuramsal Çerçevesi ve Sağlık Yönetimindeki Yeri
Özet
Motivasyon, bireyin belirli bir amaç doğrultusunda harekete geçmesini, çabasını sürdürmesini ve davranışlarını yönlendirmesini sağlayan temel bir olgudur. Çalışma yaşamında motivasyonun yüksek olması, yalnızca çalışan performansını artırmakla kalmamakta; iş doyumu, örgütsel bağlılık ve hizmet kalitesi üzerinde de önemli etkiler oluşturmaktadır. Sağlık sektörü ise yoğun iş yükü, yüksek stres, duygusal emek ve insan yaşamına doğrudan temas eden yapısı nedeniyle motivasyonun özel önem taşıdığı alanlardan biridir. Sağlık çalışanlarının motivasyon düzeyi; hem sunulan bakımın niteliğini hem de hasta memnuniyetini etkileyen temel unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Bu bölümde motivasyon kavramı kuramsal açıdan ele alınmış; motivasyonun tanımı, önemi, çalışanlar ve kurumlar açısından sağladığı yararlar ile motivasyon araçları açıklanmıştır. Ardından, motivasyonu açıklamaya yönelik başlıca yaklaşımlar üzerinde durulmuş ve bu teorilerin çalışma yaşamını anlamadaki katkıları değerlendirilmiştir. Son bölümde ise sağlık çalışanlarının motivasyonunu etkileyen etmenler sağlık yönetimi perspektifinden incelenmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde motivasyonun, sağlık kurumlarında yalnızca çalışan verimliliğini değil, hizmetin niteliğini ve kurumsal başarıyı da etkileyen önemli bir unsur olduğu görülmektedir.
Referanslar
Aktaş, A. (2002). Turizm İşletmeciliği Ve Yönetimi.(2. Baskı). Azim Matbaa.
Alkış, H., & Öztürk, Y. (2009). Otel İşletmelerinde Motivasyon Faktörleri Üzerine Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 212–236.
Arslanoğlu, Ş. (2016). Lise müdürlerinde liderlik, liderlik düzeylerinin öğretmenlerin motivasyonuna etkisi (Konya ili örneği). KTO Karatay Üniversitesi.
Aslan, M., & Doğan, S. (2020). Dişsal motivasyon, içsel motivasyon ve performans etkileşimine kuramsal bir bakiş. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 291–301.
Aslanadam, B. (2011). Sağlık Personelinin Motivasyonu ve Buna İlişkin Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi.
Aykanat, S. (2003). Sağlık İşletmelerinde Personelin Motivasyonunu etkileyen Faktörler. Gazi Üniversitesi.
Bakan, İ., Büyükbeşe, T., Erşahan, B., & Kefe, İ. (2013). Kadın Çalışanların Yöneticilere İlişkin Algıları: Bir Alan Çalışması. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3, 71–84.
Barlı, Ö. (2008). Davranış Bilimleri Ve Örgütlerde Davranış (3. Baskı). Aktif Yayınevi.
Barutçugil, İ. (2004). Organizasyonlarda Duyguların Yönetimi. Kariyer Yayınları, 2. Baskı.
Çelik, M., & Tepe, M. (2021). Stres ve Motivasyon İlişkisi: Kadın Sağlık Çalışanları Örneği. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(43), 61.
Çeltek, E. (2004). Motivasyon yönetimi. İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 6(1), 182.
Charles, M. C. (2005). A historical view of Douglas McGregor’s Theory Y. Management Decision, Emerald Group Publishing Limited, 43(3), 450–460.
Erdoğan, E., & Kaya, E. (2024). COVID-19 Pandemisinde Sağlık Çalışanlarının Tükenmişlik ve Mesleki Motivasyon Düzeylerinin İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1527–1543.
Eren, E. (2000). Örgütsel Davranış Ve Yönetim Psikolojisi, (6. Baskı). Beta Basın Yayım Dağıtım.
Ergül, H. F. (2005). Motivasyon ve Motivasyon Teknikleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 67–79.
