Tıp ve Ölçme Alanlarında Kullanılan Optik Cihazlar
Özet
Fotodedektörler, gelen ışık sinyalini elektrik sinyaline dönüştüren yarı iletken tabanlı optik algılayıcılardır ve optik iletişim başta olmak üzere birçok teknolojik alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Fotodiyotlar; yüksek algılama hızı, verimlilik ve küçük boyutları sayesinde optik alıcı sistemlerinin temel bileşenleri arasında yer almaktadır. Fotodedektörlerin temel çalışma prensibi, ışığın oluşturduğu fotonların yarı iletken yapı içinde elektrik akımına dönüştürülmesine dayanmaktadır. Fotodedektör çeşitleri arasında fototransistör, P-N fotodiyot, PIN fotodiyot ve çığ (APD) fotodiyotlar bulunmaktadır. Optik alıcılar, fotodedektör ve düşük gürültülü yükselticinin birleşiminden oluşur ve sistem performansı yükseltici özelliklerine bağlıdır. Fotodedektörlerin yüksek hassasiyet, düşük gürültü, hızlı tepki süresi ve çevresel koşullara dayanıklılık gibi performans kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
İnsan gözü, fotodedektörlerin çalışma prensibine biyolojik bir örnek olarak ele alınmış ve retinoskopik ışık dinamiğiyle ilişkilendirilmiştir. Dermatoskop, deri lezyonlarının detaylı incelenmesini sağlayan invaziv olmayan optik bir tanı cihazıdır ve dermatolojide özellikle deri kanserlerinin teşhisinde kullanılmaktadır. Dermatoskoplar, yüksek büyütme ve özel aydınlatma sistemleri sayesinde deri altı yapıların net görüntülenmesine olanak tanır. Teodolit, ölçme ve haritacılık alanlarında yatay ve düşey açıların ölçümünde kullanılan optik bir ölçüm cihazıdır. Megaskop, büyük ölçekli görüntüleme sağlayan, sanayi ve optik incelemelerde kullanılan tarihsel bir büyütme cihazıdır.
Referanslar
Argenziano, G., Soyer, H. P., & Hofmann-Wellenhof, R. (2003). Dermoscopy of pigmented skin lesions. Springer.
Bilgen, M. (2023). Optik fiberli dağınık akustik algılama ile hedef tespiti ve sistem optimizasyonu (Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü). Bursa Uludağ Üniversitesi.
Akay, B. N. (2017). Dermoscopy. Turkiye Klinikleri Journal of Dermatology – Special Topics, 10(1), 52–58.
Geçili, D. (2023). Dürbünün tarihî gelişimi ve Osmanlı Devleti tarafından askerî amaçlı kullanılması. Harp Tarihi Dergisi(7), 141–178.
Hamamatsu Photonics. (2022). Photodiodes: Technical information. Hamamatsu Photonics K.K.
Hecht, E. (2017). Optics (5th ed.). Pearson Education.
Kavanagh, B. F. (2010). Surveying: Principles and applications (8th ed.). Pearson.
Kingslake, R., & Johnson, R. B. (2010). Lens design fundamentals (2nd ed.). Academic Press.
Serincan Uğur, Kuru Hülya, Kulakcı Mustafa, “Kuantum Nokta Ara Bant Oluşumlu Güneş Hücresinin Büyütülmesi, Fabrikasyonu ve Karakterizasyonu”, Politeknik Dergisi , vol.20, no.3, pp.565-569, 2017.
Kuru Hülya, Serincan Uğur, Kulakcı Mustafa, “Gaas Based Solar Cells:Growth, Fabrication And Characterization”, International Journal Of Physical And Mathematical Sciences , Vol.9, No.12, Pp.2444, 2015.
Kuru H., Arpapay B., Karakulak T., Arıkan B., Aslan B., Serincan U., “Characterization Of A Multilayer Gaas Algaas Broadband Quantum Well Infrared Photodetectors”, Advances İn Control, Chemical Engineering, Civil Engineering And Mechanical Engineering , No.1, Pp.232-235, 2010.
Kuru Mutlu, Hülya, “Photovoltaic Conversion Systems”, International Research İn Science Mathematics, Prof. Dr. Filiz Özbaş Gerçeker, Prof. Dr. Hasan Akgül, Assoc. Prof. Dr. Hayri Baba, Editor, Serüven Yayınevi, İzmir, Pp.241-252, 2022.
Kuru Mutlu, Hülya, “Solar Energy And Solar Batterıes”, International Research İn Science And Mathematics, Prof. Dr. Filiz Özbaş Gerçeker, Prof. Dr. Hasan Akgül, Assoc. Prof. Dr. Hayri Baba, Editor, Serüven Yayınevi, İzmir, Pp.253-263, 2022.
Kuru Mutlu, H., Mutlu A., “Analysis Of Tiles Produced From A Schist Material And Their Ultraviolet, Near-İnfrared, Mid-İnfrared, Longwave-İnfrared And Far-İnfrared Spectra”, Clay Mınerals , Vol.56, No.4, Pp.292-298, 2021.
