Futbolda Yetenek Seçimi: Geleceğin Oyuncularını Belirleme Sanatı
Özet
Bu bölüm, futbolda yetenek seçiminin çok boyutlu ve uzun vadeli bir süreç olduğunu vurgulayarak, yalnızca fiziksel performansa dayalı yaklaşımların yetersizliğini ortaya koymaktadır. Güncel literatür ışığında yetenek kavramı, oyuncuların mevcut düzeylerinden ziyade gelecekte elit performans sergileyebilme potansiyeli üzerinden ele alınmaktadır. Fiziksel, teknik, taktik, bilişsel, psikolojik, biyolojik ve çevresel faktörlerin bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Uzunlamasına izleme çalışmalarının, tek seferlik testlere kıyasla gelişim potansiyelini daha doğru yansıttığına dikkat çekilmektedir. Biyolojik olgunlaşma farklılıkları ve göreli yaş etkisinin, seçim süreçlerinde önemli yanlılıklara yol açabildiği ifade edilmektedir. Teknolojik gelişmelerle birlikte GPS, video analiz, göz izleme sistemleri ve yapay zekâ temelli modellerin yetenek seçimine nesnellik kazandırdığı; ancak bu araçların antrenör sezgisini destekleyici şekilde kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak bölüm, etik, bağlama duyarlı ve gelişim odaklı entegre modellerin futbolda daha adil ve sürdürülebilir bir yetenek seçimi sağlayacağını savunmaktadır.
Referanslar
Aixa-Requena, S., Gil-Galve, A., Legaz-Arrese, A., Hernández-González, V., & Reverter-Masia, J. (2025). Influence of biological maturation on the career trajectory of football players: Does it predict elite success? Journal of Functional Morphology and Kinesiology, 10(2), 153. https://doi.org/10.3390/jfmk10020153
Altmann, S., Ruf, L., Thiem, S., Beckmann, T., Wohak, O., Romeike, C., & Härtel, S. (2024). Prediction of talent selection in elite male youth soccer across 7 seasons: A machine-learning approach. Journal of Sports Sciences, 42(24), 2481–2494. https://doi.org/10.1080/02640414.2024.2442850
Beavan, A., Spielmann, J., Altmann, S., & Härtel, S. (2023). Longitudinal development of physical, perceptual-cognitive and skill predictors of talent in academy and professional female football players. Journal of Sports Sciences, 41(21), 1952-1959.
Côté, J. (1999). The influence of the family in the development of talent in sport. The Sport Psychologist, 13(4), 395–417.
Del Campo, D. G. D., Vicedo, J. C. P., Villora, S. G., & Jordan, O. C. (2010). The relative age effect in youth soccer players from Spain. Journal of Sports Science and Medicine, 9(2), 190–198.
e Silva, M. C., Figueiredo, A. J., Simoes, F., Seabra, A., Natal, A., Vaeyens, R., & Malina, R. M. (2010). Discrimination of u-14 soccer players by level and position. International journal of sports medicine, 31(11), 790-796.
Finnegan, L., van Rijbroek, M., Oliva-Lozano, J. M., Cost, R., & Andrew, M. (2024). Relative age effect across the talent identification process of youth female soccer players in the United States: Influence of birth year, position, biological maturation, and skill level. Biology of Sport, 41(4), 241–251. https://doi.org/10.5114/biolsport.2024.136085
Hamzah, N., Abd Karim, Z., Yaakop, N., Akbar, A., & Lee, J. L. F. (2025). Key factors influencing talent development in youth football: A systematic literature review. Retos, 62, 948–957.
Hernández-Simal, L., Calleja-González, J., Calvo, A. L., & Aurrekoetxea-Casaus, M. (2024). Birthplace effect in soccer: A systematic review. Journal of Human Kinetics, 94, 227–242. https://doi.org/10.5114/jhk/186935
Hosp, B., Schultz, F., Höner, O., & Kasneci, E. (2021). Soccer goalkeeper expertise identification based on eye movements. PLOS ONE, 16(5), e0251070.
Kelly, A. L., Williams, C. A., Cook, R., Sáiz, S. L. J., & Wilson, M. R. (2022). A multidisciplinary investigation into the talent development processes at an English football academy: A machine learning approach. Sports, 10(10), 159.
Kokstejn, J., Vampola, J., Musalek, M., Grobar, M., & Stastny, P. (2024). The ratio between weekly training and match external physical loads in U17 elite youth soccer players: Implications for the training process. Journal of Sports Science and Medicine, 23, 107–113. https://doi.org/10.52082/jssm.2024.107
Malina, R. M., Rogol, A. D., Cumming, S. P., Coelho-e-Silva, M. J., & Figueiredo, A. J. (2015). Biological maturation of youth athletes: Assessment and implications. British Journal of Sports Medicine, 49(13), 852–859.
Malone, J. J., Lovell, R., Varley, M. C., & Coutts, A. J. (2017). Unpacking the black box: Applications and considerations for using GPS devices in sport. International Journal of Sports Physiology and Performance, 12(2), 18–26. https://doi.org/10.1123/ijspp.2016-0236
Reinhard, M. L., Mann, D. L., & Höner, O. (2025). The role of generic cognitive skills: an empirical investigation into the association between generic and sport-specific cognitive skills and playing level in youth football. Journal of Science and Medicine in Sport.
Sarmento, H., Clemente, F. M., Araújo, D., Davids, K., McRobert, A., & Figueiredo, A. (2018). What performance analysts need to know about research trends in association football (2012–2016): A systematic review. Sports medicine, 48(4), 799-836.
Silvino, V. O., Ferreira, C. P., Figueiredo, P., Prado, L. S., Couto, B. P., Pussieldi, G. A., Almeida, S. S., Prado, D. M. L., & Santos, M. A. P. (2024). Variables used for talent identification and development in soccer: A scoping review. Kinesiology, 56(2), 268–280. https://doi.org/10.26582/k.56.2.9
Triggs, A. O., Causer, J., McRobert, A. P., & Andrew, M. (2025). Perceptual-cognitive skills and talent development environments in soccer: A scoping review. PLOS ONE, 20(7), e0327721.
Vaeyens, R., Lenoir, M., Williams, A. M., & Philippaerts, R. M. (2008). Talent identification and development programmes in sport: Current models and future directions. Sports Medicine, 38(9), 703–714. https://doi.org/10.2165/00007256-200838090-00001
Williams, A. M., & Reilly, T. (2000). Talent identification and development in soccer. Journal of Sports Sciences, 18(9), 657–667.