Ergün, E. (2022). Çağrı merkezlerindeki takım liderlerinin müşteri temsilcilerinin motivasyonuna etkisi. Avrasya Üniversitesi.
Faridi, K., Mohamadi, M. A., Mehri, S., & Dadkhah, B. (2025). Assessing the relationship between happiness and professional autonomy among clinical nurses: an analytical cross-sectional study. BMC Nursing, 24(1), 320. https://doi.org/10.1186/s12912-025-02989-y
Genç, N. (2008). Yönetim ve Organizasyon.
Gu, Y., Zhu, Y., & Xu, G. (2022). Factors associated with mental health outcomes among health care workers in the Fangcang shelter hospital in China. International Journal of Social Psychiatry, 68(1), 64–72. https://doi.org/10.1177/0020764020975805
Izgar, H. (2014). Endüstri ve örgüt psikolojisi. Eğitim Yayınevi.
İzgi, H. (2016). Sağlık kurumu çalışanlarında motivasyonun verimliliğe etkisi (Adana İl Sağlık Müdürlüğü örneği). Toros Üniversitesi.
Karahan, S. (2013). İçsel Pazarlama Faaliyetlerinin İşgören Tatmini Üzerindeki Etkisi: Otel İşletmelerine Yönelik Bir Uygulama. Gazi üniversitesi.
Keser, A. (2006). Çalışma Yaşamında Motivasyon. Alfa Aktüel Yayınları.
Keser, A. (2019). Çalışma Yaşamında Motivasyon. Umuttepe Yayınları.
Koçel, T. (2013). Yönetim ve Organizasyonlarda Davranış Klasik Modern-Çağdaş ve Güncel Yaklaşımlar. In İşletme Yöneticiliği. Beta Yayınları 14. Baskı.
Koçel, T. (2018). Yönetim ve Organizasyonlarda Davranış Klasik Modern-Çağdaş ve Güncel Yaklaşımlar. In İşletme Yöneticiliği. Beta Yayınları 18. Baskı.
Köksal, Ç., Mumcu, G., & Ocak, S. (2023). Örgütsel performansın artışında çalışan motivasyonunun rolü. Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 39–42.
Kolaylı, G., & Lorcu, F. (2017). Performansa Dayalı Ücret Sistemi ve Hekimlerin Motivasyon Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Dergisi, 3(3), 340-353.
Kum, A. (2017). Sağlık Kurumlarında Çalışan Personelin Motivasyonu. Beykent Üniversitesi.
Labrague, L. J. (2024). Relationship between transformational leadership, adverse patient events, and nurse-assessed quality of care in emergency units: The mediating role of work satisfaction. Australasian Emergency Care, 27(1), 49-56. https://doi.org/10.1016/j.auec.2023.08.001
Lai, J., Ma, S., Wang, Y., Cai, Z., Hu, J., Wei, N., & Hu, S. (2020). Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA Network Open, 3(3), e203976-e203976. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.3976
McGregor, D. (1960). The Human Side of Enterprise. McGraw-Hil.
Mülayim, A. B. (2015). Özel ve kamu sağlık kurumu yöneticilerinin motivasyonunu etkileyen faktörler (Muğla ili örneği). Beykent Üniversitesi.
Nayebi, N., Cheraghi, P., & Nasari, Z. (2026). The relationship between professional autonomy and job satisfaction among nurses: A cross-sectional study. Journal of Nursing Advances in Clinical Sciences, 3(3), 136–141. https://doi.org/10.32598/JNACS.2025.1226
Öğüt, A., Akgemci, T., & Demirsel, M. T. (2004). Stratejik insan kaynakları yönetimi bağlamında örgütlerde işgören motivasyonu süreci. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 277–290.
Oğuzhan, Y. (2023). Hizmetkar Liderlik ve Motivasyon Temaları Üzerine Vosviewer ile Bibliyometrik Bir Analiz. Parion Akademik Bakış Dergisi, 2(1), 1–13.
