Evaluation of the Color and Aesthetics Theme in the Visual Arts Course Curriculum in Terms of Color Education
Özet
2025 Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı’nda (1-8) yer alan Renk ve Estetik temasında renk öğretiminin sınıf düzeylerine göre incelenmesi amaçlanan bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve araştırmanın verileri doküman inceleme ile elde edilmiştir. Programda yer alan Renk ve Estetik teması sınıf düzeylerine göre belirlenen kategoriler çerçevesinde incelenmiş ve sonuçlar raporlaştırılmıştır. 2025 Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1-8) incelendiğinde toplam 7 tema bulunduğu ve renk öğretimi süreçlerinin önceki programlardan farklı olarak Renk ve Estetik teması başlığı altında toplandığı belirlenmiştir. Her sınıf düzeyine ait analizler tamamlandıktan sonra Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1-8) (MEB, 2025a), ilgili literatür ile ilişkilendirilerek Renk ve Estetik temasında renk öğretimine ilişkin genel bir yoruma ulaşmak hedeflenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, 2025 Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı’nda, daha önceki öğretim programlarından farklı olarak kazanım listelerinin yerini öğrenme çıktılarının ve süreç bileşenlerinin aldığı, Renk ve Estetik temasının öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri ve öğrenme-öğretme uygulamaları renk öğretimi açısından incelendiğinde renk bilgisinin sınıf düzeylerine göre 2. sınıftan başlayarak 8. Sınıfa kadar basitten karmaşığa doğru sınıflandırılan bir yapı sergilediği, temada yer alan öğrenme- öğretme uygulamalarının; öğrenciyi merkeze alan bir yapıda, kuramsal ve uygulamanın birlikte yürütüldüğü bir süreç olarak tanımlandığı tespit edilmiştir.
This study, which aims to examine color instruction within the “Color and Aesthetics” theme of the 2025 Visual Arts Curriculum (Grades 1–8) according to grade levels, employed a qualitative research method, and the data were collected through document analysis. The “Color and Aesthetics” theme in the curriculum was examined within the framework of categories determined by grade level, and the results were reported. Upon examining the 2025 Visual Arts Curriculum (Grades 1–8), it was determined that there are a total of 7 themes, and that color instruction processes are grouped under the “Color and Aesthetics” theme, unlike in previous curricula. After completing the analyses for each grade level, the Visual Arts Curriculum (1–8) (MEB, 2025a) was linked to the relevant literature to arrive at a general interpretation regarding color instruction within the “Color and Aesthetics” theme. According to the research findings, in the 2025 Visual Arts Course Curriculum, unlike previous curricula, learning outcomes and process components have replaced the lists of learning objectives; when the learning outcomes, process components, and teaching practices of the “Color and Aesthetics” theme -teaching practices related to the “Color and Aesthetics” theme were examined in terms of color instruction. It was found that color knowledge exhibits a structure classified from simple to complex according to grade levels, starting from the 2nd grade through the 8th grade. Furthermore, the learning-teaching practices within the theme were identified as a student-centered structure where theoretical and practical components are conducted together as a process.
Referanslar
Adıgüzel, A., & Tosmur, N. (2010). Sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar dersi öğretiminde karşılaştıkları sorunlar. Education Sciences, 5(4), 1677-1689.
Akmehmet, K. T. (2017). İlkokul ve ortaokul görsel sanatlar dersi öğretim programında sanat tarihi öğretimi ile müze eğitimi ilişkisinin incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 46(214), 181-207.
Başaran Karabacak, A., Çalışkan, C., Kökduman, E. & Ulus, H. (2025). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) çokkültürlülük kavramının yansımaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1084-1102. https://doi.org/10.51460/baebd.1621309
Buyurgan, S. & Buyurgan, U. (2022). Sanat eğitimi ve öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
Çağlarca, S. (1993). Renk ve armoni kuralları. 5. Baskı. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Çağlayan, E. (2018). Temel sanat eğitiminde renk olgusu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 22-34. https://doi.org/10.15869/itobiad.348445
Danger, E. P. (1987). The colour handbook. England: Gower Technical Press.
Diksoy, İ., & Mercin, L. (2019). Görsel sanatlar dersi öğretim programındaki grafik tasarım kazanımlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 293-319.
