Sosyal Medyanın Ruh Sağlığı Üzerine Etkileri: Psikiyatrik Bulgular ve Klinik Yansımalar
Özet
Bu bölüm, sosyal medya kullanımının ruh sağlığı üzerindeki etkilerini psikiyatrik bir bakış açısıyla incelemektedir. Sosyal medya günümüzde yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda benlik sunumu, sosyal karşılaştırma ve çevrimiçi kimlik oluşumunun gerçekleştiği önemli bir psikososyal ortam hâline gelmiştir. Bölümde sosyal medya kullanımının hem destekleyici hem de potansiyel olarak zararlı yönleri ele alınmaktadır. Bir yandan sosyal medya, bireylere sosyal destek, aidiyet duygusu ve kendini ifade etme fırsatları sunarak psikolojik iyilik hâline katkıda bulunabilir. Öte yandan aşırı ve problemli kullanımın depresyon, anksiyete, sosyal karşılaştırma, narsisistik özellikler ve FOMO (gelişmeleri kaçırma korkusu) ile nomofobi gibi dijital ortamlara özgü kaygı örüntüleri ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bölüm ayrıca dijital benlik ve çevrimiçi kimlik süreçlerinin benlik algısını nasıl etkilediğini ve bunların dissosiyatif deneyimler ile psikotik benzeri yaşantılarla olası ilişkilerini de incelemektedir. Bunun yanı sıra sosyal medya kullanımı, bağımlılık benzeri örüntüler ve nörobiyolojik ödül mekanizmaları bağlamında tartışılmaktadır. Bölüm, özellikle ergenler ve sosyoekonomik açıdan dezavantajlı gruplar olmak üzere kırılgan popülasyonlara dikkat çekmekte ve farklı sosyal medya platformlarının psikolojik etkilerinin değişebileceğini vurgulamaktadır. Son olarak, klinik psikiyatri pratiğinde sosyal medya kullanımının değerlendirilmesinin önemini vurgulamakta ve dijital yaşamı psikiyatrik değerlendirmenin önemli bir bileşeni olarak ele almaktadır.
This chapter examines the effects of social media use on mental health from a psychiatric perspective. Social media has become not only a communication tool but also an important psychosocial environment in which self-presentation, social comparison, and online identity formation take place. The chapter discusses both the supportive and potentially harmful aspects of social media use. On the one hand, social media can contribute to psychological well-being by providing opportunities for social support, a sense of belonging, and self-expression. On the other hand, excessive and problematic use has been associated with depression, anxiety, social comparison, narcissistic traits, and digital-specific anxiety patterns such as fear of missing out (FOMO) and nomophobia. The chapter also examines how digital self and online identity processes influence self-perception and their possible associations with dissociative experiences and psychotic-like phenomena. In addition, social media use is discussed in relation to addiction-like patterns and neurobiological reward mechanisms. The chapter highlights vulnerable populations, particularly adolescents and socioeconomically disadvantaged groups, and emphasizes that the psychological effects of different social media platforms may vary. Finally, it underlines the importance of evaluating social media use in clinical psychiatric practice and recognizes digital life as an important component of psychiatric assessment.
Referanslar
Mehdizadeh S. Self-presentation 2.0: Narcissism and self-esteem on Facebook. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 2010;13(4):357–364. doi:10.1089/cyber.2009.0257
Verduyn P, Ybarra O, Résibois M, Jonides J, Kross E. Do social network sites enhance or undermine subjective well-being? A critical review. Social Issues and Policy Review. 2017;11(1):274–302. doi:10.1111/sipr.12033
Yang N, Crespi B. I tweet, therefore I am: a systematic review on social media use and disorders of the social brain. BMC Psychiatry. 2025;25:95. doi:10.1186/s12888-025-06528-6
Binark M, Bayraktutan G. Ayın karanlık yüzü: Yeni medya ve etik. İstanbul: Kalkedon Yayınları; 2013. p. 25-30.
