Dansa Felsefi Bir Yaklaşım: Dans Epistemolojisi

Yazarlar

Özet

Bu çalışmanın amacı, dansın bilgisini, dansın doğasını ve dansın bilgisinin kaynağını anlamak için felsefenin bir disiplin olan epistemolojinin perspektiflerini kullanarak tartışmayı amaçlamaktadır. Epistemoloji, bilginin doğası, kaynağı, doğruluğu ve sınırlarını irdeleyen bir felsefi disiplindir. Tarihsel süreçte bilgi problemi, Antik dönemden modern felsefeye kadar farklı yaklaşımlarla ele alınmış; özellikle Descartes, Locke, Hume ve Kant gibi düşünürler bilginin imkânı, kaynağı ve doğruluğu konusunda belirleyici tartışmalar yürütmüştür. Epistemoloji çerçevesinde, bilginin kaynağına dair dört temel yaklaşım öne çıkmaktadır: deneyim (ampirizm), akıl (rasyonalizm), her ikisinin birlikteliği (sentezci yaklaşım) ve sezgi. Dans epistemolojisi açısından bakıldığında, kültürel bir olgu olan dansın bilgisi temelde deneyimle öğrenilse de bedensel hareketlerin analiz ve kavramsallaştırılmasında akıl da belirleyici rol oynar. Bu nedenle dansın bilgisinin kaynağı, Kant’ın sentezci yaklaşımıyla uyumlu biçimde hem deneyim hem de akıl olarak değerlendirilebilir. Dans epistemolojisi, dans bilgisini bedensel deneyim ve aklın etkileşimiyle ortaya çıkan özgün bir bilgi biçimi olarak konumlandırır. Ayrıca hareketin epistemolojik bir geçit olarak değerlendirilmesi, dansın yalnızca bir sanat dalı değil, aynı zamanda dünyayı anlamanın ve bilmenin özgün bir yolu olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, epistemolojik tartışmalar ışığında dans bilgisinin doğasını incelemektedir. Bilginin kaynağına dair ampirist, rasyonalist, sentezci ve sezgici yaklaşımlar değerlendirilmiş; dans bilgisinin, deneyim ve aklın etkileşimiyle oluştuğu sonucuna varılmıştır. Kültürel aktarımın deneyimsel niteliği, bedensel hareketlerin ise zihinsel analiz gerektirmesi, dans epistemolojisini sentezci bir yaklaşımla temellendirmektedir. Böylece dans hem bedensel deneyim hem de bilişsel süreçler yoluyla üretilen özgün bir bilgi biçimi olarak konumlanmaktadır.

Referanslar

Cevizci, A. (2010). Bilgi Felsefesi. Ankara: Say Yayınları.

Cevizci, A. (2017). Ortaçağ Felsefesi. İstanbul: Say Yayıncılık.

Çüçen, A. K. (2005). Bilgi Felsefesi. Bursa: Asa Kitabevi.

Çalık, D., & Çınar, Ö. P. (2009). Geçmişten Günümüze Bilgi Yaklaşımları Bilgi Toplumu ve İnternet. Türkiye'de İnternet Konferansı Bildirileri (s. 73-88). İstanbul: Bilgi Üniversitesi.

Öktem, Ü. (2004). David Hume ve Immanuel Kant'ın Kesin Bilgi Anlayışı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 29-55.

Özlem, D. (1995). Felsefe ve Doğa Bilimleri. İzmir: İzmir Kitaplığı.

Gülcü, B. (2024). Descartes2in Bilgi Felsefesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 101-118.

Gündoğan, A. O. (2010). Felsefeye Giriş. İstanbul: Nesil Matbaacılık.

Haviland, W. A., Prıns, H. E., Walrath, D., & Mcbride, B. (2008). Kültürel Antropoloji. İstanbul: Kaknüs Yayınları.

Hiçdurmaz, D., & Öz, F. (2011). Benliğin Bilişsel Yaklaşımla Güçlendirilmesi. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 68-78.

Kılıç, C. (2014, Mart 20). John Locke: Bilginin Kaynağı ve İdeler Sorunu. Ekev Akademi Dergisi, s. 455-468.

Parviainen, J. (2002). Bodily Knowledge: Epistemological Reflection on Dance. Dance Research Journal, 11-26.

Yayınlanan

8 Ocak 2026

Lisans

Lisans