Engin, N. (2019). Renk eğitiminde farkındalık (Erciyes Üniversitesi örneği). Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 4(7), 121-137.
Erkuzu, D., & Çoban, A. (2019). cumhuriyetin kuruluşundan günümüze görsel sanatlar dersi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 5(2), 239-253. https://doi.org/10.34137/jilses.601557
Ertürk, M. (2013). İlköğretim II. kademe görsel sanatlar eğitimi dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 3(1), 78-94.
Geçen, F. (2018). 6-7 yaş düzeyindeki okul öncesi ve ilkokul öğrencilerinin renk algısı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 86, 152-163.
Hasniah S, Sukarman, S., & Husain, M. S. (2025). Implementation of guided inquiry learning method in creating color composition in Middle School Students. ETDC: Indonesian Journal of Research and Educational Review, 4(4), 968–980. https://doi.org/10.51574/ijrer.v4i4.3563
Kahraman, D. (2014). Ideas and solution proposals of classroom teachers related to the problems during application of visual arts course curriculum. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 221-240. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2014.14.1-5000091510
Kayalıoğlu, S., & Tunç, T. (2021). The study of primary school visual arts and science curricula in Turkey in the context of interdisciplinary Approaches: 1923-2020. Bartın University Journal of Faculty of Education, 10(2), 412-429. https://doi.org/10.14686/buefad.796966
Kuehni, R. J. (1997). Color: An Introduction to practice and principles. USA: A. Wiley Interscience Publication.
Mağ, İ., & Alper Akçay, A. (2024). Görsel sanatlar dersi öğretim programında kadın sanatçılara yer verilmesine dair öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Art Vision, 30(52), 15-23. https://doi.org/10.32547/artvision.1440877
Mamur, N., & Köksal, N. (2016). Görsel sanatlar dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi bağlamında incelenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(3), 732-747.
Miles, M.B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Millî Eğitim Bakanlığı (2025a). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Sınıflar). Retrieved on 03.01.2026 from https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/gorsel-sanatlar-ogretim-programi-temel-egitim.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı (2025b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim programları ortak metni. Retrieved on 03.01.2026 from https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/ortak_metin.pdf
Nalinci, G. (2014). Görsel sanatlar dersi öğretim programının yaratıcılık açısından değerlendirilmesi. Ulakbilge, 2 (3), 1-18
Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
Serón Torrecilla, F. J., de Echave Sanz, A., Rodríguez Casals, C., Terrado Sieso, E. M., Pozuelo Muñoz, J., & Cascarosa Salillas, E. (2024). Light and color: Art and science using an interdisciplinary approach in primary education teacher training. Education Sciences, 14(11), 1213. https://doi.org/10.3390/educsci14111213
Tuna, S., & Çakır İlhan, A. (2024). Türkiye ve bazı Avrupa ülkelerindeki ortaokul görsel sanatlar dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty,72, 263-294. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1418473
Turkut, A., & Kazu, İ. Y. (2018). Ortaokul öğrencilerinin renkleri kullanma durumları. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 18-28.
Uysal, N., & Ceylan Dadakoğlu, S. (2024). Türkiye’de Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı’nın uygulanabilirliğinin alan öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1349-1383. https://doi.org/10.37217/tebd.1421709
Wu Y. (2023). Application analysis of color teaching in primary school art education. Art and Performance Letters, 4, 67-73. DOI: http://dx.doi.org/10.23977/artpl.2023.040913.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yurdakal, İ. H. (2019). 2018 Görsel Sanatlar Öğretim Programındaki kazanımların uygulanabilirliğinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 48(223), 231-244.
Referanslar
Adıgüzel, A., & Tosmur, N. (2010). Sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar dersi öğretiminde karşılaştıkları sorunlar. Education Sciences, 5(4), 1677-1689.
Akmehmet, K. T. (2017). İlkokul ve ortaokul görsel sanatlar dersi öğretim programında sanat tarihi öğretimi ile müze eğitimi ilişkisinin incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 46(214), 181-207.
