Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Nöropsikometrik Değerlendirmeler

O’Neill, S., Halperin, J.M., & Coghill, D. (2019). Neuropsychological Functioning and ADHD: A Developmental Perspective. T. Banaschewski, D. Coghill, & A. Zuddas (Eds.), Oxford textbook of attention deficit hyperactivity disorder içinde (s. 118-127). Oxford, England: Oxford University.

Wright A. J. (2021). Psychological and neuropsychological underpinnings of attention-deficit/hyperactivity disorder assessment. Clinical child psychology and psychiatry, 26(3), 783–794. https://doi.org/10.1177/1359104521996765

Ercan, E. S., Amado, S., Somer, O., & Cikoglu, S. (2001). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve yıkıcı davranış bozuklukları için bir test bataryası geliştirme çalışması. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health.

Giannaris WJ, Golden CJ, Greene I ve ark. (2001) The Conners’ Parent Rating Scales: a critical review of the literature. Clinical Psychology Review, 21, 1061-1093.

Kaner, S., Büyüköztürk, Ş., & İşeri, E. (2013). Conners öğretmen dereceleme ölçeği-yenilenmiş kısa: Türkiye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 38, 167.

Erol, N., & Şimşek, Z. (1998). Türkiye Ruh Sağlığı Profili: Çocuk ve Gençlerde Ruh Sağlığı:Yeterlik alanları, davranış ve duygusal sorunların dağılımı. N. Erol, C. Kılıç, M. Ulusoy, M. Keçeci & Z. Şimsek (Eds.), Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu, T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Eksen Tanıtım Ltd. Şti: Ankara.

Kaufman, J., Birmaher, B., Brent, D., Rao, U., Flynn, C., Moreci, P., Williamson, D., & Ryan, N. (1997). Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL): initial reliability and validity data. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 36(7), 980–988. https://doi.org/10.1097/00004583-199707000-00021

Ünal, F., Öktem, F., Çetin Çuhadaroğlu, F., Çengel Kültür, S. E., Akdemir, D., Foto Özdemir, D., Çak, H. T., Ünal, D., Tıraş, K., Aslan, C., Kalaycı, B. M., Aydos, B. S., Kütük, F., Taşyürek, E., Karaokur, R., Karabucak, B., Karakök, B., Karaer, Y., & Artık, A. (2019). Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM5 Kasım 2016 Türkçe Uyarlamasının (ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T) Geçerlik ve Güvenirliği [Reliability and Validity of the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, DSM-5 November 2016-Turkish Adaptation (K-SADS-PL-DSM-5-T)]. Turk Psikiyatri Dergisi, 30(1), 42–50. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31170306/

Brown, T. E. (2013). A New Understanding of ADHD in Children and Adults: Executive Function Impairments (1. Edition). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203067536

Barkley, R. A. (2012). Distinguishing sluggish cognitive tempo from attention-deficit/hyperactivity disorder in adults. Journal of Abnormal Psychology, 121(4), 978–990.

Chayer, C., &Freedman, M. (2001). Frontal lobe functions. Current Neurology and Neuroscience Reports, 1(6), 547-552.

Lezak, M. D., Howieson, D. B., & Loring, D. W. (2004). Neuropsychological Assessment (4. Edition). New York: Oxford University.

Karakaş, S., Eski, R., & Basar, E. (1996). Bilnot battery: The group of neuropsychological tests which were standardized for Turkish culture. 32. Ufuk: Ulusal Nöroloji Kongresi Kitabı.

Karakaş, S., Erdoğan, E., Soysal, Ş., Ulusoy, T., Ulusoy, İ. Y., Alkan, S. (1999). Stroop Test TBAG Form: Standardisation for Turkish Culture, Reliability and Validity. Journal of Clinical Psychiatry, 2(2): 75-88

Homack, S., & Riccio, C. A. (2004). A meta-analysis of the sensitivity and specificity of the Stroop Color and Word Test with children. Archives of Clinical Neuropsychology, 19(6), 725–743. https://doi.org/10.1016/j.acn.2003.09.003

Chamberlain, S. R., & Sahakian, B. J. (2007). The neuropsychiatry of impulsivity. Current Opinion in Psychiatry, 20(3), 255–261. https://doi.org/10.1097/YCO.0b013e3280ba4989

Umaç, A. (1997). Normal Deneklerde Frontal Hasarlara Duyarlı Bazı Testlerde Performansa Yaş ve Eğitimin Etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Bölümü, İstanbul.

