Terapötik Enerji Temelli Rehabilitasyon Modalitelerinin Biyofiziği
Özet
Bu kitap bölümü, fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında kullanılan enerji temelli modaliteleri biyofiziksel ilkeler doğrultusunda ele alan genel bir çerçeve sunmaktadır. Rehabilitasyon uygulamalarında terapötik etkinin, yalnızca uygulanan enerjinin türü, dozu ve süresiyle değil, aynı zamanda biyolojik dokularla kurduğu etkileşimle ilişkili olduğu kabul edilmektedir. Bu doğrultuda elektriksel, manyetik, mekanik, optik ve termal enerji formlarının dokular üzerindeki etkileri; hücre zarı potansiyelleri, iyon hareketleri, mekanik uyarı yanıtları ve dokuya özgü fiziksel özellikler temelinde açıklanmaktadır. Bölümde elektroterapi, fotobiyomodülasyon, terapötik ultrason, diatermi, manyetik alan uygulamaları ve termal modaliteler, doz, zaman ve biyofiziksel etki ilişkileri dikkate alınarak ele alınmaktadır. Farklı dokuların iletkenlik, empedans ve ışık soğurma özelliklerindeki değişkenliğin klinik yanıtları etkileyebileceği üzerinde durulmaktadır. Ayrıca doku güvenliği, olası yan etkiler ve bu etkilerle ilişkili biyofiziksel sınırlar genel hatlarıyla değerlendirilmektedir. Cihaz kalibrasyonu ise ölçüm doğruluğu, uygulamaların tekrarlanabilirliği ve güvenli dozlama açısından önemli bir teknik unsur olarak ele alınmaktadır. Genel olarak bu bölüm, rehabilitasyon uygulamalarının biyofiziksel arka planını sade bir yaklaşımla tanımlamayı ve konuya disiplinler arası bir bakış kazandırmayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Bélanger A-Y. Kanıta dayalı elektroterapi: Therapeutic physical agents. Yakut E, çeviri editörü. Ankara: Pelikan Tıp ve Teknik Kitapçılık; 2008.
Esen H, Esen F. Biyofizik: Yöntemler, biyolojik etkiler, önlemler. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2017.
Johnson M, Paley CA, Jones G, et al. Efficacy of transcutaneous electrical nerve stimulation for pain management: A meta-analysis. Pain. 2022;163(7):e829–e843. doi:10.1097/j.pain.0000000000002436
Hamblin MR. Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation. APL Photonics. 2018;3(10):100801. doi:10.1063/1.5040625
Huang YY, Sharma SK, Carroll J, et al. Biphasic dose response in low-level light therapy. Dose-Response. 2011;9(4):602–618. doi:10.2203/dose-response.11-009.
Leal-Junior ECP, Vanin AA, Miranda EF, et al. Effect of photobiomodulation therapy on performance and recovery in sports: A systematic review and meta-analysis. Lasers in Medical Science. 2019;34(6):1173–1185. doi:10.1007/s10103-018-2767-9
Zeng C, Li H, Yang T, et al. Therapeutic ultrasound for musculoskeletal disorders: A systematic review and meta-analysis. Ultrasound in Medicine & Biology. 2022;48(1):45–57. doi:10.1016/j.ultrasmedbio.2021.09.016
Yurdalan SU, Karaböce B, Gün N, et al. Investigation of therapeutic ultrasound dose on muscle phantom: An experimental study. Clinical and Experimental Health Sciences. 2022;1–10. doi:10.33808/clinexphealthsci.950896
Peplow PV, Chung TY. Advances in photobiomodulation therapy devices for musculoskeletal rehabilitation. Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology. 2021;217:112152. doi:10.1016/j.jphotobiol.2021.112152
Fitzgerald M, McLaughlin P, McDonough S. Safety, calibration, and performance assessment of electrotherapy and therapeutic devices in rehabilitation. Physical Therapy Reviews. 2020;25(2):123–132. doi:10.1080/10833196.2019.1703896
Knecht O, Kolar JW. Impact of transcutaneous energy transfer on the electric field and specific absorption rate in the human tissue. In: Proceedings of the 41st Annual Conference of the IEEE Industrial Electronics Society (IECON 2015). Yokohama: IEEE; 2015. p. 1–8. doi:10.1109/IECON.2015.7392881
Foster KR, Glaser R. Thermal mechanisms of interaction of radiofrequency energy with biological systems. IEEE Transactions on Plasma Science. 2007;35(4):1464–1471. doi:10.1109/TPS.2007.905964
Özdinçler AR, ed. Fiziksel modaliteler ve elektroterapi. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi; 2016.
de Sire A, Lippi L, Marotta N, et al. Myths and truths on biophysics-based approach in rehabilitation of musculoskeletal disorders. Therapeutic Advances in Musculoskeletal Disease. 2023;15:1–12. doi:10.1177/1759720X231183867
Schwartz MS, Andrasik F. Biofeedback: A practitioner’s guide. 4th ed. New York: Guilford Press; 2017.
Li S, Francisco GE, Zhou P. Combined EMG biofeedback and neuromuscular electrical stimulation for motor recovery after neurological injury: Mechanisms and clinical evidence. Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2023;20(1):45. doi:10.1186/s12984-023-01192-1
Özdinçler AR. Elektromiyografik biyofeedback ve nöromüsküler yeniden eğitim. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2016.
Thibault RT, Lifshitz M, Raz A. The self-regulating brain and neurofeedback: Experimental science and clinical promise. Cortex. 2016;74:247–261. doi:10.1016/j.cortex.2015.10.024
Lehrer PM, Kaur K, Sharma A, Shah K, Huseby R, Bhavsar J, Zhang Y. Heart rate variability biofeedback improves emotional and physical health and performance: A systematic review and meta-analysis. Applied Psychophysiology and Biofeedback. 2020;45(3):109–129. doi:10.1007/s10484-020-09466-z