Binark M. Sosyal medya, kamusal alan ve siyasal katılım. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2017;45:9-28.
Türkiye İstatistik Kurumu. Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması 2025. (10.02.2026 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2025-53925 adresinden ulaşılmıştır).
Baş Ö, Sunam Audry A, İnceoğlu İ, et al. Türkiye’de genç yetişkinlerin sosyal medya kullanımları ve paylaşım türlerinin incelenmesi. Intermedia International E-journal. 2023;10(18):136-159. doi:10.56133/intermedia.1259262
Çakır M. Karamanda yaşayan yetişkin bireylerin sosyal medya kullanma deneyimleri üzerine nitel bir araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2020;3(1):91-105.
Karaosmanoğlu E, Saylık FZ, Çakmak Tolan Ö. Genç ve Orta Yetişkinlerde Sosyal Medya Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;25(4):141-165. doi:10.18037/ausbd.1548801
Mazman Akar SG, Usluel YK. Gender differences in using social networks. Turkish Online Journal of Educational Technology. 2011;10(2):133-139.
Kircaburun K, Alhabash S, Tosuntaş ŞB, et al. Uses and gratifications of problematic social media use among university students: a simultaneous examination of the Big Five of personality traits, social media platforms, and social media use motives. Int J Ment Health Addict. 2020;18:525-547. doi:10.1007/s11469-018-9940-6
Naslund JA, Aschbrenner KA, Marsch LA, et al. The future of mental health care: peer-to-peer support and social media. Epidemiol Psychiatr Sci. 2016;25(2):113-122.
Çiftçi H. Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2018;7(4): 417-434.
Labrecque LI, Markos E, Milne GR. Online personal branding: Processes, challenges, and implications. Journal of Interactive Marketing. 2011;25(1):37-50.
Treem JW, Leonardi PM. Social media use in organizations: Exploring the affordances of visibility, editability, persistence, and association. Annals of the International Communication Association. 2013;36(1):143-189.
Nesi J, Choukas-Bradley S, Prinstein MJ. Transformation of adolescent peer relations in the social media context: Part 1—A theoretical framework and application to dyadic peer relationships. Clin Child Fam Psychol Rev. 2018;21(3):267-294.
Kiraz E. Bir sosyal medya tartışması: Sosyal medyanın sosyal, psikolojik ve kültürel etkileri. SDÜ İfade Dergisi. 2024;6(2):111-116.
Kardefelt-Winther D. A conceptual and methodological critique of internet addiction research: Towards a model of compensatory internet use. Comput Hum Behav. 2014;31:351-354. doi:10.1016/j.chb.2013.10.059
Buffardi LE, Campbell WK. Narcissism and social networking web sites. Personality and Social Psychology Bulletin. 2008;34(10):1303–1314. doi:10.1177/0146167208320061
Andreassen CS, Pallesen S, Griffiths MD. The relationship between addictive use of social media, narcissism, and self-esteem: Findings from a large national survey. Addictive Behaviors. 2017;64:287–293. doi:10.1016/j.addbeh.2016.03.006
Keles B, McCrae N, Grealish A. A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth. 2020;25(1):79–93. doi:10.1080/02673843.2019.1590851
De D, El Jamal M, Aydemir E, et al. Social media algorithms and teen addiction: Neurophysiological impact and ethical considerations. Cureus. 2025;17(1):e77145. doi:10.7759/cureus
Balcı Ş, Baloğlu E. Sosyal medya bağımlılığı ile depresyon arasındaki ilişki: “Üniversite gençliği üzerine bir saha araştırması”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi. 2018;29:209-234. doi:10.16878/gsuilet.500860
Przybylski AK, Murayama K, DeHaan CR, et al. Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Comput Hum Behav. 2013;29(4):1841-1848. doi:10.1016/j.chb.2013.02.014
Güneş NA, Özdemir Ç. The relationship between nomophobia and anxiety levels in healthy young individuals. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv. 2021;59(8):23-30. doi:10.3928/02793695-20210324-02
