Halk Oyunlarının Çocuklarda Psikomotor Beceri Gelişimine Etkileri Açısından Değerlendirilmesi
Özet
İnsanlık tarihi kadar geçmişi olan halk oyunları, Türklerin sosyal hayatlarında çok önemli bir yere sahiptir. Halk oyunları Türkler için bir eğlence aracı olmasının yanı sıra strateji geliştirme, mücadele etme, güç kazanma ve birlik olma gibi birçok olguyu öğreten bir araç olmuştur. Türk milletinin yüzyıllardır hüküm sürdüğü Anadolu coğrafyası dünyanın en zengin oyun kültürünü ve çeşitliliğini içerisinde barındırmaktadır. Türklerin uzun yıllar göçebe bir hayat sürmesi, farklı kültürlerle etkileşim sağlamaları, çok geniş bir coğrafyada hâkimiyet kurmaları ve sahip oldukları kültürel değerlerini nesiller boyu aktarmaları bu zenginliğin oluşmasındaki etkenlerdir. Türk Halk Oyunlarının kültürel açıdan bu kadar önemli özelliklere sahip olmasının yanı sıra bilinmesi gereken bir başka yönü ise fiziksel ve zihinsel boyutlarıdır. Halk oyunları sadece kültürel ve sanatsal bir faaliyet olarak görülmemelidir. Zira halk oyunlarının icra edilmesi esnasında solunum ve dolaşım sistemleri başta olmak üzere metabolizmada birçok değişiklikler meydana gelmektedir. Bu değişikliklerin olması halk oyunlarının aynı zamanda önemli bir bedensel aktivite faaliyeti olduğunu göstermektedir. İnsanların en önemli ihtiyaçlarından biri olan bedensel aktivite sağlıklı bir yaşam için son derece önemlidir. Bu bağlamda Türk halk oyunları insanların hareket ihtiyacını karşılamak açısında önemli bir faaliyet dalı olabilir. Esneklik, kuvvet, koordinasyon, beceri, dayanıklılık gibi birçok temel motorik özellikler halk oyunları çalışmaları ile geliştirilebilir. Gelişim çağındaki çocukların en önemli ihtiyaçlarından biriside fiziksel hareketlerdir. Bu dönemde yapılan hareket ve egzersizler çocukların fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimlerinin yanı sıra motor becerilerinin de sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesini sağlayabilir. Türk halk oyunlarının gerek öğretimi gerekse icrası esnasında çocuklar için adeta ritmik bir hareket eğitimi yapılmaktadır. Türk halk oyunlarının zengin hareket yapısı sayesinde çocukların hem kaba hem de ince motor becerileri yaş seviyelerine uygun olarak gelişecektir. Sonuç olarak Türk halk oyunlarının ritim sel yapısı, hareket çeşitliliği ve her yaşa uygun olarak öğretile bilirliği çocukların kuvvet, esneklik, denge ve koordinasyon gibi birçok motor becerilerinin gelişimine olumlu yönde etki edeceği şeklinde değerlendirilebilir. Bu gelişimin sağlanabilmesi için çocukların en erken dönemde Türk halk oyunları eğitimi almaları önemli bir gereksinimdir.
Referanslar
Akandere, M. (2003). Eğitici Okul Oyunları. Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.
Ballı, M. Ö., Altunsöz, I. H. Okul Öncesi Dönemdeki Motor Beceri Uygulamaları, Spor Bilimleri Dergisi / Hacettepe Journal of Sport Sciences DOI: https://doi.org/10.17644/sbd.909920 2022, 33(1), 1-19.
Çimen, E. (2021). Sporda Beceri Öğrenimi, Efe Akademi Yayınları.
Gabbard, C. P. (2014). Lifelong motor development (6th Ed). USA: Pearson.
Gallahue, D., Ozmun, J., Goodway, J. (2014). Motor Gelişimi Anlamak. Aktop, A. & Sevimay Özer, D. (Çev., Ed.), Motor Gelişimi Anlama: Genel Bakış İçinde (Sevimay Özer, D. &Aktop, A. Çev. ss. 2-22). (7. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Gerek, Z., (2007). Halk Oyunları ve spor Eğitimi Alan Üniversite Öğrencilerinin Fizikse Uygunluklarının Eurofit ile Karşılaştırılması, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü, Ankara s: 2, 10, 11, 16.
Hazar, M. (2006). Beden Eğitimi ve Sporda Oyunla Eğitim, Nadir Kitap, Ankara
Kaya, İ. (2011). Zeybek ve Horon Halkoyunları Topluluklarında Oynayan Erkek Halk Oyuncuların Vücut Yağ Yüzdeleri ve Fizyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 13, (3), s: 378, 382.
Kaya, M., Polat, Y., Paktaş, Y., Çelenk, Ç., Çınar, V. (2010). Investigation of physical parameters of turkish folk female dancers who play different regianal dances, ovidius university annals, series physical education and sport science, Movement and Health, (2), s: 866, 868.
Koçkaya, S., Siyez, D. M., (2017). Okul Öncesi Çocuklarının Çekingenlik Davranışları Üzerine Oyun Terapisi Uygulamalarının Etkisi, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2017; 9(1):31-44 doi: 10.18863/pgy.281082
Koçyiğit, S., Tuğluk, M. N., Kök, M. (2007). Çocuğun gelişim sürecinde eğitsel bir etkinlik olarak oyun. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16:325-342.
Ocak, Y., Tortop, Y. (2013). Kadınlarda Halk Oyunları Çalışmalarının Bazı Fiziksel Uygunluk Parametreleri Üzerine Etkisinin İncelenmesi, Spor ve Performans Araştırma Dergisi, Cilt / Vol: 4 Sayı / No :1, s: 46,54.
Özkan, A., Bozkuş, T., Kul, M., Türkmen, M., Öz, Ü., Cengiz, C. (2013). Halk Oyuncularının Fiziksel Aktivite Düzeyleri ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Belirlenmesi ve İlişkilendirilmesi, International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), Sep, 2013, 1 (3) s: 24, 28.
Purtaş, Ö., Duman, G. (2017). Okul öncesi eğitimde uygulanan hareket etkinlik planlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 2, 11-29.
Sayın M. (2011). Hareket ve Beceri Öğrenimi. Ankara: Spor Yayınevi ve Kitapevi.
Turan, Z. (2001) Türk Halk Oyunları Türlerinden Halayların Yapısal Özellikleri, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ünveren, A. (1997). Düzenli Halk Oyunları Çalışmalarının Üniversiteli Erkek öğrencilerin Seçilen Fiziksel ve Fizyolojik Parametrelerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
