Cinsel Şiddete Maruz Kalan Olgulara Yaklaşım
Özet
Cinsel şiddet sadece fiziksel bir saldırı değildir; kurbanın bedensel bütünlüğüne ve ruhsal sağlığına yönelik ciddi bir ihlaldir. Adli tıp uzmanları bu tür vakalarda adaletin sağlanmasında kritik bir rol oynar. Cinsel şiddet olgularında süreç, mağdurun haklarına ve psikolojik durumuna saygı gösteren hassas bir iletişimle başlar. Güvenli bir ortamda hukuki bilgi vermek ve rızasını almak, ikincil travmayı önlemek için çok önemlidir. Adli tıp muayenesi, ayrıntılı bir anamnez (olayın geçmişi), fiziksel travmanın belgelenmesi ve sistemik muayeneyi kapsamaktadır. Genital bölgedeki yırtıklar, ekimozlar ve sıyrıklar kolposkop gibi araçlar kullanılarak titizlikle incelenir; boyun, bilekler ve göğüs gibi bölgelerdeki mücadele izleri veya ısırık izleri ise olayın genital bölge dışı kanıtlarıdır. Bu aşamada, uygun kitler kullanılarak biyolojik kanıtların (sperm, DNA, epitel vb.) toplanması ve kanıt zinciri kurallarına uygun olarak muhafaza edilmesi, failin tespit edilmesi için hayati önem taşımaktadır. Sürecin sonunda hazırlanan adli tıp raporu, tıbbi bulguları mahkemeye objektif bir şekilde sunan en temel belgedir. Bu rapor, sadece fiziksel kanıtları değil, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) gibi psikolojik etkileri de dikkate alarak adli sürece ışık tutar. Sonuç olarak, adli tıp uzmanları, muayene standartlarını iyileştirerek, kanıt güvenliğini sağlayarak ve mağdur odaklı bir yaklaşım benimseyerek cinsel şiddetin önlenmesi ve cezalandırılmasında vazgeçilmez bir sorumluluk üstlenirler.
Sexual violence is not merely a physical assault; it is a serious violation of the victim's physical integrity and mental health. Forensic experts play a critical role in ensuring justice in such cases. In cases of sexual violence, the process begins with sensitive communication that respects the victim's rights and psychological state. Providing legal information and obtaining consent in a safe environment is crucial to prevent secondary trauma. The forensic medical examination includes a detailed history documentation of physical trauma, and a systemic examination. Tears, bruises, and abrasions in the genital area are carefully examined using tools such as a colposcope; marks of struggle or bite marks on areas such as the neck, wrists, and chest are evidence of the incident outside the genital area. At this stage, collecting biological evidence (sperm, DNA, epithelium, etc.) using appropriate kits and preserving it in accordance with chain of custody rules is vital for identifying the perpetrator. The forensic medical report prepared at the end of the process is the most fundamental document that presents the medical findings to the court objectively. This report sheds light on the legal process by considering not only physical evidence but also psychological effects such as Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). In conclusion, forensic medicine experts take on an indispensable responsibility in preventing and punishing sexual violence by improving examination standards, ensuring evidence security, and adopting a victim-centered approach.
Referanslar
6284 Sayılı Kanun. (2012). Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair kanun.
https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6284.pdf
Albach, F., & Everaerd, W. (1992). Posttraumatic stress symptoms in victims of childhood incest. Psychotherapy and Psychosomatics, 57(4), 143–151.
Atman, Ü. C. (2003). Kadına yönelik şiddet: Cinsel taciz/ırza geçme. STED Dergisi, 12(9), 333–335.
Balcı, Y., Erbaş, M., Işık, Ş., & Karbeyaz, K. (2014). Muğla Adli Tıp Şube Müdürlüğü’ne başvuran cinsel saldırı olgularının değerlendirilmesi. Adli Tıp Bülteni, 19(2), 87–95.
Boland, C. A., McDermott, S. D., & Ryan, J. (2007). Clothing damage analysis. Forensic Science International, 167(2–3), 110–115.
Bows, H. (2018). Sexual violence against older people. Trauma, Violence, & Abuse, 19(5), 567–583.
