Online Makale Sistemleri
Özet
Online Makale Sistemleri, bilimsel yayıncılığın dijitalleşmesiyle birlikte ortaya çıkan yönetilebilirlik, izlenebilirlik ve hız gereksinimlerini karşılayan temel araçlar hâline gelmiştir. Bu bölümde, söz konusu sistemlerin ortaya çıkış nedenleri, işleyiş mantığı ve editöryal süreçlere katkıları ele alınmaktadır. Yazar, editör ve hakem arasındaki etkileşimin standartlaştırılması; veri güvenliği, raporlama ve arşivleme süreçlerinin iyileştirilmesi; değerlendirme aşamalarının şeffaf ve izlenebilir hâle gelmesi, sistemlerin sunduğu başlıca avantajlar arasındadır. Bununla birlikte kullanıcı dijital okuryazarlığındaki farklılıklar, sistemlere adaptasyon güçlükleri, teknik sınırlılıklar ve yapay zekâ tabanlı modüllerin yol açabileceği etik riskler önemli dezavantajlar olarak değerlendirilmektedir. Bölümde ayrıca, makalenin sisteme yüklenmesinden yayınlanmasına kadar uzanan temel süreç akışı açıklanmakta ve sistemlerin dergi politikasına bağlı olarak nasıl özelleştirilebildiği tartışılmaktadır. Son olarak, çevrimiçi gönderi sistemlerinin yalnızca teknik bir yazılım değil, bilimsel yayıncılıkta etik ilkelerin uygulanmasını doğrudan etkileyen bir editöryal ekosistem olduğu vurgulanmaktadır.
Online Manuscript Submission Systems have become essential tools in scholarly publishing, emerging from the need for greater manageability, traceability, and efficiency in digital editorial workflows. This chapter discusses the rationale behind their development, the principles underlying their operation, and their contributions to editorial and peer-review processes. These systems standardize interactions among authors, editors, and reviewers; enhance data security, reporting, and archiving; and improve transparency and accountability during evaluation stages. However, challenges such as variations in users’ digital literacy, difficulties in system adaptation, technical limitations, and potential ethical risks associated with AI-driven modules represent notable drawbacks. The chapter further outlines the core manuscript workflow—from submission to publication—and explains how individual journals may tailor system functionalities according to editorial policies and expectations. Ultimately, Online Submission Systems are portrayed not merely as technical platforms but as editorial ecosystems that directly influence the integrity, fairness, and sustainability of modern scholarly communication.
Referanslar
Mwantimwa K, Wema E. Perceived benefits and barriers of using online journal systems. University of Dar es Salaam Library Journal. 2022;17(1):165-79.
Bogunović H, Pek E, Lončarić S, Mornar V, editors. An electronic journal management system. Proceedings of the 25th International Conference on Information Technology Interfaces, ITI; 2003 June 16-19 Cavtat, Croatia: IEEE.
Ware M. Online submission and peer‐review systems. Learned publishing. 2005;18(4):245-50.
COPE. COPE Core Practices: Committee on Publication Ethics; 2024 [cited 2025 December 09]. Available from: https://publicationethics.org.
ICMJE. Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work in Medical Journals: International Committee of Medical Journal Editors; 2025 [cited 2025 December 09]. Available from: https://www.icmje.org/icmje-recommendations.pdf
Gözütok TT. Yapay zekânın akademik yayın hakemliğindeki rolü üzerine epistemik ve etik bir sorgulama. Kaygı Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2025;24(2):761-83.
Govender P, Buckley O, McAuley G, O'Brien J, Torreggiani W. Does online submission of manuscripts improve efficiency? JBR-BTR: Organe de la Societe Royale Belge de Radiologie (SRBR)= Orgaan van de Koninklijke Belgische Vereniging Voor Radiologie (KBVR). 2008;91(6):231-4.