Kuru Mutlu, H., High-strength tile production from yellow clay with high silicon dioxide content and its reflection in ultraviolet and visible regions, Case Studies in Construction Materials , vol.21, 2024.
Marghoob, A. A., Malvehy, J., & Braun, R. P. (2012). An atlas of dermoscopy (2nd ed.). CRC Press.
Ossenkopp, K. P., & Green, D. (2015). Human vision and electronic imaging. Academic Press.
Saleh, B. E. A., & Teich, M. C. (2019). Fundamentals of photonics (3rd ed.). Wiley.
Sze, S. M., & Ng, K. K. (2007). Physics of semiconductor devices (3rd ed.). Wiley-Interscience.
Wolf, P. R., Dewitt, B. A., & Wilkinson, B. E. (2014). Elements of photogrammetry with applications in GIS (4th ed.). McGraw-Hill Education.
Referanslar
Argenziano, G., Soyer, H. P., & Hofmann-Wellenhof, R. (2003). Dermoscopy of pigmented skin lesions. Springer.
Bilgen, M. (2023). Optik fiberli dağınık akustik algılama ile hedef tespiti ve sistem optimizasyonu (Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü). Bursa Uludağ Üniversitesi.
Akay, B. N. (2017). Dermoscopy. Turkiye Klinikleri Journal of Dermatology – Special Topics, 10(1), 52–58.
Geçili, D. (2023). Dürbünün tarihî gelişimi ve Osmanlı Devleti tarafından askerî amaçlı kullanılması. Harp Tarihi Dergisi(7), 141–178.
Hamamatsu Photonics. (2022). Photodiodes: Technical information. Hamamatsu Photonics K.K.
Hecht, E. (2017). Optics (5th ed.). Pearson Education.
Kavanagh, B. F. (2010). Surveying: Principles and applications (8th ed.). Pearson.
Kingslake, R., & Johnson, R. B. (2010). Lens design fundamentals (2nd ed.). Academic Press.
Serincan Uğur, Kuru Hülya, Kulakcı Mustafa, “Kuantum Nokta Ara Bant Oluşumlu Güneş Hücresinin Büyütülmesi, Fabrikasyonu ve Karakterizasyonu”, Politeknik Dergisi , vol.20, no.3, pp.565-569, 2017.
Kuru Hülya, Serincan Uğur, Kulakcı Mustafa, “Gaas Based Solar Cells:Growth, Fabrication And Characterization”, International Journal Of Physical And Mathematical Sciences , Vol.9, No.12, Pp.2444, 2015.
Kuru H., Arpapay B., Karakulak T., Arıkan B., Aslan B., Serincan U., “Characterization Of A Multilayer Gaas Algaas Broadband Quantum Well Infrared Photodetectors”, Advances İn Control, Chemical Engineering, Civil Engineering And Mechanical Engineering , No.1, Pp.232-235, 2010.
Kuru Mutlu, Hülya, “Photovoltaic Conversion Systems”, International Research İn Science Mathematics, Prof. Dr. Filiz Özbaş Gerçeker, Prof. Dr. Hasan Akgül, Assoc. Prof. Dr. Hayri Baba, Editor, Serüven Yayınevi, İzmir, Pp.241-252, 2022.
Kuru Mutlu, Hülya, “Solar Energy And Solar Batterıes”, International Research İn Science And Mathematics, Prof. Dr. Filiz Özbaş Gerçeker, Prof. Dr. Hasan Akgül, Assoc. Prof. Dr. Hayri Baba, Editor, Serüven Yayınevi, İzmir, Pp.253-263, 2022.
Kuru Mutlu, H., Mutlu A., “Analysis Of Tiles Produced From A Schist Material And Their Ultraviolet, Near-İnfrared, Mid-İnfrared, Longwave-İnfrared And Far-İnfrared Spectra”, Clay Mınerals , Vol.56, No.4, Pp.292-298, 2021.
Kuru Mutlu, H., High-strength tile production from yellow clay with high silicon dioxide content and its reflection in ultraviolet and visible regions, Case Studies in Construction Materials , vol.21, 2024.
Marghoob, A. A., Malvehy, J., & Braun, R. P. (2012). An atlas of dermoscopy (2nd ed.). CRC Press.
Ossenkopp, K. P., & Green, D. (2015). Human vision and electronic imaging. Academic Press.
Saleh, B. E. A., & Teich, M. C. (2019). Fundamentals of photonics (3rd ed.). Wiley.
Sze, S. M., & Ng, K. K. (2007). Physics of semiconductor devices (3rd ed.). Wiley-Interscience.
Wolf, P. R., Dewitt, B. A., & Wilkinson, B. E. (2014). Elements of photogrammetry with applications in GIS (4th ed.). McGraw-Hill Education.