Brienen, M., & Hoegen, E. (1997). Information and victims of crime. Tilburg Foreign Law Review, 6, 113–135.
Butler, J. (2009). Toplumsal cinsiyet düzenlemeleri. Cogito, 58, 73–91.
Cantürk, G., & Cantürk, N. (2006). Cinsel saldırı mağdurlarının muayene prosedürü. Türkiye Klinikleri Acil Tıp Dergisi, 2(50), 49–55.
Ceza Muhakemesi Kanunu. (2004). Ceza Muhakemesi Kanunu (Kanun No. 5271).
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5271&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Ceza Muhakemesinde Beden Muayenesi, Genetik İncelemeler ve Fizik Kimliğin Tespiti Hakkında Yönetmelik. (2005).
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=8202&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Crane, J. (2013). Interpretation of non-genital injuries. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 27(1), 103–111.
Cumur, Ş., & Topçu, K. D. (2022). Toplumsal cinsiyet eşitsizliği: Kadın ve kentsel mekân. Journal homepage, 10(2).
Çamaş, G. G., & Mese, G. (2016). Sosyal hiyerarşi: Cinsel şiddet mitlerini anlamak. Türk Psikoloji Dergisi, 31(78), 62–74.
Demirci, Ş., Doğan, K. H., Deniz, İ., Doğan, N. Ü., & Günaydın, İ. G. (2008). Sağlam himen morfolojilerinin değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Forensic Medicine and Forensic Sciences, 5(3), 93–100.
Duman, İ. B., Gürpınar, S. S., & Yıldız, A. (2023). Evaluation of physical, genital and psychiatric examination findings in female sexual assault and sexual abuse victims. Evaluation, 28(1), 47–54.
Düğmeci, F., & Gürsel, E. (2019). Kadına yönelik aile içi şiddetin önlenmesi hususunda devletin yükümlülükleri ve sorumluluğu. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 843–873.
Dwihadiah, D. L., & Stephanie, A. H. (2022). A communication strategy of support providers. Jurnal Komunikasi Indonesia, 11(1), 6–15.
Dunsieth, N. W., Nelson, E. B., Brusman-Lovins, L. A., Holcomb, J. L., Beckman, D., Welge, J. A., & McElroy, S. L. (2004). Psychiatric and legal features of men convicted of sexual offenses. Journal of Clinical Psychiatry, 65(3), 293–300.
Eg, M. B., Hansen, L. A., Sabroe, S., & Charles, A. V. (2015). Hymenal lesions and legal outcome. Forensic Science International, 252, 163–167.
Frazier, P. A., & Haney, B. (1996). Sexual assault cases in the legal system. Law and Human Behavior, 20(6), 607–628.
Garbacz-BaDer, D. (2010). Chain of custody and identification, collection, and preservation of evidence. In Forensic Nursing (p. 95).
Gilmore, A. K., Leone, R. M., Hahn, C. K., Oesterle, D. W., & Davidson, T. M. (2021). Barriers to accessing mental health care. Journal of Forensic Nursing, 17(2), 84–92.
Gudjonsson, G. H., & Young, S. (2007). The role of forensic clinical psychology. Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 18(4), 534–556.
Gürsoy, E. (2022). Toplumsal kültür, normlar ve dinin kadın cinselliğine etkisi. Türkiye Klinikleri Obstetric-Women’s Health and Diseases Nursing-Special Topics, 8(3), 11–17.
Hegazy, A. A., & Al-Rukban, M. O. (2012). Hymen: Facts and conceptions. The Health, 3(4), 109–115.
Ingemann-Hansen, O., & Charles, A. V. (2013). Forensic medical examination of victims of sexual violence. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 27(1), 91–102.
Ingemann-Hansen, O., Brink, O., Sabroe, S., Sørensen, V., & Charles, A. V. (2008). Legal aspects of sexual violence. Forensic Science International, 180(2–3), 98–104.
Kenworthy, T., Adams, C. E., Bilby, C., Brooks-Gordon, B., Fenton, M., & Cochrane Developmental, Psychosocial and Learning Problems Group. (2008). Psychological interventions. Cochrane Database of Systematic Reviews, (3).