Öktem, Ö. (2004). Nöropsikolojik Değerlendirme. Emre Öge (Ed.), Nöroloji Ders Kitabı içinde (s. 168-177). İstanbul: Nobel Tıp.

Holmes, J., Gathercole, S. E., Place, M., Dunning, D. L., Hilton, K. A., & Elliott, J. G. (2010). Working memory deficits can be overcome: Impacts of training and medication on working memory in children with ADHD. Applied Cognitive Psychology, 24(6), 827–836. https://doi.org/10.1002/acp.1589

Inci Izmir, S. B., Ipci, M., & Ercan, E. S. (2022). Methylphenidate significantly improves neurocognitive impairments in children with ADHD. Psychiatry Research, 311, 114492. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2022.114492

Lu, P. H., Boone, K. B., Cozolino, L., & Mitchell, C. (2003). Effectiveness of the Rey-Osterrieth Complex Figure Test and the Meyers and Meyers recognition trial in the detection of suspect effort. The Clinical Neuropsychologist, 17(3), 426–440. https://doi.org/10.1076/clin.17.3.426.18083

Frazier, P. A., Tix, A. P., & Barron, K. E. (2004). Testing Moderator and Mediator Effects in Counseling Psychology Research. Journal of Counseling Psychology, 51(1), 115–134. https://doi.org/10.1037/0022-0167.51.1.115

Nagar Shimoni, H., Weizman, A., Yoran, R. H., & Raviv, A. (2012). Theory of mind, severity of autistic symptoms and parental correlates in children and adolescents with Asperger syndrome. Psychiatry Research, 197(1-2), 85–89. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2012.02.021

Woodside, J. M., Rosenbaum, P. L., King, S. M., & King, G. A. (2001). Family-centered service: Developing and validating a self-assessment tool for pediatric service providers. Children’s Health Care, 30: 237-252.

Cernich, A. N., Brennana, D. M., Barker, L. M., & Bleiberg, J. (2007). Sources of error in computerized neuropsychological assessment. Archives of clinical neuropsychology, 22 Suppl 1, S39–S48. https://doi.org/10.1016/j.acn.2006.10.004

Gualtieri, C. T., & Johnson, L. G. (2006). Reliability and validity of a computerized neurocognitive test battery, CNS Vital Signs. Archives of Clinical Neuropsychology, 21(7), 623–643. https://doi.org/10.1016/j.acn.2006.05.007

Woo, E. (2008). Computerized neuropsychological assessments. CNS Spectrums, 13(10 Suppl 16), 14–17. https://doi.org/10.1017/s1092852900026985

Yazıcı, K. U., & Perçinel Yazıcı, İ. (2023). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Yürütücü İşlevler. N. Motavallı Mukaddes & E. S. Ercan (Eds.) Yaşam Boyu Nörogelişimsel Bozukluklar (2. Baskı) içinde. İstanbul: Simurg Art.

Durak, S., Ercan, E. S., Ardic, U. A., Yuce, D., Ercan, E., & Ipci, M. (2014). Effect of methylphenidate on neurocognitive test battery: an evaluation according to the diagnostic and statistical manual of mental disorders, fourth edition, subtypes. Journal of Clinical Psychopharmacology, 34(4), 467–474. https://doi.org/10.1097/JCP.0000000000000128

Fried, R., Hirshfeld-Becker, D., Petty, C., Batchelder, H., & Biederman, J. (2015). How Informative Is the CANTAB to Assess Executive Functioning in Children With ADHD? A Controlled Study. Journal of attention disorders, 19(6), 468–475. https://doi.org/10.1177/1087054712457038

Bhullar, A., Kumar, K., & Anand, A. (2023). ADHD and Neuropsychology: Developmental Perspective, Assessment, and Interventions. Annals of neurosciences, 30(1), 5–7. https://doi.org/10.1177/09727531231171765

Sattler, J. M. (2001). Assessment of children: Cognitive applications (4th ed.). Jerome M Sattler Publisher.