Özalp, E., & Kırel, Ç. (2011). Örgütsel Davranış (pp. 277-333.). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
Riggio, R. (2016). Endüstri ve Örgüt Psikolojisine Giriş 6. Baskı. (Ç. B. Özkara (ed.)). Nobel Yayınları.
Rutherford, A. (2009). Beyond the Box: BF Skinner’s technology of behaviour from laboratory to life, 1950s-1970s. University of Toronto Press.
Saruhan, Ş. C., & Yıldız, M. L. (2017). Çağdaş yönetim bilimi. Beta Basım Yayım Dağıtım.
Saygılı, M., Avcı, K., & Sönmez, S. (2020). Quality of work life and burnout in healthcare workers in Turkey. Journal of Health Management, 22(3), 317-329.
Şemsioğlu, D. (2020). Örgütsel ve yönetsel düzeyde motivasyon kavramı ve teorileri. İstanbul Esenyurt Üniversitesi.
Senbetu, B. D., Debancho, W. W., Jemaneh, T. M., Jima, S. A., Hardido, T. G., & Gerete, T. B. (2025). Work motivation and associated factors among nurses working in public hospitals of the Wolaita Zone, Southern Ethiopia. Frontiers in Health Services, 5, 1561643. https://doi.org/10.3389/frhs.2025.1561643
Sevinç, H. (2015). Kamu çalışanlarının motivasyonunda kullanılan araçlar. Uluslararası Sosyal Yardımlaşmalar Dergisi, 8(39), 944–964.
Shanafelt, T., Ripp, J., & Trockel, M. (2020). Understanding and addressing sources of anxiety among health care professionals during the COVID-19 pandemic. Jama, 323(21), 2133–2134. https://doi.org/doi:10.1001/jama.2020.5893
Skinner, B. F. (1938). The behavior of organisms. Appleton-Century-Crofts.
Specchia, M. L., Cozzolino, M. R., Carini, E., Di Pilla, A., Galletti, C., Ricciardi, W., & Damiani, G. (2021). Leadership styles and nurses’ job satisfaction. Results of a systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(4), 1552. https://doi.org/10.3390/ijerph18041552
Suciu, L., Mortan, M., & Lazar, L. (2013). Vroom’s expectancy theory. An empirical study: Civil servant’s performance appraisal influencing expectancy. Transylvanian Review of Administrative Sciences, 9(39), 180–200.
Süral, F., & Topaloğlu, E. (2012). Örgütsel Davranış. Beta Yayınları.
Taşpınar, F. (2006). Motivasyon araçlarının işgören motivasyonu üzerindeki etkisi: Afyonkarahisar ilindeki termal otel işletmelerinde bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
Tevrüz, S., Erdem, İ., & Bozkurt, T. (2012). Davranışlarımızdan Seçmeler Örgütsel Davranış. Nobel Yayınevi 3. Baskı.
Thorndike, E. L. (1898). Animal intelligence: An experimental study of the associative processes in animals. Psychological Review Monograph Supplements, 5(6), 551–570.
Tim, H. (2003). Guide to Management Ideas and Gurus. The Economist, Profile Books.
Tiryaki, A. (2008). İşletmelerde Modern Liderlik Yaklaşımları Ve Çalışan Motivasyonu İlişkisine Yönelik Bir Uygulama. Yıldız Teknik Üniversitesi.
Trillo, A., Ortega-Maldonado, A., Lopez-Pena, B., & Bretones, F. D. (2025). Psychosocial predictors of job satisfaction in nursing: Insights from a Spanish hospital setting. Behavioral Sciences, 15(3), 274. https://doi.org/10.3390/bs15030274
Tutar, H., & Erdönmez, C. (2007). İşletme Becerileri Grup Çalışması.
Ulukuş, K. S. (2016). Motivasyon Teorileri ve Lider Yöneticilik Unsurlarının Bireylerin Motivasyonuna Etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(25), 247–262.