Lenahan, L. C., Ernst, A., & Johnson, B. (1998). Colposcopy in evaluation of the adult sexual assault victim. American Journal of Emergency Medicine, 16, 183–184.
Magalhães, T., Dinis-Oliveira, R. J., Silva, B., Corte-Real, F., & Vieira, D. N. (2015). Biological evidence management for DNA analysis. The Scientific World Journal, 365674.
Mailhot Amborski, A., Bussières, E. L., Vaillancourt-Morel, M. P., & Joyal, C. C. (2022). Sexual violence against persons with disabilities. Trauma, Violence, & Abuse, 23(4), 1330–1343.
Maras, M. H., & Miranda, M. D. (2017). Overlooking forensic evidence? Global Security: Health, Science and Policy, 2(1), 10–21.
Martin, L. J. (2002). Forensic evidence collection for sexual assault. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 78, S105–S110.
McGregor, M. J., Du Mont, J., & Myhr, T. L. (2002). Sexual assault forensic medical examination. Annals of Emergency Medicine, 39(6), 639–647.
McMillan, L., Corrigan, R., Mulla, S., Rees, G., & White, D. (2025). Compliance and credibility. Gender and Justice, 1(1), 119–139.
Newton, M. (2013). The forensic aspects of sexual violence. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 27(1), 77–90.
Nittis, M., & Hughes, R. (2021). Forensic photo-documentation in adult sexual assault. Journal of Forensic and Legal Medicine, 77, 102092.
Orellana-Campos, C. (2020). Genital injuries. Revista Brasileira de Ginecologia e Obstetrícia, 42(2), 106–113.
Payne-James, J. J. (2016). Sexual offenses, adult. In Encyclopedia of forensic and legal medicine (pp. 280–285).
Sarkar, N. N., & Sarkar, R. (2005). Sexual assault on women. Sexual and Relationship Therapy, 20(4), 407–419.
Sawyer Sommers, M. (2007). Defining patterns of genital injury. Trauma, Violence, & Abuse, 8(3), 270–280.
Sezen, L. (2005). Türkiye’de evlenme biçimleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 11(27), 185–195.
Sommers, M. S., Fisher, B. S., & Karjane, H. M. (2005). Using colposcopy in the rape exam. Journal of Forensic Nursing, 1(1), 28–35.
Soysal, Z., & Eke, M. (1999). Cinsel saldırı. In Z. Soysal & C. Çakalır (Eds.), Adli tıp (Cilt III, ss. 1167–1244). İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları.
Susam, E. G. (2025). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçların rıza kavramı ile ilişkisi. Konya Barosu Dergisi, (1), 55–84.
Teixeira, W. R. (1981). Hymenal colposcopic examination in sexual offences. American Journal of Forensic Medicine and Pathology, 2(3), 209–215.
Türk Ceza Kanunu. (2004). Türk Ceza Kanunu (Kanun No. 5237).
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
World Health Organization. (2003). Guidelines for medico-legal care of victims of sexual violence. WHO.
Yıldırım, A., Özer, E., Bozkurt, H., Özsoy, S., Enginyurt, O., Evcuman, D., & Kuyucu, Y. E. (2014). Evaluation of social and demographic characteristics of incest cases. Medical Science Monitor, 20, 693–698.
Yılmaz, A. G. (2023). Kırılgan mağdurların ikincil mağduriyetlerinin önlenmesi. Journal of Constitutional Law, 12(24), 399–426.
Young, S. L., & Maguire, K. C. (2003). Talking about sexual violence. Women and Language, 26(2), 40–49.
Referanslar
6284 Sayılı Kanun. (2012). Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair kanun.
https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6284.pdf
Albach, F., & Everaerd, W. (1992). Posttraumatic stress symptoms in victims of childhood incest. Psychotherapy and Psychosomatics, 57(4), 143–151.
Atman, Ü. C. (2003). Kadına yönelik şiddet: Cinsel taciz/ırza geçme. STED Dergisi, 12(9), 333–335.
