Engelli Sporuna Yaklaşımlar
Özet
Referanslar
Aktürk, Ü. (2012). Engelli çocuğu olan anne-babaların kaygı düzeyi ve başa çıkma stratejilerinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5). Washington DC: American Psychiatric.
Arı M., Darıca N., Metin N. (1997). Korunmaya muhtaç ve öğretilebilir düzeyde zihinsel engelli çocuklara oyun oynama becerisinin kazandırılması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği Dergisi.
Atasoy, T. (2020). Elit seviyede spor yapan ve yapmayan bedensel engelli bireylerin benlik saygısı ile sosyal görünüş kaygılarının yaşam doyum düzeylerine etkisinin karşılaştırılması. Doktora Tezi, Kütahya.
Avrupa Birliği (European Union) (2010). Council conclusions of 18 November 2010 on the role of sport as a source of and a driver for active social inclusion. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=oj:JOC_2010_326_R_0005_01
Baykan, Z. (2000). Özürlülük, engellilik, sakatlık nedenleri ve korunma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi.9(9), 15-7.
Birleşmiş Milletler (United Nations). (2006). Engelli Kişilerin Haklarına İlişkin Sözleşme. https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf sayfasından erişilmiştir.
Cavkaytar, A. & Diken, İ. H. (2006). Özel eğitime giriş. (2. Baskı). Ankara: Kök.
Çelik, N. M., Beyleroğlu, M., Soyal, M., & Çiriş, V. (2017). The effect of liquid losses in trainings during competition period on some biochemical values of U18 male judokas (age 15–17). Physical Education of Students, 21(5), 249–254. https://doi.org/10.15561/20755279.2017.0508
Çınarlı, S., & Ersöz, G. (2010). Engellilere yönelik spor hizmetlerinin gelişimi açısından sponsorluk ve vergisel düzenlemelere ilişkin öneriler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 141-156.
Çoban Esen, E. (2003). Tıbbi-eğitsel yaklaşımla zihinsel engel okyanusun kıyısı. Ankara: Nobel.
Coşkun, Y. & Akkaş, G. 2009. Engelli çocuğu olan annelerin sürekli kaygı düzeyleri ile sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 10(1), 213–227.
Cumurcu, B.E., Karlıdağ, R. & Almış, B.H. (2012). Fiziksel engellilerde cinsellik, psikiyatride güncel yaklaşımlar. Current Approaches in Psychiatry, 4(1), 84-98.
Demir, G. T. VE İlhan, E. L. (2019). Spora katılım motivasyonu: görme engelli sporcular üzerine bir araştırma [Motivation for participation in sports: A Research on the visually impaired athletes]. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 157-170. doi: 10.31680/gaunjss.525455.
Demirbilek, M. (2013). Zihinsel engelli bireylerin ve ailelerinin gereksinimleri. Turkish Journal of Family Medicine And Primary Care, 7(3), 58-64.
DePauw, K. P., & Gavron, S. J. (2005). Disability sport. Human Kinetics.
Doğangün, B. (2008). Özel eğitim gerektiren psikiyatrik durumlar. Cerrahpaşa tıp fakültesi sürekli tıp eğitimi etkinlikleri. 57. Türkiye’de Sık Karşılaşılan Psikiyatrik Hastalıklar, Sempozyum Dizisi No:62, İstanbul, 157-164.
Elsman, E.B.M., Bartholomeus, G.H.M., Antoınette, R. M. (2019). Quality Of Life and Participation Of Young Adults With A Visual Impairment Aged 18–25 Years: Comparison With Population Norms. Acta Ophthalmologica, 97(2), 165-172.
Ergun, N., (2011). Bedensel Engellilerde Sportif Aktiviteler ve Klasifikasyon, I. Uluslararası Katılımlı Engellilerde Beden Eğitim ve Spor Kongresi Kongre Kitabı, Canlı Ofset, Konya.
Guett, M., Thomas, N., Hovemann, G., O’Rourke, B., Digennaro, S., Camy, J., Fodimdi, M. and Carscadden, (2011). All for Sport for All: Perspectives of Sport for People with Disability in Europe. Project Report. European Observatoire of Sport & Employment, Lyon.
Güler, E.K. (2005). Tıbbi ortamların ve ilişkilerin engelli kişilere uygunluğunun etik yönden değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
Gürsel, F. (2006). Engelliler için beden eğitimi ve spor dersinin öğrencilerin engellilere yönelik tutumlarına etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(31), 67-73.
Guttmann, L. 1976. Textbook of Sport for the Disabled. Brisbane: University of Queensland Press.
Hutzler, Y. (2011). Advances in inclusive sports and recreation for people with disabilities. Sports and Society Review, 25(4), 320-335. https://doi.org/10. 5678/ssr.2011.25405.
İlhan, E. L. (2008). Zihinsel engelli çocuklar için beden eğitimi ve sporun genel gelişim süreçleri açısından önemi. Çağdaş Eğitim Dergisi, 33(350), 2-17.
İlhan, E. L. (2021). Engelliler için beden eğitimi ve spor. M. Günay (Ed.), (ss. 400-448). Ankara: Gazi Kitabevi.