Varghese, B., Joseph, C. M., Al-Akkam, A. A. A., AL-Balawi, R.M.D.O.A., Swallmeh, E., & Singh, K. (2023). Nurse’s experience working 12-hour shift in a tertiary level hospital in Qatar: a mixed method study. BMC Nursing, 22(1), 213. https://doi.org/10.1186/s12912-023-01371-0
Yasin, Y. M., Alomari, A., Al-Hamad, A., & Kehyayan, V. (2024). The impact of COVID-19 on nurses’ job satisfaction: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health, 11, 1285101. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1285101
Yeşil, A. (2016). Liderlik ve Motivasyon Teorilerine Yönelik Kavramsal Bir İnceleme. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(3), 158–180.
Yılmaz, M. (2014). Ortaokul Öğretmenlerinin Güdülenme ve İş Doyumu Düzeyleri Arasındaki İlişki. Adnan Menderes Üniversitesi.
Referanslar
Aktaş, A. (2002). Turizm İşletmeciliği Ve Yönetimi.(2. Baskı). Azim Matbaa.
Alkış, H., & Öztürk, Y. (2009). Otel İşletmelerinde Motivasyon Faktörleri Üzerine Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 212–236.
Arslanoğlu, Ş. (2016). Lise müdürlerinde liderlik, liderlik düzeylerinin öğretmenlerin motivasyonuna etkisi (Konya ili örneği). KTO Karatay Üniversitesi.
Aslan, M., & Doğan, S. (2020). Dişsal motivasyon, içsel motivasyon ve performans etkileşimine kuramsal bir bakiş. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 291–301.
Aslanadam, B. (2011). Sağlık Personelinin Motivasyonu ve Buna İlişkin Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi.
Aykanat, S. (2003). Sağlık İşletmelerinde Personelin Motivasyonunu etkileyen Faktörler. Gazi Üniversitesi.
Bakan, İ., Büyükbeşe, T., Erşahan, B., & Kefe, İ. (2013). Kadın Çalışanların Yöneticilere İlişkin Algıları: Bir Alan Çalışması. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3, 71–84.
Barlı, Ö. (2008). Davranış Bilimleri Ve Örgütlerde Davranış (3. Baskı). Aktif Yayınevi.
Barutçugil, İ. (2004). Organizasyonlarda Duyguların Yönetimi. Kariyer Yayınları, 2. Baskı.
Çelik, M., & Tepe, M. (2021). Stres ve Motivasyon İlişkisi: Kadın Sağlık Çalışanları Örneği. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(43), 61.
Çeltek, E. (2004). Motivasyon yönetimi. İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 6(1), 182.
Charles, M. C. (2005). A historical view of Douglas McGregor’s Theory Y. Management Decision, Emerald Group Publishing Limited, 43(3), 450–460.
Erdoğan, E., & Kaya, E. (2024). COVID-19 Pandemisinde Sağlık Çalışanlarının Tükenmişlik ve Mesleki Motivasyon Düzeylerinin İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1527–1543.
Eren, E. (2000). Örgütsel Davranış Ve Yönetim Psikolojisi, (6. Baskı). Beta Basın Yayım Dağıtım.
Ergül, H. F. (2005). Motivasyon ve Motivasyon Teknikleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 67–79.
Ergün, E. (2022). Çağrı merkezlerindeki takım liderlerinin müşteri temsilcilerinin motivasyonuna etkisi. Avrasya Üniversitesi.
Faridi, K., Mohamadi, M. A., Mehri, S., & Dadkhah, B. (2025). Assessing the relationship between happiness and professional autonomy among clinical nurses: an analytical cross-sectional study. BMC Nursing, 24(1), 320. https://doi.org/10.1186/s12912-025-02989-y
Genç, N. (2008). Yönetim ve Organizasyon.
Gu, Y., Zhu, Y., & Xu, G. (2022). Factors associated with mental health outcomes among health care workers in the Fangcang shelter hospital in China. International Journal of Social Psychiatry, 68(1), 64–72. https://doi.org/10.1177/0020764020975805
Izgar, H. (2014). Endüstri ve örgüt psikolojisi. Eğitim Yayınevi.
