Tüberküloz Menenjiti
Özet
Tüberküloz menenjiti (TBM), merkezi sinir sisteminin en ağır ve en ölümcül tüberküloz formudur. Tüm tüberküloz olgularının yaklaşık %1’ini oluşturmasına rağmen mortalite oranı %15–40, kalıcı nörolojik sekel oranı ise %25–50 arasındadır. HIV enfeksiyonu, diyabet, ileri yaş, immünsüpresyon ve malnütrisyon başlıca risk faktörleridir. Olgu sunumunda 75 yaşında, diyabet ve kronik böbrek yetmezliği olan kadın hastada gelişen TBM ele alınmıştır. Hasta baş ağrısı, ateş ve bilinç bulanıklığı ile başvurmuş, ilerleyen süreçte entübe edilerek yoğun bakıma alınmıştır. Beyin omurilik sıvısında yüksek protein, düşük glukoz ve lenfosit baskın hücre artışı saptanmış; ARB negatif ancak TBC PCR pozitif bulunmuştur. Antitüberküloz tedavi ve kortikosteroid başlanmış, ancak septik şok gelişen hasta kaybedilmiştir. TBM patogenezinde hematojen yayılım ve meningeal inflamasyon rol oynar. Tanıda BOS incelemesi ve moleküler testler önemlidir. Erken tanı, uygun tedavi ve yoğun bakım desteği prognoz açısından kritik öneme sahiptir.
Referanslar
World Health Organization. Global Tuberculosis Report 2023. WHO, 2023.
Thwaites GE, et al. Tuberculous meningitis. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2000;68:289–299.
Marais S, et al. Tuberculous meningitis: a uniform case definition for use in clinical research. Lancet Infect Dis. 2010;10(11):803–812.
Torok ME. Tuberculous meningitis: advances in diagnosis and treatment. Br Med Bull. 2015;113(1):117–131.
Pai M, et al. Tuberculosis. Nat Rev Dis Primers. 2016;2:16076.
Rock RB, et al. Central nervous system tuberculosis: pathogenesis and clinical aspects. Clin Microbiol Rev. 2008;21(2):243–261.
Donovan J, et al. Tuberculous meningitis: recent advances in pathophysiology and treatment. Clin Infect Dis. 2020;70(6):968–975.
Heemskerk AD, et al. Intensified treatment regimen for tuberculous meningitis: a randomized controlled trial. N Engl J Med. 2016;374:112–124.
van Toorn R, Schaaf HS. Drug-resistant tuberculous meningitis: diagnosis and treatment challenges. Ther Adv Infect Dis. 2014;2(3-4):77–84.
Wilkinson RJ, et al. Tuberculous meningitis: improved diagnosis and management strategies. Lancet Neurol. 2017;16(6):391–405.
