From Symbol To Flow: Reflectıons On How To Embody A Character In Dance
Özet
Türkiye’nin Ege bölgesinde zeybek müzik ve dans geleneği, yerel Osmanlı otoritelerine karşı çıkan ve Efe liderliğindeki dağ eşkıyaları olan Zeybeklerle ilişkilendirilen kahramanca bir ruh taşır. Bu yazıda, Zeybek dansında canlandırılan Efe figürünün nasıl kişileştirildiğini incelemeyi öneriyorum. Makale, tek dansçı tarafından gerçekleştirilen ve “dolaşma” (dolaşma, gezinleme) olarak adlandırılan performans bölümüne odaklanmaktadır. Bu bölüm, kısa ama yoğun bir doğaçlama yürüyüşten oluşur ve dansçının müzisyenlerle ritim ve duygu uyumu yakalamasını sağlar. Zeybek geleneğinde bu geçiş anı, dansçının ruhunu ve karakterini yansıttığı için performansın gerçekliği açısından çok önemlidir. Bu yazıda, dolaşmanın yürüyüş ile dans arasındaki sınırı ve dansçının kendi kimliği ile canlandırdığı Efe figürü arasındaki farkı belirsizleştiren bir eşik işlevi gördüğünü savunacağım.
Referanslar
Arnaud-Demir, F. (2013). Écoute et danse rituelle dans le semah des Alévis de Divriği (Turquie). Cahiers de littérature orale, 73–74, 79–100.
Bakka, E., & Karoblis, G. (2010). Writing a dance : Epistemology for dance research. Yearbook for Traditional Music, 42, 167–193. https://doi.org/10.1017/S0740155800012704
Barba, E., & Savarese, N. (Éds.). (2008). L’énergie qui danse. L’Entretemps.
Chabbi, J. (1997). Le seigneur des tribus : L’islam de Mahomet. Noêsis.
Cler, J. (2000). Le bandit d’honneur, « double » du danseur en Turquie occidentale. Dans C. Méchin & I. Bianquis (Éds.), L’ombre et le double (pp. 185–197). L’Harmattan.
Gibert M.P. (2009). Danse et catégorisation. Quelques pistes de réflexion pour une anthropologie de la danse. In Alvarez-Pereyre F. (ed.). Catégories et catégorisations : Une perspective interdisciplinaire, Louvain-Paris-Dudley, Peeters, 193-236.
Van Dyk, K. (2010, 19 juin). Sentir, s’extasier, danser (1). Implications philosophiques. https://zeybek.implications-philosophiques.org/penser-laction/sentir-sextasier-danser-1/
Yetkin, S. (2018 [1997]). Ege’de eşkiyalar. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Zeghmar, L. (2021). Être dansé : La promenade du danseur de zeybek (Turquie). Ateliers d’Anthropologie. https://journals.openedition.org/ateliers/14577
Zeghmar, L. (2022). Zeybek ou le soi héroïque : Usage politique, esthétique et mise en scène de la figure d’un bandit ottoman en Turquie égéenne contemporaine (Thèse de doctorat, Université Paris-Nanterre).