Mayes, S. D., & Calhoun, S. L. (2006). WISC-IV and WISC-III profiles in children with ADHD. Journal of attention disorders, 9(3), 486–493. https://doi.org/10.1177/1087054705283616

Barkley R. A. (1997). Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: constructing a unifying theory of ADHD. Psychological bulletin, 121(1), 65–94. https://doi.org/10.1037/0033-2909.121.1.65

Schwean, V. L., & McCrimmon, A. (2008). Attention-deficit/hyperactivity disorder: Using the WISC-IV to inform intervention planning. In A. Prifitera, D. H. Saklofske, & L. G. Weiss (Eds.), WISC-IV clinical assessment and intervention (2nd ed., pp. 193–215). Elsevier Academic Press.

Evinç, G. Ş. ve Gençöz, T. (2007). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocukların WISC-R profillerinin, farklı bir psikiyatrik tanı alan ve herhangi bir tanısı olmayan çocuklarla karşılaştırılması. Türk Psikiyatri Dergisi, 18, 109-117.

Mahone E. M., Miller, T. L., Koth, C. W., Mostofsky, S. H., Goldberg, M. C. & Denckla, M. B. (2003) Differences between WISC-R and WISC-III performance scale among children with ADHD. Psychology in the Schools, 40(4), 331-340.

Tripp, G., Ryan, J., & Peace, K. (2002). Neuropsychological functioning in children with DSM-IV combined type Attention Deficit Hyperactivity Disorder. The Australian and New Zealand journal of psychiatry, 36(6), 771–779. https://doi.org/10.1046/j.1440-1614.2002.01093.x

Naglieri JA, Paolitto AW (2005) Ipsative comparisons of WISC-IV scores. Applied Neuropsychology 12, 208-11.

Devena SE, Watkins MW (2012) Diagnostic utility of WISC-IV general abilities index and cognitive proficiency index difference scores among children with ADHD. Journal of Applied School Psychology, 28, 133-54.

Ergin, T. (2003), Bilişsel Değerlendirme Sistemi (Cognitive Assessment System- CAS) beş yaş çocukları üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı.

Cırık, M., Sak, U., & Öpengin, E. (2020). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği Profillerinin İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 21(4), 663-685. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.570505

O’Neill, S., Halperin, J.M., & Coghill, D. (2019). Neuropsychological Functioning and ADHD: A Developmental Perspective. T. Banaschewski, D. Coghill, & A. Zuddas (Eds.), Oxford textbook of attention deficit hyperactivity disorder içinde (s. 118-127). Oxford, England: Oxford University.

Wright A. J. (2021). Psychological and neuropsychological underpinnings of attention-deficit/hyperactivity disorder assessment. Clinical child psychology and psychiatry, 26(3), 783–794. https://doi.org/10.1177/1359104521996765

Ercan, E. S., Amado, S., Somer, O., & Cikoglu, S. (2001). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve yıkıcı davranış bozuklukları için bir test bataryası geliştirme çalışması. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health.

Giannaris WJ, Golden CJ, Greene I ve ark. (2001) The Conners’ Parent Rating Scales: a critical review of the literature. Clinical Psychology Review, 21, 1061-1093.

Kaner, S., Büyüköztürk, Ş., & İşeri, E. (2013). Conners öğretmen dereceleme ölçeği-yenilenmiş kısa: Türkiye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 38, 167.

Erol, N., & Şimşek, Z. (1998). Türkiye Ruh Sağlığı Profili: Çocuk ve Gençlerde Ruh Sağlığı:Yeterlik alanları, davranış ve duygusal sorunların dağılımı. N. Erol, C. Kılıç, M. Ulusoy, M. Keçeci & Z. Şimsek (Eds.), Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu, T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Eksen Tanıtım Ltd. Şti: Ankara.

