Ordu İlinde Oynanan Horonların Farklılıklarına Dair Bir İnceleme (Perşembe Ve Mesudiye İlçeleri Örneği)

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Ordu ili tarih boyunca birçok farklı kavme ve millete ev sahipliği yapmıştır. Bunun doğal bir sonucu olarak bu toplulukların ürettiği çeşitli eserleri ve kültürel ögeleri de bünyesinde barındırmaktadır. Bu durum Ordu'da yaşayan farklı topluluklar arasında bir kültür alışverişini de beraberinde getirmiştir. Bu alışverişin etkileri, halk biliminin diğer dallarında olduğu gibi halk oyunları alanında da görülmektedir. Halk oyunları yapısı gereği coğrafi unsurlardan da etkilenir. Örneğin dağlık kesimde oynanan oyunlar ile sahil kesiminde oynanan oyunlar arasında tavır farklılıkları gözlemlenebilir. Çünkü dağlık ve sahil bölgelerinin coğrafi özellikleri, insanların yaşam pratiklerini doğrudan etkilemektedir. Bu durum yörede icra edilen müziklere ve oyunlara da yansımaktadır. Yörede icra edilen müziğin yapısı oynanan oyunları doğrudan etkileyen bir diğer önemli faktördür. Bu etki; müziğin icra ediliş biçimi, kullanılan enstrümanlar ve icracının ustalığı gibi birçok farklı unsura göre değişiklik gösterebilmektedir. Ordu, halk oyunları açısından ‘Horon’ türünün icra edildiği bir ildir. Ancak ilde horonun yanı sıra ‘Karşılama’ adı verilen oyunlar, ‘Metelik’ veya ‘kol havası’ olarak bilinen türler, Gürcü kökenli nüfusun göçüyle yaygınlaşan ‘Kafkas’ oyunları ve İç Anadolu Bölgesi’ne komşu ilçelerde nadiren de olsa ‘Halay’ türü oyunların icra edildiği görülmektedir. Bu çeşitliliğin Ordu ilinin coğrafi yapısının yanı sıra farklı etnik kökenlerden insanları bünyesinde barındırmasının bir sonucu olduğu anlaşılmaktadır. Ordu'nun dağlık kısmında (Mesudiye ilçesi) ve sahil kısmında (Perşembe ilçesi) oynanan bazı horonlardan yola çıkarak il içerisindeki bu iki farklı bölgenin oyunlarının tavır, müzik ve ritim açısından farklılıklar barındırdığı tespit edilmiştir. Mesudiye konumu itibarıyla Kelkit Vadisi’nde yer aldığından bu vadinin kendine has kültürü oynanan oyunları ve icra edilen müzikleri doğrudan etkilemiştir. Buna karşın sahil kesiminde yer alan ve coğrafi olarak sarp arazilerle çevrili olan Perşembe ilçesinin de kendine has horonları ve bu horonlara özgü müzikleri olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın başlıca amacı söz konusu iki ilçe özelinde Ordu ilinde oynanan horon oyunlarının yapısal, tavırsal, müzikal ve ritimsel farklılıklarını ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında alan araştırması, yapılan görüşmeler ve yazılı kaynaklardan elde edilen bulgular aktarılacaktır.