Nakitsiz Ödeme Yöntemleri Banka Karlılığını Etkiler Mi? Türkiye’den Kanıtlar
Özet
Günümüz dünyasında finansal işletmeler nakit ödemelerden ziyade nakitsiz ödeme yöntemleriyle gerçekleşmeye başlamıştır. Nakitsiz ödeme yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde tüketiciler, ürün ve hizmet tedariğinde nakit para harcamaktan ziyade nakitsiz ödeme yöntemlerinin sağladığı kolaylıklardan faydalanmaktadırlar. Ancak bu durumun bankalar tarafından ele alınması ayıca incelenmesi gereken bir konudur. Her bir değişim ve dönüşümün bankaların karlılıkları üzerindeki etki farklılık yaratmaktadır. Bu durum ise tam olarak çalışmanın motivasyonunu oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, nakitsiz ödeme yöntemlerinin Türk bankacılık sektöründeki bankaların karlılığını etkileyip etkilemediği incelenmektedir. Alan yazında Türkiye’deki bankacılık sektörün karlılığına nakitsiz ödeme araçlarının etkisinin ortaya konulduğu çalışmaların oldukça sınırlı olması ve çalışmanın özellikle nakitsiz ödemelerinin hız kazandığı Covid 19 dönemi verilerini kapsaması sebebiyle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda, çalışmada Borsa İstanbul’da (BİST) işlem gören 12 tane bankanın 2012-2022 dönemini kapsayan verileri kullanılmıştır. Bağımlı değişkenin aktif karlılık oranı olduğu modelde, bankaların aktif karlılık oranı ile mobil bankacılık arasında pozitif yönlü; internet bankacılığı ve ATM ile negatif yönlü; POS ile istatistiksel olarak anlamsız bir ilişki tespit edilmiştir. Bağımlı değişkenin özsermaye karlılık oranı olduğu modelde ise birinci modeli destekleyen sonuçlar elde edilmiştir. Politika yapıcılara bankaların dijitalleşme süreçlerini, teknolojik yatırımlarını ve mobil güvenlik sağlayan inovasyon yatırımlarını destekleyici teşvikler ve regülasyonlar sağlayarak bankaların karlılıklarını artırmada yardımcı olmaları önerilebilir.
In today's world, financial institutions are increasingly operating on a cashless basis. Thanks to these developments, consumers benefit from the convenience of cashless payments rather than having to spend cash on goods and services. However, the way banks address this situation warrants further examination. Each change and transformation has a different impact on banks' profitability. It is precisely this situation that motivates this study. This study aims to determine whether cashless payment methods affect the profitability of banks in the Turkish banking sector. This study is expected to contribute to the existing literature, as few studies have examined the impact of cashless payment instruments on the profitability of the Turkish banking sector, and this study specifically covers data from the pandemic period, when cashless payments gained momentum. To this end, the study uses data from 12 banks listed on the Istanbul Stock Exchange (BIST) covering the period 2012–2022. In the model with return on assets as the dependent, a positive relationship with mobile banking, a negative relationship with internet banking and ATMs, and an insignificant relationship with point-of-sale (POS) transactions were found. In the model where the dependent variable is return on equity, results consistent with those of the first model were obtained. Policymakers could be recommended to assist banks in increasing profitability by providing incentives and regulations that support digitalization, technological investments, and innovation that enhance mobile security.
Referanslar
Alber, N. (2010). The effect of banking expansion on profit efficiency of Saudi banks. Available at SSRN 1688939.
Al-Smadi, M. O., & Al-Wabel, S. A. (2011). The impact of e-banking on the performance of Jordanian banks. Journal of internet banking and commerce, 16(2), 1.
Bai, J., & Ng, S. (2004). A PANIC attack on unit roots and cointegration. Econometrica, 72(4), 1127-1177.
Bai, J., Choi, S. H., & Liao, Y. (2021). Feasible generalized least squares for panel data with cross-sectional and serial correlations. Empirical Economics, 60(1), 309-326.
