Aile İçi Değil, Toplumsal: Kadına Yönelik Şiddetin Medya ve Sosyal Kuramlar Ekseninde Çözümlemesi
Özet
Bu makale, kadına yönelik şiddeti bireysel ve aile içi bir sorun olmanın ötesinde, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri, kültürel normlar ve medya temsilleriyle iç içe geçmiş yapısal bir olgu olarak ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, kadına yönelik şiddetin nasıl üretildiğini, meşrulaştırıldığını ve sürdürüldüğünü sosyal kuramlar ve medya söylemleri ekseninde analiz etmektir. Bu doğrultuda sosyal öğrenme, sembolik etkileşimcilik, ekolojik sistemler, toplumsal cinsiyet, bilişsel çelişki ve feminist kuramlar bütüncül bir çerçevede incelenmiştir. Medyada kadına yönelik şiddetin çoğunlukla sansasyonel bir dil ve bireysel nedenlerle sunulduğu, bu yaklaşımın ise şiddetin toplumsal boyutunu görünmez kıldığı ortaya konulmuştur. Ayrıca, kadınların mağduriyetinin sıradanlaştırıldığı; faillerin ise kültürel ve duygusal gerekçelerle meşrulaştırıldığı medya temsillerinin, toplumsal cinsiyet rollerini pekiştirdiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, kadına yönelik şiddetle mücadelenin yalnızca hukuki değil; kültürel, söylemsel ve yapısal dönüşümleri içeren çok boyutlu bir yaklaşım gerektirdiğini savunmaktadır.
Referanslar
Altınay, A. G., & Arat, Y. (2007). Türkiye'de kadına yönelik şiddet. İstanbul: Punto.
Avcı, F., & Güdekli, İ. A. (2018). Toplumsal cinsiyet ve medya ilişkisi: Yazılı basında kadına şiddet ve kadın cinayetleri haberleri üzerine bir analiz. International Journal of Contemporary Social Sciences, 4(2), 475-506.
Bourdieu, P. (2001). Masculine domination. Stanford University Press.
Cıngı, Y., & Cıngı, M. (2022). Medyada yer alan kadına yönelik şiddet ve kadın cinayeti haberlerine toplumun tepkisi üzerine nitel bir araştırma. Erciyes Akademi, 36(4), 1813-1840.
Connell, R. W. (1987). Gender and power: Society, the person and sexual politics. Stanford University Press.
Dursun, Ç. (2010). Kadınlara yönelik şiddet karşısında haber etiği. Fe Dergisi, 2(1), 19-32.
Gill, R. (2007). Gender and the media. Polity Press.
Glick, P., & Fiske, S. T. (1996). The ambivalent sexism inventory: Differentiating hostile and benevolent sexism. Journal of Personality and Social Psychology, 70(3), 491–512.
Gökulu, K., & Hosta, N. (2013). Basında Kadına Yönelik Şiddet Haberlerinin Analizi: Hürriyet, Sabah ve Posta Gazeteleri. International Journal of Social Science, 6(2), 1829-1850.
Görgün-Baran, A., Sarıtaş, C. T., & Şahin-Kütük, B. (2017). Medyada kadına yönelik şiddet haberlerinin içerik ve sunum açısından analizi: Beyazgazete.com örneği. Sosyoloji Konferansları, 55, 107-132.
İnam, Ö., & Şahin, N. H. (2020). Kadına Yönelik Şiddetin Türk Medyasındaki Temsil Şekli: Sistematik Derleme Araştırması. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-15.
KADEM. (2024). Medyada Kadına Yönelik Şiddet ve İzleyici Farkındalığı: Yerli Diziler Üzerine İnceleme. Kadın ve Demokrasi Derneği.
Kilbourne, J. (1999). Can't buy my love: How advertising changes the way we think and feel. Simon and Schuster.
Pantaleo, K. (2010). Gendered violence: An analysis of the Maquiladora murders. International Criminal Justice Review, 20(4), 349–365.
United Nations. (1993). Declaration on the Elimination of Violence against Women.
Van Dijk, T. A. (1998). Ideology: A multidisciplinary approach. Sage Publications.
World Health Organization. (2013). Global and regional estimates of violence against women: Prevalence and health effects of intimate partner violence and non-partner sexual violence.
World Health Organization. (2014). Global status report on violence prevention 2014. Geneva: WHO Press.
Referanslar
Altınay, A. G., & Arat, Y. (2007). Türkiye'de kadına yönelik şiddet. İstanbul: Punto.
Avcı, F., & Güdekli, İ. A. (2018). Toplumsal cinsiyet ve medya ilişkisi: Yazılı basında kadına şiddet ve kadın cinayetleri haberleri üzerine bir analiz. International Journal of Contemporary Social Sciences, 4(2), 475-506.
Bourdieu, P. (2001). Masculine domination. Stanford University Press.
Cıngı, Y., & Cıngı, M. (2022). Medyada yer alan kadına yönelik şiddet ve kadın cinayeti haberlerine toplumun tepkisi üzerine nitel bir araştırma. Erciyes Akademi, 36(4), 1813-1840.
Connell, R. W. (1987). Gender and power: Society, the person and sexual politics. Stanford University Press.
Dursun, Ç. (2010). Kadınlara yönelik şiddet karşısında haber etiği. Fe Dergisi, 2(1), 19-32.
Gill, R. (2007). Gender and the media. Polity Press.
Glick, P., & Fiske, S. T. (1996). The ambivalent sexism inventory: Differentiating hostile and benevolent sexism. Journal of Personality and Social Psychology, 70(3), 491–512.
Gökulu, K., & Hosta, N. (2013). Basında Kadına Yönelik Şiddet Haberlerinin Analizi: Hürriyet, Sabah ve Posta Gazeteleri. International Journal of Social Science, 6(2), 1829-1850.
Görgün-Baran, A., Sarıtaş, C. T., & Şahin-Kütük, B. (2017). Medyada kadına yönelik şiddet haberlerinin içerik ve sunum açısından analizi: Beyazgazete.com örneği. Sosyoloji Konferansları, 55, 107-132.
İnam, Ö., & Şahin, N. H. (2020). Kadına Yönelik Şiddetin Türk Medyasındaki Temsil Şekli: Sistematik Derleme Araştırması. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-15.
KADEM. (2024). Medyada Kadına Yönelik Şiddet ve İzleyici Farkındalığı: Yerli Diziler Üzerine İnceleme. Kadın ve Demokrasi Derneği.
Kilbourne, J. (1999). Can't buy my love: How advertising changes the way we think and feel. Simon and Schuster.
Pantaleo, K. (2010). Gendered violence: An analysis of the Maquiladora murders. International Criminal Justice Review, 20(4), 349–365.
United Nations. (1993). Declaration on the Elimination of Violence against Women.
Van Dijk, T. A. (1998). Ideology: A multidisciplinary approach. Sage Publications.
World Health Organization. (2013). Global and regional estimates of violence against women: Prevalence and health effects of intimate partner violence and non-partner sexual violence.
World Health Organization. (2014). Global status report on violence prevention 2014. Geneva: WHO Press.