Kaufman, J., Birmaher, B., Brent, D., Rao, U., Flynn, C., Moreci, P., Williamson, D., & Ryan, N. (1997). Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL): initial reliability and validity data. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 36(7), 980–988. https://doi.org/10.1097/00004583-199707000-00021

Ünal, F., Öktem, F., Çetin Çuhadaroğlu, F., Çengel Kültür, S. E., Akdemir, D., Foto Özdemir, D., Çak, H. T., Ünal, D., Tıraş, K., Aslan, C., Kalaycı, B. M., Aydos, B. S., Kütük, F., Taşyürek, E., Karaokur, R., Karabucak, B., Karakök, B., Karaer, Y., & Artık, A. (2019). Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM5 Kasım 2016 Türkçe Uyarlamasının (ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T) Geçerlik ve Güvenirliği [Reliability and Validity of the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, DSM-5 November 2016-Turkish Adaptation (K-SADS-PL-DSM-5-T)]. Turk Psikiyatri Dergisi, 30(1), 42–50. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31170306/

Brown, T. E. (2013). A New Understanding of ADHD in Children and Adults: Executive Function Impairments (1. Edition). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203067536

Barkley, R. A. (2012). Distinguishing sluggish cognitive tempo from attention-deficit/hyperactivity disorder in adults. Journal of Abnormal Psychology, 121(4), 978–990.

Chayer, C., &Freedman, M. (2001). Frontal lobe functions. Current Neurology and Neuroscience Reports, 1(6), 547-552.

Lezak, M. D., Howieson, D. B., & Loring, D. W. (2004). Neuropsychological Assessment (4. Edition). New York: Oxford University.

Karakaş, S., Eski, R., & Basar, E. (1996). Bilnot battery: The group of neuropsychological tests which were standardized for Turkish culture. 32. Ufuk: Ulusal Nöroloji Kongresi Kitabı.

Karakaş, S., Erdoğan, E., Soysal, Ş., Ulusoy, T., Ulusoy, İ. Y., Alkan, S. (1999). Stroop Test TBAG Form: Standardisation for Turkish Culture, Reliability and Validity. Journal of Clinical Psychiatry, 2(2): 75-88

Homack, S., & Riccio, C. A. (2004). A meta-analysis of the sensitivity and specificity of the Stroop Color and Word Test with children. Archives of Clinical Neuropsychology, 19(6), 725–743. https://doi.org/10.1016/j.acn.2003.09.003

Chamberlain, S. R., & Sahakian, B. J. (2007). The neuropsychiatry of impulsivity. Current Opinion in Psychiatry, 20(3), 255–261. https://doi.org/10.1097/YCO.0b013e3280ba4989

Umaç, A. (1997). Normal Deneklerde Frontal Hasarlara Duyarlı Bazı Testlerde Performansa Yaş ve Eğitimin Etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Bölümü, İstanbul.

Öktem, Ö. (2004). Nöropsikolojik Değerlendirme. Emre Öge (Ed.), Nöroloji Ders Kitabı içinde (s. 168-177). İstanbul: Nobel Tıp.

Holmes, J., Gathercole, S. E., Place, M., Dunning, D. L., Hilton, K. A., & Elliott, J. G. (2010). Working memory deficits can be overcome: Impacts of training and medication on working memory in children with ADHD. Applied Cognitive Psychology, 24(6), 827–836. https://doi.org/10.1002/acp.1589

Inci Izmir, S. B., Ipci, M., & Ercan, E. S. (2022). Methylphenidate significantly improves neurocognitive impairments in children with ADHD. Psychiatry Research, 311, 114492. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2022.114492

Lu, P. H., Boone, K. B., Cozolino, L., & Mitchell, C. (2003). Effectiveness of the Rey-Osterrieth Complex Figure Test and the Meyers and Meyers recognition trial in the detection of suspect effort. The Clinical Neuropsychologist, 17(3), 426–440. https://doi.org/10.1076/clin.17.3.426.18083

Frazier, P. A., Tix, A. P., & Barron, K. E. (2004). Testing Moderator and Mediator Effects in Counseling Psychology Research. Journal of Counseling Psychology, 51(1), 115–134. https://doi.org/10.1037/0022-0167.51.1.115

Nagar Shimoni, H., Weizman, A., Yoran, R. H., & Raviv, A. (2012). Theory of mind, severity of autistic symptoms and parental correlates in children and adolescents with Asperger syndrome. Psychiatry Research, 197(1-2), 85–89. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2012.02.021

Woodside, J. M., Rosenbaum, P. L., King, S. M., & King, G. A. (2001). Family-centered service: Developing and validating a self-assessment tool for pediatric service providers. Children’s Health Care, 30: 237-252.

