Beslenmenin Önemi, Sporcularda Müsabaka Öncesi ve Sonrası Beslenme
Özet
Sporcularda beslenme, performansın artırılması ve sağlığın korunması açısından kritik bir rol oynar. Doğru beslenme, sporcunun enerji seviyelerini optimize eder, kas onarımını hızlandırır, yaralanma risklerini azaltır ve genel iyileşme sürecini destekler. Müsabaka Öncesi Beslenme: Müsabaka öncesinde doğru beslenme, sporcunun enerjisini etkin bir şekilde kullanmasını sağlar. Karbonhidrat açısından zengin, düşük yağlı ve sindirimi kolay besinler tercih edilmelidir. Yeterli sıvı alımı da önemlidir çünkü dehidrasyon, performansı olumsuz etkileyebilir. Müsabaka günü yeni besinler denemekten kaçınılmalı, aksi takdirde sindirim sorunları ve mide rahatsızlıkları yaşanabilir. Müsabaka Sonrası Beslenme: Müsabaka sonrasında beslenme, toparlanmayı hızlandırır. Kas glikojen depolarının yenilenmesi için karbonhidrat alımı, kas onarımı için ise protein alımı gereklidir. Ayrıca, su ve elektrolit takviyesi, dehidrasyon ve kas kramplarını önlemeye yardımcı olur. Bu süreç, bir sonraki antrenman veya müsabaka için sporcunun hazır olmasını sağlar. Sonuç olarak, sporcuların performanslarını artırmak ve hızlı bir şekilde toparlanmalarını sağlamak için müsabaka öncesi ve sonrası beslenmeye özen göstermeleri gerekmektedir.
Referanslar
Arslan, M. (2018). Beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite düzeylerinin analizi: Marmara Üniversitesi öğretim üyeleri üzerine bir çalışma. Dicle Tıp Dergisi, 45(1), 59-69.
Aslan, C. S., Eyüboğlu, E. & Karakulak, İ. (2018). Profesyonel ve amatör futbolcuların seçilmiş vücut kompozisyonu ve motorik özelliklerinin karşılaştırılması. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5 (11), 86- 95.
Baysal, A. (2012). Beslenme. Hatiboğlu Yayını, Ankara.
Baysal, A. (2013). Yüz Soruya Yüz Yanıtla Sağlıklı Beslenme. Hatiboğlu Yayını, Ankara.
Burke, L., M., Slater, G., M., Broad, E., M., Haukka, J., Modulon, S. ve William, G., H., (2003). Eating pattern sand meal frequency of elite Australian athletes. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 13, 521-538.
Ceviz, D., (2008). Kamuda çalışan erkek ve kadınların fiziksel uygunluk, beslenme ve spor alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ.
Deakin, V., Kerr, D. ve Boushey, C., (2015). Measuring Nutritional Status of Athletes: clinical and Research Perspectives. Clinical Sports Nutrition, 5th ed. North Ryde, Australia: McGraw-Hill, 27-53.
Dede, H., (2011). Samsun ili merkezinde yaşayan kadınların beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ev Ekonomisi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Dönmez, H., (2014). Başkent organize sanayisi bölgesinde bir fabrikada çalışan işçilerin beslenme alışkanlıkları ve beslenme konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Driskell, J., (2006). Summary, Vitamins and trace elements in sports nutrition. In: Driskell J., Wolinsky I., eds. Sports Nutrition: Vitamins and trace elements. New York, NY: CRC/ Taylor & Francis, 2006: pp 323-331. 46
Dunford, M., (2006). Sports Nutrition: A Practice Manual for Professionals. 4thed. Chicago, IL: American Dietetic Association
Erkan, T. (2011). Ergenlerde beslenme. Türk Pediatri Arşivi, 46 Özel Sayı, 49-53.
Ersoy, G. (1991). Sporcu performansını arttırmaya yönelik beslenme uygulamaları. Spor Hekimliği Dergisi, 26(2), 8-10.
Ersoy, G. (2004). Egzersiz ve Spor Yapanlar için Beslenme. 3.Baskı, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara: ss 19.
Ersoy, G., Hasbay, A. (2008). Sporcu Beslenmesi. pp. 13-45, Klasmat Matbaacılık, Ankara.