İlhan, E., Orhan, E. ve Yarımkaya, E. (2018). İki farklı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinin aktivite profilinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(2), 110-126.
İlhan, E.L. & Esentürk, O.K. (2014). Zihinsel engelli bireylerde sporun etkilerine yönelik farkındalık ölçeği (ZEBSEYFÖȌ) geliştirme çalışması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 19-36.
International Federation of Adapted Physical Activity (Uluslararası Uyarlanmış Fiziksel Aktivite Federasyonu) (T.Y). What is Adapted Physıcal Educatıon? Erişim Tarihi: 04.12.2025 https://ifapa.net/ape/
Kabasakal K. (2007). Zihinsel engellilik, zihinsel, ruhsal, duygusal engellilik. Konya: Lokomotif Medya, Ünimat Ofset Matbaası.
Karadaş, B. ve Çetiner, H. (2021). Engelli Spor Politikaları Kapsamında Paralimpik Oyunlara Bakış. Journal of Tourısm and Gastronomy Studies, Jotags, 10(1), 135-155.
Karademir, Ş. (2008). Özürlülük sınıflaması için bir model oluşturma. Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Aydın.
Karagün, E. (2024). Engelliler ve Spor. Şura Akademi(5 ERİŞİLEBİLİRLİK), 25-36.
Kırlıoğlu, H.İ. (2015). Zihinsel engellilere yönelik durumun ve hizmetlerin uzman görüşleri perspektifinde değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Köroğlu, M., Yentürk, B., Çelik, N. M., & Soyer, F. (2025). The relationship between leisure satisfaction levels and school commitment of physical education and sports school students. International Journal of Recreation and Sport Science, 9(1), 103–113. https://doi.org/10.46463/ijrss.1678273
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2010). Çocuk gelişimi ve eğitimi işitme engelliler. Ankara: MEB.
NIH (2018) National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NIH). https://www.ninds.nih.gov/discorders/alldiscorders/pervasivedevelopmental-discorders-information-page, sayfasından erişilmiştir.
Özdemir, S. & Başkonak, M. (2018). Özel eğitimde din eğitimi. Ankara, Grafiker.
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2021). Okul Öncesi Uyarlanmış Etkinlikler Seti Motor Gelişim Alanı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları: Ankara.
Özer, D. S. (2017). Engelliler için beden eğitimi ve spor. (5 baskı). Ankara: Nobel.
Özer, S, D. (2010). Engelliler için beden eğitimi ve spor. (3. Baskı). Ankara: Nobel.
Özsoy, Y., Özyürek, M., Eripek, S. (1998). Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar. Ankara: Karatepe Yayınları.
Özürlüler Şurası Ön Komisyon Raporları, Ankara, 1999.
Ross, S. M., Bogart, K. R., Logan, S. W., Case, L., Fine, J., & Thompson, H. (2016). Physical activity participation of disabled children: A systematic review of conceptual and methodological approaches in health research. Frontiers in Public Health, 4(187), 1-10.
Sevinç, Ş., Aslan, F. & Özkan, B. (2015). İşitme engelliler için öğretmen kılavuz kitabı. Ankara: MEB.
Sherrill, C. (2004). Adapted physical activity, recreation and sport. New York: McGraw-Hill.
Sucuoğlu, B. (2010). Zihin engelliler ve eğitimleri. B. Sucuoğlu (Ed.), Zihinsel engellilerin özellikleri içinde (ss. 120-141). Ankara: Kök.
T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2006). Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Üye Devletlere Yönelik Rec (2006)5 sayılı Tavsiye Kararı. https://www.aile.tr/eyhgm/mevzuat/uluslararasi-mevzuat/
TC. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı (2008). Zihinsel özürlüler, aile eğitim rehberi, Genel Yayın No: 27. Ankara: Mattek.
Yentürk, B., Köroğlu, M., Çelik, N. M., & Mekić, A. (2025). Investigating the relationship between athlete value orientation and sportsmanship levels of elite judoka. Turkish Journal of Sport and Exercise, 27(1), 28–39. https://doi.org/10.15314/tsed.1520531
Wang, L., Wang, M., & Wen, H. (2015). Teaching practice of physical education teachers for students with special needs: An application of the theory of planned behaviour. International Journal of Disability, Development and Education, 62(6), 590-607.
Winnick, J. P. (2017). Introduction to adapted physical education and sport. Joseph P. Winnick, David L. Porretta (Ed.). Adapted Physical Education and Sports (6st ed). Champaign: Human Kinetics.
World Health Organization [WHO] (1981). International classification of impairments, disabilities, and handicaps: a manual of classification relating to the consequences of disease, published in accordance with resolution WHA29. WHO, World Health Organization.
World Health Organization [WHO] (2021). Blindness and vision impairment. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment, sayfasından erişilmiştir.
Yılmaz, S. H., & Yılmaz, B. H. (2023). Uyarlanmış Beden Eğitimi ve Spor Kavramı. Spor Bilimlerinde Farklı Yaklaşımlar, 19.