Polifarmasi ve Yaşlı Bireylerde İlaç Uyumunda Hemşirelik Bakımı
Özet
Referanslar
Türk İstatistik Kurumu. (2025, Mart 13). İstatistiklerle Yaşlılar, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=İstatistiklerle-Yaşlılar-2024-54079&dil=1
Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Türkiye Yaşlı Profili Araştırması, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Yasli-Profili-Arastirmasi-2023-53809 T
World Health Organization. Multimorbidity [e-book] World Health Organization; 2016. [Internet]. Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/252275/9789241511650-eng.pdf?se- quence=1. Accessed: 06.12.2025
World Health Organization. Medication Safety in Polypharmacy [e-book] World Health Organization; 2019. [Internet]. Available from: https://apps.who. int/iris/bitstream/handle/10665/325454/WHO-UHC-SDS-2019.11-eng.pdf?ua=1. Accessed: 06.12.2025
Varghese, D., Ishida, C., Patel, P., & Koya, H. H. (2024, February 12). Polypharmacy. In StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532953/
Dovjak, P. Polypharmacy in elderly people. Wien Med Wochenschr 172, 109–113 (2022). https://doi.org/10.1007/s10354-021-00903-0
Davies, L. E., Spiers, G., Kingston, A., Todd, A., Adamson, J., & Hanratty, B. (2020). Adverse outcomes of polypharmacy in older people: Systematic review of reviews. JAMDA – The Journal of Post-Acute and Long-Term Care Medicine, 21(2), 181–187. https://doi.org/10.1016/j.jamda.2019.08.004
Kim, J., & Parish, A. L. (2021). Polypharmacy and medication management in older adults. Clinics in Integrated Care, 8, 100070. https://doi.org/10.1016/j.intcar.2021.100070
Özdemir L. [Drug compliance in the elderly and in- fluencing factors]. Akademik Geriatri Dergisi 2012;4(1):18-22.
Karadakovan A. [Yaşlıda ilaç kullanımı]. Yaşlı Sağlığı ve Bakım. 1. Baskı. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2014. p.188-208.
Erbay, Ö. (2018). Yaşlılarda büyüyen “polifarmasi” sorunu: Hemşirelerin rolü. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 10(3), 222–227. https://doi.org/10.5336/nurses.2017-57869
Elkin, N. (2020). Yaşlılarda polifarmasi ve akılcı ilaç kullanımına aile hekimliği yaklaşımı. IGUSABDER – İnsani ve Sosyal Araştırmalar Bilim Dergisi, 11, 279–290. https://doi.org/10.38079/igusabder.649423
Reeve, E., Trenaman, S. C., Rockwood, K., & Hilmer, S. N. (2017). Pharmacokinetic and pharmacodynamic alterations in older people with dementia. Expert opinion on drug metabolism & toxicology, 13(6), 651–668. https://doi.org/10.1080/17425255.2017.1325873
Akan P, Erdinçler D, Tezcan V, Beğer T. Yaşlıda ilaç kullanımı. Türk Geriatri Dergisi 1999; 2 (1): 33-38.
Klotz U. Pharmacokinetics and drug metabolism in the elderly. Drug Metab Rev. 2009;41(2):67-76
Özer, E., & Özdemir, L. (2009). Yaşlı bireyde akılcı ilaç kullanımı ve hemşirenin sorumlulukları. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 16, 42–51.
Kayaalp O. Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji. Hacettepe-Taş Kitapçılık, Ankara 2005, sayfa 3-9
Gelal, A. (2006). Yaşlılarda ilaç kullanımını etkileyen farmakodinamik değişiklikler. Turkish Journal of Geriatrics, (Özel Sayı), 33–36.
Çoşkun YE, Pirpir A, Aytan P, Ulusal G, Yıldırım S. Üst GİS kanamalı hastaların özelliklerinin değerlendirilmesi. Akademik Gastroenteroloji Dergisi 2006; 5(2): 116-122.
Öztürk, Z., & Gülen Uğraş, K. (2017). Yaşlı hastalarda ilaç kullanımı ve polifarmasi. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 27(2), 103–108. https://doi.org/10.5222/terh.2017.103
By the 2019 American Geriatrics Society Beers CriteriaÒ Update Expert Panel. American Geriatrics Society 2019 Updated AGS Beers CriteriaÒ for potentially inappropriate medication use in older adults. J Am Geriatr Soc 2019; 67: 674e94.
O'Mahony, D., Cherubini, A., Guiteras, A. R., Denkinger, M., Beuscart, J. B., Onder, G., Gudmundsson, A., Cruz-Jentoft, A. J., Knol, W., Bahat, G., van der Velde, N., Petrovic, M., & Curtin, D. (2023). STOPP/START criteria for potentially inappropriate prescribing in older people: version 3. European geriatric medicine, 14(4), 625–632. https://doi.org/10.1007/s41999-023-00777-y
Scott IA, Gray LC, Martin JH, et al. Minimizing inappropriate medications in older populations: a 10-step conceptual frame- work. Am J Med 2012; 125: 529e37.
Steinman MA, Beizer JL, DuBeau CE, et al. How to use the American Geriatrics Society 2015 Beers criteria e a guide for patients, clinicians, health systems, and payors. J Am Geriatr Soc 2015; 63: e1e7.
Bahat G, İlhan B, Erdoğan T.et al. Turkish inappropriate medication use in the elderly (TIME) criteria to improve prescribing in older adults: TIME-to-STOP/TIME-toSTART. Eur Geriatr Med. 2020; 11(3): 491–498.
Field, T. S., Gurwitz, J. H., Avorn, J., McCormick, D., Jain, S., Eckler, M., Benser, M., & Bates, D. W. (2001). Risk factors for adverse drug events among nursing home residents. Archives of Internal Medicine, 161(13), 1629–1634.
Wimmer, B. C., Cross, A. J., Jokanovic, N., Wiese, M. D., George, J., Johnell, K., Diug, B., & Bell, J. S. (2017). Clinical outcomes associated with medication regimen complexity in older people: A systematic review. Journal of the American Geriatrics Society, 65(4), 747–753.
Rawle, M. J., Cooper, R., Kuh, D., & Richards, M. (2018). Associations between polypharmacy and cognitive and physical capability: A British birth cohort study. Journal of the American Geriatrics Society, 66(5), 916–923.
Türk Geriatri Derneği. (2022). Yaşlılarda akılcı ilaç kullanımı. Prof. Dr. Tolga Reşat Aydos & Prof. Dr. Yeşim Gökçe Kutsal (Eds.). https://geriatri.org.tr/pdf/akilli_ilac_kitabi.pdf
Kaya, H., Turan, N., Çulha, Y., & Özdemir Aydın, G. (2018). Yaşlı bireylerde ilaç yönetiminde hemşirenin rolü. JAREN, 4(2), 120–126.
Gurol Arslan, G., & Eser, I. (2005). Yaşlıların kendi kendine ilaç kullanımına uyumu ve hemşirenin rolü. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 21(2), 147–157. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/836073