Basnet, S. (2024). Impact of Electronic Payment System on the Profitability of Nepalese Commercial Banks . Nepalese Journal of Finance, 11(4), 84–103. https://doi.org/10.3126/njf.v11i4.79771
Francis, M., Abubakar, S. A., Nuhu, P. V. (2024). Effect of CBN's Cashless Policy on Operational Performance of Selected Commercial Banks in Nigeria. International Research Journal of Innovations in Engineering and Technology - IRJIET, 8(8), 79-88. https://doi.org/10.47001/IRJIET/2024.808010
Gorshkov, V. (2022). Cashless payment in emerging markets: The case of Russia. Asia and the Global Economy, 2(1), 100033.
Grzelczak, M., & Pastusiak, R. (2020). Cashless Payments and Economic Growth in Selected European Countries. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio H – Oeconomia, Vol. 54, No. 3.
Gündoğdu, A., & Taşkın, F. D. (2017). Analysis of the relationship between financial innovation and the performance of Turkish banking. International Review of Economics and Management, 5(3), 16-32.
Güriş, S. (2018). Uygulamali Panel Veri Ekonometrisi, Der Yayınları: 481, İstanbul.
Itah, A. J., & Ene, E. E. (2014). Impact of cashless banking on banks’ profitability (Evidence from Nigeria). Asian Journal of Finance & Accounting, 6(2), 362-376.
Kamboh, K. M., & Leghari, M. E. J. (2016). Impact of cashless banking on profitability: A case study of banking industry of Pakistan. Paradigms, 10(2), 82-93.
Kousalya, P. R., & Shankar, R. G. (2018). Cashless economy/transaction. Indian Journal Of Applied Research, 8, 40-42.
Krüger, M., & Seitz, F. (2014). Costs and benefits of cash and cashless payment instruments: overview and initial estimates. Study commissioned by the Deutsche Bundesbank.
Lu, M. P. (2022). Cashless Payments And Banking Performances: A Study Of Local Commercial Banks In Malaysia. International Journal of Business & Society, 23(2), 855–876. https://doi.org/10.33736/ijbs.4842.2022
Malhotra, P., & Singh, B. (2009). The impact of internet banking on bank performance and risk: The Indian experience. Eurasian Journal of Business and Economics, 2(4), 43-62.
Munikrishnan UT, Mamun AA, Xin NKS, Chian HS, Naznen F (2024), "Modelling the intention and adoption of cashless payment methods among the young adults in Malaysia". Journal of Science and Technology Policy Management, Vol. 15 No. 2 pp. 374–395, doi: https://doi.org/10.1108/JSTPM-04-2022-0077
Orji, A., Ogbuabor, J. E., Okon, A. N., & Anthony-Orji, O. I. (2018). Electronic banking innovations and selected banks performance in Nigeria. The Economics and Finance Letters, 5(2), 46-57.
Pesaran MH (2004) General diagnostic tests for cross section dependence in panels (No. 1229). CESIFO; University of Cambridge, UK
Tanha, M., Alam, M. K., Mahmud, S., Hossain, S., Alam, M., & Sabahel, M. A. (2024). The correlation of cashless banking and profitability in the banking industry in Bangladesh. Annals of Management and Organization Research, 5(3), 175–188. Retrieved from https://goodwoodpub.com/index.php/amor/article/view/1864
Ukachukwu, O. D., Nwala, M. N., & Gımba, J. T. (2024). Cashless Bankıng And Fınancıal Performance Of Deposıt Money Banks In Nıgerıa: A Non-Lınear Autoregressıve Dıstrıbutıve Lag (Nardl) Approach. Natıonal Innovatıon And Research Academıa International Journal of Economics, Finance & Entrepreneurship (NIRA-IJEFE) DOI: 6472-208-9-125-38-975, 9(7), 66-90.
Yıldırımoğlu, M., Kocyigit, N., & Gündüz, Ş. (2024). Mobil Ödeme İşlemlerinin Tercih Edilmeme Nedenlerinin Belirlenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 160-173.
