Besin Maddeleri ve Metabolizması
Özet
Bu bölümde hayvan beslemede temel öneme sahip olan karbonhidrat, protein, yağ ve enerji metabolizması ele alınmaktadır. Besin maddelerinin sindirimi ve vücutta değerlendirilme şekli, hayvanın sindirim sistemi yapısına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu nedenle ruminantlar, tek mideli hayvanlar ve kanatlılar arasında metabolik açıdan belirgin farklar bulunmaktadır. Karbonhidratlar hayvanlar için temel enerji kaynağı olup, tek mideli hayvanlar ve kanatlılarda doğrudan glikoz olarak değerlendirilirken, ruminantlarda rumen fermantasyonu sonucunda oluşan uçucu yağ asitleri aracılığıyla enerjiye dönüştürülmektedir. Proteinler vücutta yapı ve onarımda görev almakta; ruminantlarda protein metabolizması rumen mikroorganizmalarına bağlı olarak gerçekleşirken, tek mideliler ve kanatlılarda proteinler doğrudan amino asitler halinde kullanılmaktadır. Yağlar ise yüksek enerji içeriğine sahip besin maddeleri olup, hayvan türlerine göre farklı metabolik yollarla değerlendirilmektedir. Bu bölümde ayrıca enerji metabolizması, karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmalarının birlikte değerlendirilmesiyle açıklanmakta ve hayvan türlerine göre enerji kullanımındaki farklılıklar ortaya konulmaktadır (Şekil 2). Bölümde sunulan bilgiler, hayvan beslemede dengeli rasyon hazırlamanın ve hayvan sağlığı ile verimin korunmasının temelini oluşturmaktadır.
Referanslar
Ergün A, Tuncer ŞT, Çolpan İ, et al. Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları. 7. baskı. Ankara: Medisan Yayınları; 2017.
McDonald P, Edwards RA, Greenhalgh JFD, et al. Animal Nutrition. 7th ed. Harlow: Pearson Education Limited; 2011.
Kutlu HR, Görgülü M, Çelik LB. Genel Hayvan Besleme Ders Notu. Adana: Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü; 2005.
Wu G. Principles of Animal Nutrition. Boca Raton: Taylor & Francis; 2018.
Dryden G McL. Animal Nutrition Science. Cambridge: Cambridge University Press; 2008.
Sarı M, Çerçi İH, Bolat D, et al. Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları. Malatya: Medipress; 2008.
Kellems RO, Church DC. Çiftlik Hayvanlarının Yemleri ve Beslenmesi. Alp M, Kocabağlı N (eds.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2022.
Kalaycıoğlu L, Serpek B, Nizamlıoğlu M, et al. Biyokimya. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2021.
Reece WO. Dukes Veteriner Fizyoloji. Yıldız S (Çev. Ed.). Malatya: Medipress; 2004.
Karsli MA, Russell JR. The effects of source and concentrations of nitrogen and carbohydrate on ruminal microbial protein synthesis. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences. 2002;26:201–207.
Dönmez N, Karsli MA, Çınar A, et al. The effects of different silage additives on rumen protozoan number and volatile fatty acid concentration in sheep fed corn silage. Small Ruminant Research. 2003;48:227–231.
Baytok E, Aksu T, Karsli MA, et al. Effects of formic acid, molasses and inoculant as silage additives on corn silage composition and ruminal fermentation characteristics in sheep. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences. 2005;29:469–474.
Baran M. Kedi ve köpeklerin beslenmesi. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2007;33(3):89–99.
Küçük O, Özpınar H. Rumende lipit metabolizması. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi. 2008;(6):1–8.
Referanslar
Ergün A, Tuncer ŞT, Çolpan İ, et al. Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları. 7. baskı. Ankara: Medisan Yayınları; 2017.
McDonald P, Edwards RA, Greenhalgh JFD, et al. Animal Nutrition. 7th ed. Harlow: Pearson Education Limited; 2011.
Kutlu HR, Görgülü M, Çelik LB. Genel Hayvan Besleme Ders Notu. Adana: Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü; 2005.
Wu G. Principles of Animal Nutrition. Boca Raton: Taylor & Francis; 2018.
Dryden G McL. Animal Nutrition Science. Cambridge: Cambridge University Press; 2008.
Sarı M, Çerçi İH, Bolat D, et al. Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları. Malatya: Medipress; 2008.
Kellems RO, Church DC. Çiftlik Hayvanlarının Yemleri ve Beslenmesi. Alp M, Kocabağlı N (eds.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2022.
Kalaycıoğlu L, Serpek B, Nizamlıoğlu M, et al. Biyokimya. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2021.
Reece WO. Dukes Veteriner Fizyoloji. Yıldız S (Çev. Ed.). Malatya: Medipress; 2004.
Karsli MA, Russell JR. The effects of source and concentrations of nitrogen and carbohydrate on ruminal microbial protein synthesis. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences. 2002;26:201–207.
Dönmez N, Karsli MA, Çınar A, et al. The effects of different silage additives on rumen protozoan number and volatile fatty acid concentration in sheep fed corn silage. Small Ruminant Research. 2003;48:227–231.
Baytok E, Aksu T, Karsli MA, et al. Effects of formic acid, molasses and inoculant as silage additives on corn silage composition and ruminal fermentation characteristics in sheep. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences. 2005;29:469–474.
Baran M. Kedi ve köpeklerin beslenmesi. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2007;33(3):89–99.
Küçük O, Özpınar H. Rumende lipit metabolizması. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi. 2008;(6):1–8.
