Fikri Mülkiyet ile Akademik Başarının Ticarileştirilmesi

Özet

Yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırmalarda üretilen yenilikçi fikirlerin ticarileştirilebilir varlıklara dönüştürülmesi, çok aşamalı ve dikkatli yönetilmesi gereken bir süreçtir. Bu süreçte, teknik araştırmalardan hukuki tescile kadar her bir kritik aşamada alınacak kararların ve izlenecek stratejilerin doğru yönetilmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışma kapsamında, patentlenebilirlik kriterleri çerçevesinde ön hazırlık aşaması ele alınmıştır. Bu bağlamda, tekniğin bilinen durumunun araştırılması ve akademisyen buluşlarında kurum içi buluş bildirim süreçleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca, buluşu tanımlayan ve koruma kapsamını belirleyen tarifname ve istemlerin hukuki ve teknik metin olarak hazırlanmasında kritik unsurlar, coğrafi koruma için ulusal ve uluslararası başvuru stratejileri ve izlenecek prosedürler irdelenmiştir. Ayrıca, akademisyen buluşlarının devir veya lisanslama yoluyla ekonomik değere dönüştürülmesindeki hak sahipliği süreçleri analiz edilmiştir

Transforming innovative ideas generated in scientific research conducted in higher education institutions into commercially viable assets is a multi-stage process requiring careful management. This process necessitates the accurate management of decisions and strategies at each critical stage, from technical research to legal registration. This study focuses on the preparatory stage within the framework of patentability criteria. In this context, the investigation of the prior art and the internal invention notification processes for academic inventions are examined in detail. Furthermore, critical elements in preparing legal and technical texts for the description and claims defining the invention and determining its scope of protection, national and international application strategies for geographical protection, and the procedures to be followed are discussed. Additionally, the ownership processes in transforming academic inventions into economic value through transfer or licensing are analyzed.

Referanslar

Edebi ve Sanatsal Eserlerin Korunmasına İlişkin Bern Sözleşmesi https://www.wipo.int/wipolex/en/text/283698 (erişim tarihi 20.12.2025).

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.5846.pdf (erişim tarihi 20.12.2025).

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6769.pdf (erişim tarihi 20.12.2025).

Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.4.pdf (erişim tarihi 20.12.2025).

Üniversitelerin İnovasyon Haritası Üniversitelerin Patent Ve Faydalı Model Performansı https://webim.turkpatent.gov.tr/file/6a211695-83da-4a2b-a8be-a4408630de25 (erişim tarihi 21.12.2025).

Kasap, Atilla ve Şahin Aydın, Büşra “Dabus Kararları Işığında Türk Hukukunda Yapay Zekâ Tarafından Gerçekleştirilen Buluşların Patentlenebilirliği.” Bilişim Hukuku Dergisi 7, No. 1 (2025): 79-186

WIPO Patentscope Patent Veritabanı https://patentscope.wipo.int/search/en/search.jsf (erişim tarihi 22.12.2025).

Espacanet Patent Veritabanı https://worldwide.espacenet.com/?locale=en_EP (erişim tarihi 22.12.2025).

Türk Patent ve Marka Kurumu https://www.turkpatent.gov.tr/ (erişim tarihi 22.12.2025).

Derwent Innovation Patent Search Software https://www.derwent.com/ (erişim tarihi 22.12.2025).

WIPS Global www.wipsglobal.com (erişim tarihi 22.12.2025).

GoolePatents Veritabanı https://patents.google.com/ (erişim tarihi 22.12.2025).

Google Akademik https://scholar.google.com/ (erişim tarihi 22.12.2025).

International Patent Classification (IPC) https://www.wipo.int/en/web/classification-ipc (erişim tarihi 22.12.2025).

Cooperative Patent Classification (CPC) https://www.cooperativepatentclassification.org/home (erişim tarihi 22.12.2025).

Türk Patent ve Marka Kurumu Elektronik Başvuru Sistemi https://epats.turkpatent.gov.tr/run/TP/EDEVLET/giris (erişim tarihi 23.12.2025).

Sınai Mülkiyetin Korunmasına İlişkin Paris Sözleşmesi https://www.uspto.gov/web/offices/pac/mpep/mpep-9035-appx-p.html (erişim tarihi 23.12.2025).

Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc078/kanuntbmmc078/kanuntbmmc07804067.pdf (erişim tarihi 23.12.2025).

1602-TÜBİTAK Patent Destek Programı https://tubitak.gov.tr/tr/destekler/sanayi/ulusal-destek-programlari/1602-tubitak-patent-destek-programi (erişim tarihi 23.12.2025).

Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı ePCT başvuru sistemi https://pct.wipo.int/ePCT/ (erişim tarihi 25.12.2025).

Gelecek

17 Şubat 2026

Lisans

Lisans