Solunum - Dolaşım Sistemi (Systema Respiratorium – Cardiovasculare)
Özet
Solunum ve dolaşım sistemleri, oksijenin vücuda alınması, karbondioksitin atılması ve dokulara besin taşınması gibi yaşamsal işlevleri birlikte yürüten sistemlerdir. Solunum sistemi; burun (nasus), yutak (pharynx), gırtlak (larynx), soluk borusu (trachea) ve akciğerlerden (pulmones) oluşur. Burun (nasus), hava filtrasyonu ve koku alma işlevlerini yürütürken; yutak (pharynx) ve gırtlak (larynx), havanın trachea’ya iletilmesini sağlar. Trachea, bronşlara ayrılır ve sonunda akciğerlere ulaşır. Akciğerlerdeki bronşioller alveollere kadar dallanır ve gaz alışverişi burada gerçekleşir. Dolaşım sistemi ise kalp (cor), arterler, venler ve kılcal damarlardan oluşur. Kalp, dört odacıklı bir yapıya sahiptir ve kanı pulmoner ve sistemik dolaşıma pompalar. Arterler oksijenli kanı taşırken, venler karbondioksitli kanı kalbe taşır. Kalp, a. coronaria dextra ve sinistra ile beslenir; sinirsel kontrolü n. vagus ve sempatik liflerle sağlanır. Bu iki sistemin anatomik yapılarının iyi anlaşılması, hem fizyoloji hem de klinik açısından temel bir gerekliliktir.
Referanslar
Arifoglu Y. Her Yönüyle Anatomi. İstanbul Kitabevi; 2016.
Özbag D. ‘İnsan’ Anatomi. İstanbul Tıp Kitabevleri; 2021.
Dere F. Anatomi Atlası ve Ders Kitabı. 6th ed. Türkiye: Nobel Tıp Kitapevleri; 2010.
Buyukmumcu M. Bir Bakışta Anatomi. İstanbul Tıp Kitabevleri. 2016.
Cumhur M. Temel Anatomi. METU Press. 2001.
Aktekin M, Bayramoglu A, Keskinöz EN. Temel İnsan Anatomisi. Acıbadem Üniversitesi; 2016.
Sancak B, Cumhur M. Fonksiyonel Anatomi Baş-Boyun ve İç Organlar. Türkiye: Metu Press; 1999.
Süzen LB. İnsan Anatomisi ve Fizyolojisine Giriş. Türkiye: Bedray; 2014.
Sargon MF. Kısa Anatomi. 1st ed. Türkiye: Nobel Tıp Kitapevleri; 2012.
Ozan H. Ozan Anatomi. 3rd ed. Türkiye: Klinisyen Tıp Kitapevleri; 2014.
Polat S. Dolaşım Sistemi. Oğuz Ö (ed.) Eczacılık Fakülteleri İçin Anatomi içinde. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2023. p. 317-334.