Elhai JD, Levine JC, Dvorak RD, et al. Non-social features of smartphone use are most related to depression, anxiety and problematic smartphone use. Computers in Human Behavior. 2017;69:75–82. doi:10.1016/j.chb.2016.12.023
Güzel D, Mutlu M. The effect of social media addiction, nomophobia, and netlessphobia on students’ online shopping addictions during the COVID-19 pandemic. J Mehmet Akif Ersoy Univ Econ Adm Sci Fac. 2024;11(2):457-478. doi:10.30798/makuiibf.1282142
Meshi D, Tamir DI, Heekeren HR. The emerging neuroscience of social media. Trends in Cognitive Sciences. 2015;19(12):771–782. doi:10.1016/j.tics.2015.09.004
Kuss DJ, Griffiths MD. Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2017;14(3):311. doi:10.3390/ijerph14030311
Öztürk E. Dijital iletişim, siber kimlik, siber alter kişilik ve siber dissosiyasyon. In: 2. Türk Adli Bilimler Kongresi ve 10. Adli Tıp Çalıştayı Bildiri Kitabı, 2019, Antalya, ( pp. 9–17).
Putnam FW. Dissociation in children and adolescents: A developmental perspective. New York: Guilford Press; 1997.
Kuo J, Hwu H-G. Internet-related delusional disorder. Psychiatry and Clinical Neurosciences. 2007;61(5):553–556. doi:10.1111/j.1440-1819.2007.01718.x
Kuss DJ, Griffiths MD. Online social networking and addiction—A review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2011;8(9):3528–3552.
Andreassen CS, Torsheim T, Brunborg GS, et al. Development of a Facebook addiction scale. Psychological Reports. 2012;110(2):501–517. doi:10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
Acar N. Sosyal medya bağımlılığı: Kökenleri, tanı kriterleri ve tedavi teknikleri. Turk Online J Des Art Commun. 2024;14(4):1099-1114. doi:10.7456/tojdac.1515522
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed., Text Revision (DSM-5-TR). Washington, DC: American Psychiatric Association Publishing; 2022.
World Health Organization. International classification of diseases for mortality and morbidity statistics (11th Revision) [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2019. (10.02.202 6 tarihinde https://icd.who.int/browse/2025-01/mms/en#1448597234 adresinden ulaşılmıştır).
Lewis RG, Florio E, Punzo D, Borrelli E. The brain's reward system in health and disease. Adv Exp Med Biol. 2021;1344:57-69. doi:10.1007/978-3-030-81147-1_4
Schultz W. Dopamine reward prediction error coding. Dialogues Clin Neurosci. 2016;18(1):23-32.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle gençlik, 2024. Haber Bülteni; 2025. Sayı: 54077. (10.02.2026 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2024-54077 adresinden ulaşılmıştır)
Çomu T, Halaiqa I. Web 2.0, kullanıcı katılımı ve Türkiye’de sosyal medya pratikleri. Global Media Journal TR Edition. 2014;4(8):1-23.
Andreassen CS. Online social network site addiction: a comprehensive review. Curr Addict Rep. 2015;2(2):175-184.
Kaygas Y, Şam M, Doğan YB, et al. Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak sosyal kaygı ve öz yeterlik. Bağımlılık Dergisi. 2023;24(4):461-474. doi:10.51982/bagimli.1230295
Yuan Y, Wang W, Gao X, et al. Traditional bullying and cyberbullying in the digital age and its associated mental health problems in children and adolescents: a meta-analysis. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2024;33:2895–2909. doi:10.1007/s00787-022-02128-8
Odgers C. Smartphones are bad for some teens, not all. Nature. 2018;554(7693):432-434. doi:10.1038/d41586-018-02109-8
van Deursen AJAM, van Dijk JAGM. The digital divide shifts to differences in usage. New Media Soc. 2014;16(3):507-526. doi:10.1177/1461444813487959
Chen W, Gao Y, Ren R, et al. Socioeconomic status and internet addiction: double-mediated moderation. BMC Public Health. 2025;25:48. doi:10.1186/s12889-024-21153-w
Uslu M. Türkiye’de sosyal medya bağımlılığı ve kullanımı araştırması. Turkish Academic Research Review. 2021;6(2):370-396. doi:10.30622/tarr.933479
Çarkçı Z. Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [yüksek lisans tezi]. Ankara: Ufuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2019.