Gül, T., (2011). Sağlıklı beslenme kavramı ve üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarına yönelik tutum ve davranışları Çukurova Üniversitesi örneği. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
Günay, M., Cicioglu, İ., Çimen, O., Erol, EA., (1995). Futbolda Yüksek Performans Açısından Beslenmenin Önemi, Hacettepe Üniversitesi Yayınları 3, 29-32.
Güneş, Z. (1998). Spor ve Beslenme. Bağırgan Yayınevi, Ankara.
Güneş, Z., (2005). Antrenör ve Sporcu El Kitabı: Spor ve Beslenme. Nobel Yayın Dağıtım, 4. Baskı, Ankara.
Güneş, Z., (2009). Spor ve Beslenme. Nobel Yayın Dağıtım,5. Basım, Ankara
Hoogenboom, B.J., Morris, J., Morris, C., Schaefer, K. (2009). Nutritional knowledge and eating behaviors of female, collegiates wimmers. North American Journal of Sports Physical Therapy, 4(3), 139-148.
Ildız, M., (2014). 14-18 Yaş lise öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları, fiziksel benlik algısı, beden kompozisyonu ve fiziksel aktivite düzeylerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Muğla.
İçen, S., (2006). Obez bireylerde beslenme, fiziksel aktivite ve sosyal özelliklerin değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
İşgüzar, Y. ve Akbulut, G., (2019). Obezite ile İlgili Güncel İki Hormon: Nesfatin-1 ve Omentin-1. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 57-61.
Kolukısa, Ş. ve Eyipınar, C., D., (2020). Sporcu Beslenmesi ve Egzersiz, Nobel yayıncılık, Ankara
Köker, H., A., Üstdal M. (1991). Spor Dallarında Beslenme ve Yüksek Performans Bilgisi, Can Ofset, Kayseri, 26.
Kuşgöz, A., (2005). Pansiyonlu ve normal devlet ilköğretim ile özel ilköğretim öğrencilerinin beslenme, fiziksel aktivite alışkanlıkları ve fiziksel uygunluklarının karşılaştırılması. Muğla Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Muğla
Kutluay Merdol, T., Başoğlu, S. ve Örer, N., (2011). Beslenme ve Diyetetik: Açıklamalı Sözlük. 3.Baskı, Hatiboğlu Yayınevi, Ankara.
Mann, J., Truswell, A.S., (2017). Essentials of Human Nutrition. Oxford University Press.
Maughan, R., J., (2002). The athlete’s diet: Nutritional goals and dietary strategies. Proceedings of the nutrition society. Cambridge University Press
Orhan,Y. ve Özbey, N., (2002), Şişmanlık Bilimi. Nobel Tıp Kitapevleri.
Özdemir, G., (2010). Spor Dallarına Göre Beslenme. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, (8), 1-6.
Özmerdivenli, R. ve Karacabey, K., (2002). Sporcularda Yolculukta ve Müsabakalarda Sıvı Alımı ve Beslenme, Atatürk Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4, 28-32.
Öztürk, A., (2006). Profesyonel ve amatör futbolcuların beslenme alışkanlıkları ve vücut bileşimleri. Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Sivas.
Pehlivan, A., (2005). Sporda Beslenme. Morpa, İstanbul, 22.
Peker, İ., Çiloğlu, F., Buruk, Ş. ve Bulca, Z., (2000). Egzersiz Biyokimyası ve Obezite, Nobel Kitabevi, İstanbul. 13.
Phillips, S., M., Moore, D., R. ve Tang, J., (2007). A criticalexamination of dietary protein requirements, benefits, andexcesses in athletes. International Journal Sports Nutr. Exer. Metab, 58-76.
Sevim, Y., (2002). Antrenman Bilgisi, Nobel Yayın Dağıtım, 7. Basım. Ankara, 21-25.
Sezan, T., & Eskiyecek, C. G. (2024). Raket sporcularında atletik zihinsel enerjinin yarışma yönelimlerine etkisi: Tanımlayıcı araştırma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(3), 1524-1543.
Sporel Özakat, E. ve Büyükbahar, R., (2016). Spor ve Beslenme. Olympic World, 57- 179.
Tipton, K., D. ve Witard, O., C., (2007). Protein requirement sand recommendations for athletes: Relevance of ivory to wer arguments for practical recommendations. Clin Sports Med, 26, 17-36.
Toktaş S, Demir A, Aksu A. (2022). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Egzersiz Bağımlılık Düzeylerinin İncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(4), 385-393.
Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER, 2015. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, Ankara.
Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER, 2016. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, Ankara.