Balcı, Y., Erbaş, M., Işık, Ş., & Karbeyaz, K. (2014). Muğla Adli Tıp Şube Müdürlüğü’ne başvuran cinsel saldırı olgularının değerlendirilmesi. Adli Tıp Bülteni, 19(2), 87–95.
Boland, C. A., McDermott, S. D., & Ryan, J. (2007). Clothing damage analysis. Forensic Science International, 167(2–3), 110–115.
Bows, H. (2018). Sexual violence against older people. Trauma, Violence, & Abuse, 19(5), 567–583.
Brienen, M., & Hoegen, E. (1997). Information and victims of crime. Tilburg Foreign Law Review, 6, 113–135.
Butler, J. (2009). Toplumsal cinsiyet düzenlemeleri. Cogito, 58, 73–91.
Cantürk, G., & Cantürk, N. (2006). Cinsel saldırı mağdurlarının muayene prosedürü. Türkiye Klinikleri Acil Tıp Dergisi, 2(50), 49–55.
Ceza Muhakemesi Kanunu. (2004). Ceza Muhakemesi Kanunu (Kanun No. 5271).
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5271&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Ceza Muhakemesinde Beden Muayenesi, Genetik İncelemeler ve Fizik Kimliğin Tespiti Hakkında Yönetmelik. (2005).
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=8202&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Crane, J. (2013). Interpretation of non-genital injuries. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 27(1), 103–111.
Cumur, Ş., & Topçu, K. D. (2022). Toplumsal cinsiyet eşitsizliği: Kadın ve kentsel mekân. Journal homepage, 10(2).
Çamaş, G. G., & Mese, G. (2016). Sosyal hiyerarşi: Cinsel şiddet mitlerini anlamak. Türk Psikoloji Dergisi, 31(78), 62–74.
Demirci, Ş., Doğan, K. H., Deniz, İ., Doğan, N. Ü., & Günaydın, İ. G. (2008). Sağlam himen morfolojilerinin değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Forensic Medicine and Forensic Sciences, 5(3), 93–100.
Duman, İ. B., Gürpınar, S. S., & Yıldız, A. (2023). Evaluation of physical, genital and psychiatric examination findings in female sexual assault and sexual abuse victims. Evaluation, 28(1), 47–54.
Düğmeci, F., & Gürsel, E. (2019). Kadına yönelik aile içi şiddetin önlenmesi hususunda devletin yükümlülükleri ve sorumluluğu. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 843–873.
Dwihadiah, D. L., & Stephanie, A. H. (2022). A communication strategy of support providers. Jurnal Komunikasi Indonesia, 11(1), 6–15.
Dunsieth, N. W., Nelson, E. B., Brusman-Lovins, L. A., Holcomb, J. L., Beckman, D., Welge, J. A., & McElroy, S. L. (2004). Psychiatric and legal features of men convicted of sexual offenses. Journal of Clinical Psychiatry, 65(3), 293–300.
Eg, M. B., Hansen, L. A., Sabroe, S., & Charles, A. V. (2015). Hymenal lesions and legal outcome. Forensic Science International, 252, 163–167.
Frazier, P. A., & Haney, B. (1996). Sexual assault cases in the legal system. Law and Human Behavior, 20(6), 607–628.
Garbacz-BaDer, D. (2010). Chain of custody and identification, collection, and preservation of evidence. In Forensic Nursing (p. 95).
Gilmore, A. K., Leone, R. M., Hahn, C. K., Oesterle, D. W., & Davidson, T. M. (2021). Barriers to accessing mental health care. Journal of Forensic Nursing, 17(2), 84–92.
Gudjonsson, G. H., & Young, S. (2007). The role of forensic clinical psychology. Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 18(4), 534–556.
Gürsoy, E. (2022). Toplumsal kültür, normlar ve dinin kadın cinselliğine etkisi. Türkiye Klinikleri Obstetric-Women’s Health and Diseases Nursing-Special Topics, 8(3), 11–17.
Hegazy, A. A., & Al-Rukban, M. O. (2012). Hymen: Facts and conceptions. The Health, 3(4), 109–115.