Karapanos E, Teixeira P, Gouveia R. Need fulfillment and experiences on social media: A case on Facebook and WhatsApp. Comput Comput Human Behav. 2016;55:888–97.
Boczkowski PJ, Matassi M, Mitchelstein E. How young users deal with multiple platforms: The role of meaning-making in social media repertoires. J Comput Mediat Commun. 2018;23(5):245-259.
Zulli D, Zulli DJ. Extending the internet meme: Conceptualizing TikTok’s imitation publics. New Media Soc. 2022;24(8):1872-1892.
Aydemir Z. Problemli Instagram kullanımı ile beden memnuniyetsizliği arasındaki ilişkide kendini nesneleştirme ve öz tiksinmenin aracı rolünün incelenmesi [yüksek lisans tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2024.
Huang L, Chen L, Ma S. The relationship between social media fatigue and online trolling behavior among college students: the mediating roles of relative deprivation and hostile attribution bias. Front Psychol. 2025 Jan 6;15:1495235. doi:10.3389/fpsyg.2024.1495235
Referanslar
Mehdizadeh S. Self-presentation 2.0: Narcissism and self-esteem on Facebook. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 2010;13(4):357–364. doi:10.1089/cyber.2009.0257
Verduyn P, Ybarra O, Résibois M, Jonides J, Kross E. Do social network sites enhance or undermine subjective well-being? A critical review. Social Issues and Policy Review. 2017;11(1):274–302. doi:10.1111/sipr.12033
Yang N, Crespi B. I tweet, therefore I am: a systematic review on social media use and disorders of the social brain. BMC Psychiatry. 2025;25:95. doi:10.1186/s12888-025-06528-6
Binark M, Bayraktutan G. Ayın karanlık yüzü: Yeni medya ve etik. İstanbul: Kalkedon Yayınları; 2013. p. 25-30.
Binark M. Sosyal medya, kamusal alan ve siyasal katılım. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2017;45:9-28.
Türkiye İstatistik Kurumu. Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması 2025. (10.02.2026 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2025-53925 adresinden ulaşılmıştır).
Baş Ö, Sunam Audry A, İnceoğlu İ, et al. Türkiye’de genç yetişkinlerin sosyal medya kullanımları ve paylaşım türlerinin incelenmesi. Intermedia International E-journal. 2023;10(18):136-159. doi:10.56133/intermedia.1259262
Çakır M. Karamanda yaşayan yetişkin bireylerin sosyal medya kullanma deneyimleri üzerine nitel bir araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2020;3(1):91-105.
Karaosmanoğlu E, Saylık FZ, Çakmak Tolan Ö. Genç ve Orta Yetişkinlerde Sosyal Medya Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;25(4):141-165. doi:10.18037/ausbd.1548801
Mazman Akar SG, Usluel YK. Gender differences in using social networks. Turkish Online Journal of Educational Technology. 2011;10(2):133-139.
Kircaburun K, Alhabash S, Tosuntaş ŞB, et al. Uses and gratifications of problematic social media use among university students: a simultaneous examination of the Big Five of personality traits, social media platforms, and social media use motives. Int J Ment Health Addict. 2020;18:525-547. doi:10.1007/s11469-018-9940-6
Naslund JA, Aschbrenner KA, Marsch LA, et al. The future of mental health care: peer-to-peer support and social media. Epidemiol Psychiatr Sci. 2016;25(2):113-122.