Cernich, A. N., Brennana, D. M., Barker, L. M., & Bleiberg, J. (2007). Sources of error in computerized neuropsychological assessment. Archives of clinical neuropsychology, 22 Suppl 1, S39–S48. https://doi.org/10.1016/j.acn.2006.10.004

Gualtieri, C. T., & Johnson, L. G. (2006). Reliability and validity of a computerized neurocognitive test battery, CNS Vital Signs. Archives of Clinical Neuropsychology, 21(7), 623–643. https://doi.org/10.1016/j.acn.2006.05.007

Woo, E. (2008). Computerized neuropsychological assessments. CNS Spectrums, 13(10 Suppl 16), 14–17. https://doi.org/10.1017/s1092852900026985

Yazıcı, K. U., & Perçinel Yazıcı, İ. (2023). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Yürütücü İşlevler. N. Motavallı Mukaddes & E. S. Ercan (Eds.) Yaşam Boyu Nörogelişimsel Bozukluklar (2. Baskı) içinde. İstanbul: Simurg Art.

Durak, S., Ercan, E. S., Ardic, U. A., Yuce, D., Ercan, E., & Ipci, M. (2014). Effect of methylphenidate on neurocognitive test battery: an evaluation according to the diagnostic and statistical manual of mental disorders, fourth edition, subtypes. Journal of Clinical Psychopharmacology, 34(4), 467–474. https://doi.org/10.1097/JCP.0000000000000128

Fried, R., Hirshfeld-Becker, D., Petty, C., Batchelder, H., & Biederman, J. (2015). How Informative Is the CANTAB to Assess Executive Functioning in Children With ADHD? A Controlled Study. Journal of attention disorders, 19(6), 468–475. https://doi.org/10.1177/1087054712457038

Bhullar, A., Kumar, K., & Anand, A. (2023). ADHD and Neuropsychology: Developmental Perspective, Assessment, and Interventions. Annals of neurosciences, 30(1), 5–7. https://doi.org/10.1177/09727531231171765

Sattler, J. M. (2001). Assessment of children: Cognitive applications (4th ed.). Jerome M Sattler Publisher.

Mayes, S. D., & Calhoun, S. L. (2006). WISC-IV and WISC-III profiles in children with ADHD. Journal of attention disorders, 9(3), 486–493. https://doi.org/10.1177/1087054705283616

Barkley R. A. (1997). Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: constructing a unifying theory of ADHD. Psychological bulletin, 121(1), 65–94. https://doi.org/10.1037/0033-2909.121.1.65

Schwean, V. L., & McCrimmon, A. (2008). Attention-deficit/hyperactivity disorder: Using the WISC-IV to inform intervention planning. In A. Prifitera, D. H. Saklofske, & L. G. Weiss (Eds.), WISC-IV clinical assessment and intervention (2nd ed., pp. 193–215). Elsevier Academic Press.

Evinç, G. Ş. ve Gençöz, T. (2007). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocukların WISC-R profillerinin, farklı bir psikiyatrik tanı alan ve herhangi bir tanısı olmayan çocuklarla karşılaştırılması. Türk Psikiyatri Dergisi, 18, 109-117.

Mahone E. M., Miller, T. L., Koth, C. W., Mostofsky, S. H., Goldberg, M. C. & Denckla, M. B. (2003) Differences between WISC-R and WISC-III performance scale among children with ADHD. Psychology in the Schools, 40(4), 331-340.

Tripp, G., Ryan, J., & Peace, K. (2002). Neuropsychological functioning in children with DSM-IV combined type Attention Deficit Hyperactivity Disorder. The Australian and New Zealand journal of psychiatry, 36(6), 771–779. https://doi.org/10.1046/j.1440-1614.2002.01093.x

Naglieri JA, Paolitto AW (2005) Ipsative comparisons of WISC-IV scores. Applied Neuropsychology 12, 208-11.

Devena SE, Watkins MW (2012) Diagnostic utility of WISC-IV general abilities index and cognitive proficiency index difference scores among children with ADHD. Journal of Applied School Psychology, 28, 133-54.

Ergin, T. (2003), Bilişsel Değerlendirme Sistemi (Cognitive Assessment System- CAS) beş yaş çocukları üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı.

Cırık, M., Sak, U., & Öpengin, E. (2020). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği Profillerinin İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 21(4), 663-685. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.570505