Bilimsel Araştırma Türleri
Özet
Bilimsel araştırma; yeni bilgi üretmek, mevcut teorileri güncellemek ve yapılandırılmış bir çerçeve içerisinde bilime katkıda bulunmak amacıyla yürütülen sistematik süreçleri kapsar. Araştırma türleri genel olarak; araştırmanın ilgili olduğu ve uygulandığı alan, ortam, amaç, zaman ve veri toplama yöntemlerine göre sınıflandırılır. Bir araştırmanın uygulanabilir ve başarılı olabilmesi için araştırmacıların, planlama aşamasında hem genel hem de alana özgü araştırma tür ve yöntemleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmaları gerekir. Farklı araştırma türlerinin varlığı, bilimsel üretim sürecini derinleştirerek, teorik temellerin güçlenmesine ve uygulamada karşılaşılan sorunlara etkili çözümler bulunmasına olanak tanımaktadır. Bu bölümde, ilk olarak araştırma türlerine ilişkin genel bir bakış sunulmuş ve ardından tıp ve sağlık alanı ağırlıklı olmak üzere özel araştırma türleri hakkında kısa bilgilendirme yapılmıştır.
Scientific research involves systematic processes aimed at generating new knowledge, updating existing theories, and contributing to science within a structured framework. Research types are classified by field, setting, purpose, time, and data collection methods. For a study to be feasible and successful, researchers must possess adequate knowledge of both general and field-specific research methodologies during the planning phase. The availability of various research methodologies facilitates a deeper scientific production process, strengthening theoretical bases while providing effective solutions to problems encountered in practice. This section provides a general overview of research types, followed by a particular focus on specific designs in some dedicated research types such as medicine and health.
Referanslar
Karasar, N. Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Ankara;Nobel Akademik Yayıncılık; 2020.
Sümbüloğlu K., Sümbüloğlu V. Sağlık Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri. Ankara: Hatiboğlu Yayınevi;1998.
Tezcan S. Epidemiyoloji Tıbbi Araştırmaların Yöntem Bilimi. Ankara:Hacettepe Halk Sağlığı Vakfı;1992.
Dawson B., Trapp RG.. Basic and Clinical Biostatistics.Columbus,Ohio, US: McGraw-Hill;2001.
Creswell, J. W., Creswell, J. D. Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches .5th ed.NY: Sage Publications;2018.
Babbie, E. R. .The practice of social research 15th ed..London:Cengage Learning;2020.
McNiff, J. Action Research: Principles and Practice. NY:Routledge;2013.
Patton, M. Q. Qualitative research and evaluation methods: Integrating theory and practice 4th ed..NY:Sage Publications;2020
Denzin, N. K., Lincoln, Y. S. The Sage handbook of qualitative research.NY: Sage Publications;2017..
Yıldırım, A., Şimşek, H. Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri 10. baskı. Ankara:Seçkin Yayıncılık;2016.
Johnson, R. B., Onwuegbuzie, A. J. Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 2004; 33(7), 14-26.
Yin, R. K. Case study research and applications: Design and methods. 6th ed. Sage Publications;2018.
Hulley, S. B., Cummings, S. R., Browner, W. S., Grady, D. G., Newman, T. B. Designing clinical research .4th ed.NY:. Lippincott Williams & Wilkins;2013.
Friedman, L. M., Furberg, C. D., DeMets, D. L.. Fundamentals of Clinical Trials. London:Springer;2015.
Halabi, S., & Kelly, W. K.. Oncology Clinical Trials: Successful Design, Conduct, and Analysis. London:Springer Publishing Company;2018.
Sargent, D. J., et al. "Endpoints in Clinical Trials: A Case for Surrogate Endpoints in Cancer". Journal of Clinical Oncology;2005.
Page, M. J., et al.. "The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews". 2021; BMJ, 372.
Guyatt, G., Rennie, D., Meade, M. O., Cook, D. J..Users' guides to the medical literature: A manual for evidence-based clinical practice 3rd ed.. NY:McGraw-Hill Education;2015.
Greenhalgh, T. . How to read a paper: The basics of evidence-based medicine and healthcare 6th ed.). NY.John Wiley & Sons; 2019.
Higgins, J. P. T., Thomas, J., Chandler, J., Cumpston, M., Li, T., Page, M. J., & Welch, V. A. (Eds.). (2019). Cochrane handbook for systematic reviews of interventions . NY:John Wiley & Sons.;2019
Gürbüz, S., Şahin, F. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara:Seçkin Yayıncılık;2018.