Çiftçi H. Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2018;7(4): 417-434.
Labrecque LI, Markos E, Milne GR. Online personal branding: Processes, challenges, and implications. Journal of Interactive Marketing. 2011;25(1):37-50.
Treem JW, Leonardi PM. Social media use in organizations: Exploring the affordances of visibility, editability, persistence, and association. Annals of the International Communication Association. 2013;36(1):143-189.
Nesi J, Choukas-Bradley S, Prinstein MJ. Transformation of adolescent peer relations in the social media context: Part 1—A theoretical framework and application to dyadic peer relationships. Clin Child Fam Psychol Rev. 2018;21(3):267-294.
Kiraz E. Bir sosyal medya tartışması: Sosyal medyanın sosyal, psikolojik ve kültürel etkileri. SDÜ İfade Dergisi. 2024;6(2):111-116.
Kardefelt-Winther D. A conceptual and methodological critique of internet addiction research: Towards a model of compensatory internet use. Comput Hum Behav. 2014;31:351-354. doi:10.1016/j.chb.2013.10.059
Buffardi LE, Campbell WK. Narcissism and social networking web sites. Personality and Social Psychology Bulletin. 2008;34(10):1303–1314. doi:10.1177/0146167208320061
Andreassen CS, Pallesen S, Griffiths MD. The relationship between addictive use of social media, narcissism, and self-esteem: Findings from a large national survey. Addictive Behaviors. 2017;64:287–293. doi:10.1016/j.addbeh.2016.03.006
Keles B, McCrae N, Grealish A. A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth. 2020;25(1):79–93. doi:10.1080/02673843.2019.1590851
De D, El Jamal M, Aydemir E, et al. Social media algorithms and teen addiction: Neurophysiological impact and ethical considerations. Cureus. 2025;17(1):e77145. doi:10.7759/cureus
Balcı Ş, Baloğlu E. Sosyal medya bağımlılığı ile depresyon arasındaki ilişki: “Üniversite gençliği üzerine bir saha araştırması”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi. 2018;29:209-234. doi:10.16878/gsuilet.500860
Przybylski AK, Murayama K, DeHaan CR, et al. Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Comput Hum Behav. 2013;29(4):1841-1848. doi:10.1016/j.chb.2013.02.014
Güneş NA, Özdemir Ç. The relationship between nomophobia and anxiety levels in healthy young individuals. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv. 2021;59(8):23-30. doi:10.3928/02793695-20210324-02
Elhai JD, Levine JC, Dvorak RD, et al. Non-social features of smartphone use are most related to depression, anxiety and problematic smartphone use. Computers in Human Behavior. 2017;69:75–82. doi:10.1016/j.chb.2016.12.023
Güzel D, Mutlu M. The effect of social media addiction, nomophobia, and netlessphobia on students’ online shopping addictions during the COVID-19 pandemic. J Mehmet Akif Ersoy Univ Econ Adm Sci Fac. 2024;11(2):457-478. doi:10.30798/makuiibf.1282142
Meshi D, Tamir DI, Heekeren HR. The emerging neuroscience of social media. Trends in Cognitive Sciences. 2015;19(12):771–782. doi:10.1016/j.tics.2015.09.004
Kuss DJ, Griffiths MD. Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2017;14(3):311. doi:10.3390/ijerph14030311
Öztürk E. Dijital iletişim, siber kimlik, siber alter kişilik ve siber dissosiyasyon. In: 2. Türk Adli Bilimler Kongresi ve 10. Adli Tıp Çalıştayı Bildiri Kitabı, 2019, Antalya, ( pp. 9–17).
Putnam FW. Dissociation in children and adolescents: A developmental perspective. New York: Guilford Press; 1997.
Kuo J, Hwu H-G. Internet-related delusional disorder. Psychiatry and Clinical Neurosciences. 2007;61(5):553–556. doi:10.1111/j.1440-1819.2007.01718.x
Kuss DJ, Griffiths MD. Online social networking and addiction—A review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2011;8(9):3528–3552.