İzgi, H. (2016). Sağlık kurumu çalışanlarında motivasyonun verimliliğe etkisi (Adana İl Sağlık Müdürlüğü örneği). Toros Üniversitesi.
Karahan, S. (2013). İçsel Pazarlama Faaliyetlerinin İşgören Tatmini Üzerindeki Etkisi: Otel İşletmelerine Yönelik Bir Uygulama. Gazi üniversitesi.
Keser, A. (2006). Çalışma Yaşamında Motivasyon. Alfa Aktüel Yayınları.
Keser, A. (2019). Çalışma Yaşamında Motivasyon. Umuttepe Yayınları.
Koçel, T. (2013). Yönetim ve Organizasyonlarda Davranış Klasik Modern-Çağdaş ve Güncel Yaklaşımlar. In İşletme Yöneticiliği. Beta Yayınları 14. Baskı.
Koçel, T. (2018). Yönetim ve Organizasyonlarda Davranış Klasik Modern-Çağdaş ve Güncel Yaklaşımlar. In İşletme Yöneticiliği. Beta Yayınları 18. Baskı.
Köksal, Ç., Mumcu, G., & Ocak, S. (2023). Örgütsel performansın artışında çalışan motivasyonunun rolü. Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 39–42.
Kolaylı, G., & Lorcu, F. (2017). Performansa Dayalı Ücret Sistemi ve Hekimlerin Motivasyon Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Dergisi, 3(3), 340-353.
Kum, A. (2017). Sağlık Kurumlarında Çalışan Personelin Motivasyonu. Beykent Üniversitesi.
Labrague, L. J. (2024). Relationship between transformational leadership, adverse patient events, and nurse-assessed quality of care in emergency units: The mediating role of work satisfaction. Australasian Emergency Care, 27(1), 49-56. https://doi.org/10.1016/j.auec.2023.08.001
Lai, J., Ma, S., Wang, Y., Cai, Z., Hu, J., Wei, N., & Hu, S. (2020). Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA Network Open, 3(3), e203976-e203976. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.3976
McGregor, D. (1960). The Human Side of Enterprise. McGraw-Hil.
Mülayim, A. B. (2015). Özel ve kamu sağlık kurumu yöneticilerinin motivasyonunu etkileyen faktörler (Muğla ili örneği). Beykent Üniversitesi.
Nayebi, N., Cheraghi, P., & Nasari, Z. (2026). The relationship between professional autonomy and job satisfaction among nurses: A cross-sectional study. Journal of Nursing Advances in Clinical Sciences, 3(3), 136–141. https://doi.org/10.32598/JNACS.2025.1226
Öğüt, A., Akgemci, T., & Demirsel, M. T. (2004). Stratejik insan kaynakları yönetimi bağlamında örgütlerde işgören motivasyonu süreci. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 277–290.
Oğuzhan, Y. (2023). Hizmetkar Liderlik ve Motivasyon Temaları Üzerine Vosviewer ile Bibliyometrik Bir Analiz. Parion Akademik Bakış Dergisi, 2(1), 1–13.
Özalp, E., & Kırel, Ç. (2011). Örgütsel Davranış (pp. 277-333.). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
Riggio, R. (2016). Endüstri ve Örgüt Psikolojisine Giriş 6. Baskı. (Ç. B. Özkara (ed.)). Nobel Yayınları.
Rutherford, A. (2009). Beyond the Box: BF Skinner’s technology of behaviour from laboratory to life, 1950s-1970s. University of Toronto Press.
Saruhan, Ş. C., & Yıldız, M. L. (2017). Çağdaş yönetim bilimi. Beta Basım Yayım Dağıtım.
Saygılı, M., Avcı, K., & Sönmez, S. (2020). Quality of work life and burnout in healthcare workers in Turkey. Journal of Health Management, 22(3), 317-329.