Başaran Karabacak, A., Çalışkan, C., Kökduman, E. & Ulus, H. (2025). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programında (2018) çokkültürlülük kavramının yansımaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1084-1102. https://doi.org/10.51460/baebd.1621309
Buyurgan, S. & Buyurgan, U. (2022). Sanat eğitimi ve öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
Çağlarca, S. (1993). Renk ve armoni kuralları. 5. Baskı. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Çağlayan, E. (2018). Temel sanat eğitiminde renk olgusu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 22-34. https://doi.org/10.15869/itobiad.348445
Danger, E. P. (1987). The colour handbook. England: Gower Technical Press.
Diksoy, İ., & Mercin, L. (2019). Görsel sanatlar dersi öğretim programındaki grafik tasarım kazanımlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 293-319.
Engin, N. (2019). Renk eğitiminde farkındalık (Erciyes Üniversitesi örneği). Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 4(7), 121-137.
Erkuzu, D., & Çoban, A. (2019). cumhuriyetin kuruluşundan günümüze görsel sanatlar dersi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 5(2), 239-253. https://doi.org/10.34137/jilses.601557
Ertürk, M. (2013). İlköğretim II. kademe görsel sanatlar eğitimi dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 3(1), 78-94.
Geçen, F. (2018). 6-7 yaş düzeyindeki okul öncesi ve ilkokul öğrencilerinin renk algısı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 86, 152-163.
Hasniah S, Sukarman, S., & Husain, M. S. (2025). Implementation of guided inquiry learning method in creating color composition in Middle School Students. ETDC: Indonesian Journal of Research and Educational Review, 4(4), 968–980. https://doi.org/10.51574/ijrer.v4i4.3563
Kahraman, D. (2014). Ideas and solution proposals of classroom teachers related to the problems during application of visual arts course curriculum. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 221-240. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2014.14.1-5000091510
Kayalıoğlu, S., & Tunç, T. (2021). The study of primary school visual arts and science curricula in Turkey in the context of interdisciplinary Approaches: 1923-2020. Bartın University Journal of Faculty of Education, 10(2), 412-429. https://doi.org/10.14686/buefad.796966
Kuehni, R. J. (1997). Color: An Introduction to practice and principles. USA: A. Wiley Interscience Publication.
Mağ, İ., & Alper Akçay, A. (2024). Görsel sanatlar dersi öğretim programında kadın sanatçılara yer verilmesine dair öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Art Vision, 30(52), 15-23. https://doi.org/10.32547/artvision.1440877
Mamur, N., & Köksal, N. (2016). Görsel sanatlar dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi bağlamında incelenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(3), 732-747.
Miles, M.B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Millî Eğitim Bakanlığı (2025a). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Sınıflar). Retrieved on 03.01.2026 from https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/gorsel-sanatlar-ogretim-programi-temel-egitim.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı (2025b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim programları ortak metni. Retrieved on 03.01.2026 from https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/ortak_metin.pdf
Nalinci, G. (2014). Görsel sanatlar dersi öğretim programının yaratıcılık açısından değerlendirilmesi. Ulakbilge, 2 (3), 1-18
Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
Serón Torrecilla, F. J., de Echave Sanz, A., Rodríguez Casals, C., Terrado Sieso, E. M., Pozuelo Muñoz, J., & Cascarosa Salillas, E. (2024). Light and color: Art and science using an interdisciplinary approach in primary education teacher training. Education Sciences, 14(11), 1213. https://doi.org/10.3390/educsci14111213
Tuna, S., & Çakır İlhan, A. (2024). Türkiye ve bazı Avrupa ülkelerindeki ortaokul görsel sanatlar dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty,72, 263-294. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1418473
Turkut, A., & Kazu, İ. Y. (2018). Ortaokul öğrencilerinin renkleri kullanma durumları. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 18-28.
Uysal, N., & Ceylan Dadakoğlu, S. (2024). Türkiye’de Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı’nın uygulanabilirliğinin alan öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1349-1383. https://doi.org/10.37217/tebd.1421709
Wu Y. (2023). Application analysis of color teaching in primary school art education. Art and Performance Letters, 4, 67-73. DOI: http://dx.doi.org/10.23977/artpl.2023.040913.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yurdakal, İ. H. (2019). 2018 Görsel Sanatlar Öğretim Programındaki kazanımların uygulanabilirliğinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 48(223), 231-244.