Andreassen CS, Torsheim T, Brunborg GS, et al. Development of a Facebook addiction scale. Psychological Reports. 2012;110(2):501–517. doi:10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
Acar N. Sosyal medya bağımlılığı: Kökenleri, tanı kriterleri ve tedavi teknikleri. Turk Online J Des Art Commun. 2024;14(4):1099-1114. doi:10.7456/tojdac.1515522
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed., Text Revision (DSM-5-TR). Washington, DC: American Psychiatric Association Publishing; 2022.
World Health Organization. International classification of diseases for mortality and morbidity statistics (11th Revision) [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2019. (10.02.202 6 tarihinde https://icd.who.int/browse/2025-01/mms/en#1448597234 adresinden ulaşılmıştır).
Lewis RG, Florio E, Punzo D, Borrelli E. The brain's reward system in health and disease. Adv Exp Med Biol. 2021;1344:57-69. doi:10.1007/978-3-030-81147-1_4
Schultz W. Dopamine reward prediction error coding. Dialogues Clin Neurosci. 2016;18(1):23-32.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle gençlik, 2024. Haber Bülteni; 2025. Sayı: 54077. (10.02.2026 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2024-54077 adresinden ulaşılmıştır)
Çomu T, Halaiqa I. Web 2.0, kullanıcı katılımı ve Türkiye’de sosyal medya pratikleri. Global Media Journal TR Edition. 2014;4(8):1-23.
Andreassen CS. Online social network site addiction: a comprehensive review. Curr Addict Rep. 2015;2(2):175-184.
Kaygas Y, Şam M, Doğan YB, et al. Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak sosyal kaygı ve öz yeterlik. Bağımlılık Dergisi. 2023;24(4):461-474. doi:10.51982/bagimli.1230295
Yuan Y, Wang W, Gao X, et al. Traditional bullying and cyberbullying in the digital age and its associated mental health problems in children and adolescents: a meta-analysis. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2024;33:2895–2909. doi:10.1007/s00787-022-02128-8
Odgers C. Smartphones are bad for some teens, not all. Nature. 2018;554(7693):432-434. doi:10.1038/d41586-018-02109-8
van Deursen AJAM, van Dijk JAGM. The digital divide shifts to differences in usage. New Media Soc. 2014;16(3):507-526. doi:10.1177/1461444813487959
Chen W, Gao Y, Ren R, et al. Socioeconomic status and internet addiction: double-mediated moderation. BMC Public Health. 2025;25:48. doi:10.1186/s12889-024-21153-w
Uslu M. Türkiye’de sosyal medya bağımlılığı ve kullanımı araştırması. Turkish Academic Research Review. 2021;6(2):370-396. doi:10.30622/tarr.933479
Çarkçı Z. Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [yüksek lisans tezi]. Ankara: Ufuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2019.
Karapanos E, Teixeira P, Gouveia R. Need fulfillment and experiences on social media: A case on Facebook and WhatsApp. Comput Comput Human Behav. 2016;55:888–97.
Boczkowski PJ, Matassi M, Mitchelstein E. How young users deal with multiple platforms: The role of meaning-making in social media repertoires. J Comput Mediat Commun. 2018;23(5):245-259.
Zulli D, Zulli DJ. Extending the internet meme: Conceptualizing TikTok’s imitation publics. New Media Soc. 2022;24(8):1872-1892.
Aydemir Z. Problemli Instagram kullanımı ile beden memnuniyetsizliği arasındaki ilişkide kendini nesneleştirme ve öz tiksinmenin aracı rolünün incelenmesi [yüksek lisans tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2024.
Huang L, Chen L, Ma S. The relationship between social media fatigue and online trolling behavior among college students: the mediating roles of relative deprivation and hostile attribution bias. Front Psychol. 2025 Jan 6;15:1495235. doi:10.3389/fpsyg.2024.1495235