Ingemann-Hansen, O., & Charles, A. V. (2013). Forensic medical examination of victims of sexual violence. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 27(1), 91–102.
Ingemann-Hansen, O., Brink, O., Sabroe, S., Sørensen, V., & Charles, A. V. (2008). Legal aspects of sexual violence. Forensic Science International, 180(2–3), 98–104.
Kenworthy, T., Adams, C. E., Bilby, C., Brooks-Gordon, B., Fenton, M., & Cochrane Developmental, Psychosocial and Learning Problems Group. (2008). Psychological interventions. Cochrane Database of Systematic Reviews, (3).
Lenahan, L. C., Ernst, A., & Johnson, B. (1998). Colposcopy in evaluation of the adult sexual assault victim. American Journal of Emergency Medicine, 16, 183–184.
Magalhães, T., Dinis-Oliveira, R. J., Silva, B., Corte-Real, F., & Vieira, D. N. (2015). Biological evidence management for DNA analysis. The Scientific World Journal, 365674.
Mailhot Amborski, A., Bussières, E. L., Vaillancourt-Morel, M. P., & Joyal, C. C. (2022). Sexual violence against persons with disabilities. Trauma, Violence, & Abuse, 23(4), 1330–1343.
Maras, M. H., & Miranda, M. D. (2017). Overlooking forensic evidence? Global Security: Health, Science and Policy, 2(1), 10–21.
Martin, L. J. (2002). Forensic evidence collection for sexual assault. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 78, S105–S110.
McGregor, M. J., Du Mont, J., & Myhr, T. L. (2002). Sexual assault forensic medical examination. Annals of Emergency Medicine, 39(6), 639–647.
McMillan, L., Corrigan, R., Mulla, S., Rees, G., & White, D. (2025). Compliance and credibility. Gender and Justice, 1(1), 119–139.
Newton, M. (2013). The forensic aspects of sexual violence. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 27(1), 77–90.
Nittis, M., & Hughes, R. (2021). Forensic photo-documentation in adult sexual assault. Journal of Forensic and Legal Medicine, 77, 102092.
Orellana-Campos, C. (2020). Genital injuries. Revista Brasileira de Ginecologia e Obstetrícia, 42(2), 106–113.
Payne-James, J. J. (2016). Sexual offenses, adult. In Encyclopedia of forensic and legal medicine (pp. 280–285).
Sarkar, N. N., & Sarkar, R. (2005). Sexual assault on women. Sexual and Relationship Therapy, 20(4), 407–419.
Sawyer Sommers, M. (2007). Defining patterns of genital injury. Trauma, Violence, & Abuse, 8(3), 270–280.
Sezen, L. (2005). Türkiye’de evlenme biçimleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 11(27), 185–195.
Sommers, M. S., Fisher, B. S., & Karjane, H. M. (2005). Using colposcopy in the rape exam. Journal of Forensic Nursing, 1(1), 28–35.
Soysal, Z., & Eke, M. (1999). Cinsel saldırı. In Z. Soysal & C. Çakalır (Eds.), Adli tıp (Cilt III, ss. 1167–1244). İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları.
Susam, E. G. (2025). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçların rıza kavramı ile ilişkisi. Konya Barosu Dergisi, (1), 55–84.
Teixeira, W. R. (1981). Hymenal colposcopic examination in sexual offences. American Journal of Forensic Medicine and Pathology, 2(3), 209–215.
Türk Ceza Kanunu. (2004). Türk Ceza Kanunu (Kanun No. 5237).
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
World Health Organization. (2003). Guidelines for medico-legal care of victims of sexual violence. WHO.
Yıldırım, A., Özer, E., Bozkurt, H., Özsoy, S., Enginyurt, O., Evcuman, D., & Kuyucu, Y. E. (2014). Evaluation of social and demographic characteristics of incest cases. Medical Science Monitor, 20, 693–698.
Yılmaz, A. G. (2023). Kırılgan mağdurların ikincil mağduriyetlerinin önlenmesi. Journal of Constitutional Law, 12(24), 399–426.
Young, S. L., & Maguire, K. C. (2003). Talking about sexual violence. Women and Language, 26(2), 40–49.