Şemsioğlu, D. (2020). Örgütsel ve yönetsel düzeyde motivasyon kavramı ve teorileri. İstanbul Esenyurt Üniversitesi.
Senbetu, B. D., Debancho, W. W., Jemaneh, T. M., Jima, S. A., Hardido, T. G., & Gerete, T. B. (2025). Work motivation and associated factors among nurses working in public hospitals of the Wolaita Zone, Southern Ethiopia. Frontiers in Health Services, 5, 1561643. https://doi.org/10.3389/frhs.2025.1561643
Sevinç, H. (2015). Kamu çalışanlarının motivasyonunda kullanılan araçlar. Uluslararası Sosyal Yardımlaşmalar Dergisi, 8(39), 944–964.
Shanafelt, T., Ripp, J., & Trockel, M. (2020). Understanding and addressing sources of anxiety among health care professionals during the COVID-19 pandemic. Jama, 323(21), 2133–2134. https://doi.org/doi:10.1001/jama.2020.5893
Skinner, B. F. (1938). The behavior of organisms. Appleton-Century-Crofts.
Specchia, M. L., Cozzolino, M. R., Carini, E., Di Pilla, A., Galletti, C., Ricciardi, W., & Damiani, G. (2021). Leadership styles and nurses’ job satisfaction. Results of a systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(4), 1552. https://doi.org/10.3390/ijerph18041552
Suciu, L., Mortan, M., & Lazar, L. (2013). Vroom’s expectancy theory. An empirical study: Civil servant’s performance appraisal influencing expectancy. Transylvanian Review of Administrative Sciences, 9(39), 180–200.
Süral, F., & Topaloğlu, E. (2012). Örgütsel Davranış. Beta Yayınları.
Taşpınar, F. (2006). Motivasyon araçlarının işgören motivasyonu üzerindeki etkisi: Afyonkarahisar ilindeki termal otel işletmelerinde bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
Tevrüz, S., Erdem, İ., & Bozkurt, T. (2012). Davranışlarımızdan Seçmeler Örgütsel Davranış. Nobel Yayınevi 3. Baskı.
Thorndike, E. L. (1898). Animal intelligence: An experimental study of the associative processes in animals. Psychological Review Monograph Supplements, 5(6), 551–570.
Tim, H. (2003). Guide to Management Ideas and Gurus. The Economist, Profile Books.
Tiryaki, A. (2008). İşletmelerde Modern Liderlik Yaklaşımları Ve Çalışan Motivasyonu İlişkisine Yönelik Bir Uygulama. Yıldız Teknik Üniversitesi.
Trillo, A., Ortega-Maldonado, A., Lopez-Pena, B., & Bretones, F. D. (2025). Psychosocial predictors of job satisfaction in nursing: Insights from a Spanish hospital setting. Behavioral Sciences, 15(3), 274. https://doi.org/10.3390/bs15030274
Tutar, H., & Erdönmez, C. (2007). İşletme Becerileri Grup Çalışması.
Ulukuş, K. S. (2016). Motivasyon Teorileri ve Lider Yöneticilik Unsurlarının Bireylerin Motivasyonuna Etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(25), 247–262.
Varghese, B., Joseph, C. M., Al-Akkam, A. A. A., AL-Balawi, R.M.D.O.A., Swallmeh, E., & Singh, K. (2023). Nurse’s experience working 12-hour shift in a tertiary level hospital in Qatar: a mixed method study. BMC Nursing, 22(1), 213. https://doi.org/10.1186/s12912-023-01371-0
Yasin, Y. M., Alomari, A., Al-Hamad, A., & Kehyayan, V. (2024). The impact of COVID-19 on nurses’ job satisfaction: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health, 11, 1285101. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1285101
Yeşil, A. (2016). Liderlik ve Motivasyon Teorilerine Yönelik Kavramsal Bir İnceleme. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(3), 158–180.
Yılmaz, M. (2014). Ortaokul Öğretmenlerinin Güdülenme ve İş Doyumu Düzeyleri Arasındaki İlişki. Adnan Menderes Üniversitesi.