Evde Bakım Gereksinimi Olan Yoğun Bakım Hastalarında Taburculuk Eğitimi ve Hemşirelik Yaklaşımları

Chen Y, Peet J, Murray L, et al. Waiting to be discharged from intensive care units: Key factors shaping patient and family experiences. Intensive and Critical Care Nursing. 2025;87:103961. doi:10.1016/j.iccn.2025.103961.

Doherty Z, Kippen R, Bevan D, et al. Long-term outcomes of hospital survivors following an ICU stay: A multi-centre retrospective cohort study. PLoS One. 2022;17(3):e0266038. doi:10.1371/journal.pone.0266038.

Darvishpour A, Mahdavi Fashtami S, Babaeipour S, et al. Exploring the educational needs of patients’ families nearing discharge from intensive care units: a qualitative study. Nursing Research and Practice. 2025;2025:2994944. doi:10.1155/nrp/2994944.

Terkeş N, Çelik F, Taşdelen F, et al. Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin gelişen teknolojiyi kullanma durumlarının ve teknolojiye yönelik tutumlarının belirlenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2018;22(1):1–9.

Hassan EM, Jama AB, Sharaf A, et al. Discharging patients home from the intensive care unit: A new trend. World Journal of Clinical Cases. 2024;12(23):5313–5319. doi:10.12998/wjcc.v12.i23.5313.

Unseld M, Wnendt T, Sebesta C, et al. From hospital to home: interdisciplinary approaches to optimise palliative care discharge processes. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2025;22(7):1023. doi:10.3390/ijerph22071023.

Katran HB, Baki B, Türkmen DB, et al. Cerrahi yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin taburculuk planlamasına ilişkin algı düzeyleri. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi. 2024;6(1):41–48.

Teixeira C, Rosa RG. Home care after intensive care unit-discharge: global differences. Critical Care Science. 2025;37:e20250269. doi:10.62675/2965-2774.20250269.

Şahin G. Palyatif bakım hastalarına evde bakım verenlerin bakım yükünün sağlık algısına etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Malatya: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2021.

Queirós SMM, Pinto IES, Brito MAC, et al. Nursing interventions for the promotion of tracheostomy self-care: A scoping review. Journal of Clinical Nursing. 2021;30(21–22):3055–3071. doi:10.1111/jocn.15823.

Kuş M. Genel yoğun bakım ünitesinden taburcu olacak hastaların bakım verenlerine verilen planlı gereksinim eğitiminin bakım verenlerin anksiyete ve depresif belirti düzeylerine etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Kars: Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2023.

Kuşeli Dost S, Kaya H. Yoğun bakım hemşirelerinin taburculuk planı algısı. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2021;25(2):68–78.

Altınbaş Y, Karaca T. Hemşirelerin perkütan endoskopik gastrostomili hastaların bakımına ilişkin deneyimleri: fenomenolojik araştırma. Türkiye Hemşirelikte Değerler Dergisi. 2023;4(1):27–38.

Singer P, Blaser AR, Berger MM, et al. ESPEN practical and partially revised guideline: Clinical nutrition in the intensive care unit. Clinical Nutrition. 2023;42(9):1671–1689. doi:10.1016/j.clnu.2023.07.011.

Demiray A, Kuzyaka İ, Açıl A, et al. Enteral beslenen yoğun bakım hastalarının beslenme süreci ve gelişebilecek komplikasyonlar açısından değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020;10(3):289–296.

Adeyinka A, Rouster AS, Valentine M. Enteral feeding. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025.

Muoki D. Patient education on PEG tube care at home. Nursing. 2023;53(3):11–12. doi:10.1097/01.NURSE.0000919008.15130.5c.

Çelik H. Evde sağlık hizmetlerinde hemşirelik rolü ve uygulamaları. In: Yağcı Karamanlı H (ed.). Sağlık & Bilim 2025: Hemşirelik-III. Ankara: Akademisyen Yayınevi; 2025.

Onar P, Bayrak E. Enteral beslenme ürünleri ve ürün seçimi. In: Sarman A (ed.). Sağlık Bilimleri Alanında Uluslararası Araştırmalar XII. Ankara: Eğitim Yayınevi; 2023. p.91–113.

Church A, Zoeller S. Enteral nutrition product formulations: a review of available products and indications for use. Nutrition in Clinical Practice. 2023;38(2):277–300. doi:10.1002/ncp.10960.

Sobotka L. Klinik Nütrisyonun Temelleri. Gündoğdu RH (Çev. Ed.). Ankara: Bayt Yayıncılık; 2017.

