Türkiye’de Bilimsel Yayıncılık Tarihçesi

Dünyada bilimsel yayıncılığın tarihi, aynı zamanda bilimsel araştırmaların uzmanlara ve halka nasıl yayıldığının gelişimini de anlatır. Dünyada ilk bilimsel kitapların yayınlanma zamanı ile ilk bilimsel dergilerin yayınlanma zamanı arasında çok fark vardır; kitaplar dergilerden çok önce yayınlanmıştır. Her ne kadar en eski süreli yayınların MÖ 2750-2625 döneminde olduğu iddia edilmişse de, bilinen en eski derginin 1663’de aylık olarak yayınlanmaya başlayan Erbauliche Monaths-Unterredungen olduğu belirtilmektedir. Fakat ilk bilimsel dergilerin 5 Ocak 1665’de yayına başlayan The Journal des sçavans ve sonra 6 Mart 1665’de yayına başlayan Philosophical Transactions of the Royal Society olduğu genel kabul görmektedir. Türkiye’de ilk çıkan kitaplardan biri, İbrahim Müteferrika tarafından 1729 yılında yayınlanan Vankulu Lugati’dir. Türkiye’de ilk bilinen dergi ise Bulletin de Nouvelles’dir ve 1795’de Fransızca yayınlanmıştır. Sonra Gazette Medicale d’Orient (Ceride-i Tıbbiye-i Şarkiye) 1857-1925 yılları yayınlanmış fakat adı 1911’de Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane Şark Tıp Mecmuası olmuştur.

The history of scientific publishing worldwide also describes the evolution of how scientific research is disseminated to both experts and the public. There is a significant difference between the publication date of the first scientific books and the publication date of the first scientific journals; books were published long before journals. Although the earliest periodicals are claimed to date back to 2750-2625 BC, the earliest known journal is Erbauliche Monaths-Unterredungen, which began publication as a monthly in 1663. However, it is generally accepted that the first scientific journals were The Journal des Sçavans, which began publication on January 5, 1665, and the Philosophical Transactions of the Royal Society, which began publication on March 6, 1665. One of the first books published in Turkey was Vankulu Lugati, published by İbrahim Müteferrika in 1729. The first known journal in Turkey was Bulletin de Nouvelles, published in French in 1795. The first medical journal published in Turkey was Vekayi-i Tıbbiye (Medical Events), which began publication in 1849. Later, Gazette Medicale d’Orient (Gazette of the Eastern Medical Journal) was published between 1857-1925, but its name was changed to the Imperial Medical Society of the Eastern Medical Journal in 1911.