Arsava EM, Aydoğdu İ, Güngör L, et al. İnme hastalarında nütrisyonel yaklaşım ve tedavi: Türkiye için uzman görüşü. Türk Nöroloji Dergisi. 2018;24:226–242. doi:10.4274/tnd.92603.

Bering J, DiBaise JK. Home parenteral and enteral nutrition. Nutrients. 2022;14(13):2558. doi:10.3390/nu14132558.

Ermin C. Yoğun bakım hemşirelerinin kritik hastalarda enteral ve parenteral beslenme desteği konusundaki uygulamaları ve bilgi düzeyleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya: Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2024.

Bıçak Ayık D, Enç N. Yoğun bakım hastalarında enteral beslenme. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2019;23(2):114–122.

Ley D, Austin K, Wilson KA, et al. Tutorial on adult enteral tube feeding: Indications, placement, removal, complications, and ethics. JPEN Journal of Parenteral and Enteral Nutrition. 2023;47(5):677–685. doi:10.1002/jpen.2510.

Alsunaid S, Holden VK, Kohli A, et al. Wound care management: tracheostomy and gastrostomy. Journal of Thoracic Disease. 2021;13(8):5297–5313. doi:10.21037/jtd-2019-ipicu-13.

Garrison CM. Enteral feeding tube clogging: what are the causes and what are the answers? Nutrition in Clinical Practice. 2018;33(1):147–150.

Raimonde AJ, Gaston S, Wang CF. Tracheostomy. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025.

Han R, Gao X, Gao Y, et al. Effect of tracheotomy timing on patients receiving mechanical ventilation: A meta-analysis of randomized controlled trials. PLoS One. 2024;19(7):e0307267. doi:10.1371/journal.pone.0307267.

Yıldırım F, Tahir E. Yoğun bakımda trakeostomi ile ventilatör ilişkili pnömoni arasındaki ilişki. Yoğun Bakım Dergisi. 2017;8:19–24.

Saraç N, Mehel DM, Karaçuha Sürücü R, et al. Endotrakeal tüp veya trakeotomi ile mekanik ventilasyon uygulanan hastaların ağız hijyenlerinin karşılaştırılması. Journal of Social and Health Sciences. 2022;7(1):209–216.

Akbal Y, Nural N. Palyatif ünitesinde bakım veren olarak trakeostomi ile karşı karşıya kalmak: Olgu sunumu. STED. 2023;32(4):328–333.

Tekin YE, İyigün E. Yoğun bakım ünitelerinde hemşirelerin trakeostomi/endotrakeal tüp kaf basıncı uygulamalarının incelenmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences. 2016;8(1):26–33.

Cordeiro ALPC, Santos JARE, Barroso ACL, et al. Tracheostomy care for adults and the elderly in the home environment: a scoping review. Revista da Escola de Enfermagem da USP. 2024;58:e20240028. doi:10.1590/1980-220X-REEUSP-2024-0028en.

Ernstmeyer K, Christman E (eds.). Nursing Skills. Eau Claire (WI): Chippewa Valley Technical College; 2021. Chapter 22: Tracheostomy care and suctioning.

Şapulu Alakan Y, Akansel N, Özmen ÖA. Experiences of patients’ primary caregivers with tracheostomy suctioning before discharge. European Journal of Oncology Nursing. 2023;67:102435. doi:10.1016/j.ejon.2023.102435.

Balçık M. Trakeostomili hastalar ile bakım verenlerinin hastane ve evdeki deneyimleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.

Gözetici E. Trakeostomide uygulanan eğitimin komplikasyon gelişimi, hastaneye başvuru, annelerin bakım yükü ve bilgi düzeyine etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2022.

Sari A, Ekinci O. Evaluation of the clinical course in patients discharged with tracheostomy. Turkish Journal of Intensive Care. 2020;18(4):181–188.

Ural Z, Ayyıldız M. Evde bakım vericilerin bakım vermedeki yeterlilik düzeyleri ile bakım yüklerinin karşılaştırılması. Journal of Social and Health Sciences. 2021;6(1):163–172.

Er F, Yıldırım Ş. İnme sonrası hasta ve bakım verenlerin aile içi ilişkilerinin değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2019;6(3):182–189.

Karaca T, Altınbaş Y, Aslan S. Tracheostomy care education and its effect on knowledge and burden of caregivers of elderly patients: a quasi-experimental study. Scandinavian Journal of Caring Sciences. 2019;33(4):878–884. doi:10.1111/scs.12684.