Stratejik Yönetim ve Kontrol
Özet
Bu bölümde stratejik yönetim ve stratejik kontrol kavramları sistematik bir şekilde ele alınarak işletmeler özelinde analizleri, türleri ve süreçleri konu edinilmiştir. Stratejik yönetim, bir organizasyonun uzun vadeli hedeflerine ulaşmak için iç ve dış çevresini analiz ederek uygun stratejiler geliştirmesi, bu stratejileri uygulaması ve sonuçları değerlendirmesi sürecidir. Bu süreç; durum analizi, hedef belirleme, strateji oluşturma, uygulama ve kontrol aşamalarını içermektedir. Etkili bir stratejik yönetim, işletmelere rekabet avantajı sağlar ve çevresel değişimlere karşı esnek olma imkânı tanımaktadır. Stratejik kontrol ise geliştirilen stratejilerin planlandığı gibi uygulanıp uygulanmadığını izlemeyi ve gerektiğinde düzeltici önlemler almayı kapsar. Bu kontrol mekanizması sayesinde işletmeler, hedeflerinden sapmadan ilerleyebilir. Ayrıca, stratejik kontrol geri bildirim sağlayarak stratejilerin güncellenmesine katkı sunmaktadır. Bu nedenle stratejik yönetim ile kontrol, birbirini tamamlayan ve işletmenin başarısında kritik rol oynayan iki temel yönetim unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır.
In this section, the concepts of strategic management and strategic control are systematically addressed, focusing on their analysis, types, and processes within the context of businesses. Strategic management is the process through which an organization analyzes its internal and external environment to develop appropriate strategies, implement them, and evaluate the outcomes in order to achieve its long-term goals. This process includes situation analysis, goal setting, strategy formulation, implementation, and control. Effective strategic management provides businesses with a competitive advantage and enables them to remain flexible in the face of environmental changes. Strategic control, on the other hand, involves monitoring whether the strategies are being implemented as planned and taking corrective actions when necessary. Through this control mechanism, businesses can stay on course toward their objectives. Moreover, strategic control provides feedback that contributes to the continuous improvement of strategies. Therefore, strategic management and control emerge as two complementary and essential managerial elements that play a critical role in the success of an organization.
Referanslar
Adams, C. & Neely, A. (2002). Prizma reformu. Finansal Yönetim , 5 , 28-31.
Akgemci, T. (2013). Stratejik Yönetim, (3. Baskı). Gazi Kitabevi.
Alkhafaji, A. & Nelson, R. A. (2003). Stratejik Yönetim: Dinamik Bir Ortamda Formülasyon, Uygulama ve Kontrol (1. baskı). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203862582
Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi (AÖF), (2018) Stratejik Yönetim Kitabı. https://ets.anadolu.edu.tr/storage/nfs/ISL103U/ebook/ISL103U-12V1S1-8-0-1-SV1-ebook.pdf (18.04.2024).
Arıkboğa, Ş. (2010). Stratejik yönetim. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim.
Bakoğlu, R. (2010). Çağdaş stratejik yönetim. Beta Yayınları.
Coşkun, S., & Gündüz, O. (2020). Bir Kamu Politikasi Transferi Örneği Olarak Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 277-301. https://doi.org/10.11616/basbed.v20i53206.682953
Öztürk, N. K. & Coşkun B. (Ed.) Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar: Ankara: Seçkin Yayınları.
Bititci, U. Carrie, S. & McDewitt, L. (1997). Integrated performance measurement systems: a development guide. International Journal of Operations and Production Management, 17(5), 522-534.10.1108/01443579710167230
Bryson, J. M. (2004). Strategic planning for public and nonprofit organizations (3. Basım). San Francisco, Jossey-Bass.
Bungay, S. & Goold, M. (1991). Creating a strategic control system. Long Range Planning, 24(3), 32-39. https://doi.org/10.1016/0024-6301(91)90182-N
Cravens, K. S. & Guilding, C. (1999). Strategic brand valuation: A cross-functional perspective. Business Horizons, 53-62. https://doi.org/10.1016/S0007-6813(99)80064-0
Cross, K. F. & Lynch, R.L. (1992). For good measure. CMA Magazine, 66(3), 20-24.
David, F. R. (2011). Strategic management: Concepts and cases (13. Basım), Pearson/Prentice Hall, Upper Saddle River, N.J.
Dinçer, Ö. (1998). Stratejik yönetim ve işletme politikası, Genişletilmiş ve Yenilenmiş (5. Baskı). Beta Yayınları.
Dinçer, Ö. (2007). Stratejik yönetim ve işletme politikası. Alfa Yayınları.
Efil, İ. (2010). Toplam kalite yönetimi (7. Basım). Dora Basım Yayın.
Eren E. (2002). Stratejik Yönetim Ve Işletme Politikası. Beta Yayınları.
Ergin, H. & Elmacı, O. (1999). Stratejik yönetim muhasebesinin bir işlevi olarak seçilen stratejinin değerlendirilmesi ve kontrolüne yönelik yeni açılımlar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 145-164. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4744/65090
Erkut, H. (2009). Stratejik yönetimin temelleri-yönetimin kanatları (1. Basım). Yalın Yayıncılık.
Folan, P. & Browne, J. (2005). A review of performance measurement. Computers in Industry. 56, 663-680. 10.1016/j.compind.2005.03.001
Gale, H. (1994). Managing customer value: Creating quality and service that customers can see. The Free Pess New York.
Goold M. & Quinn J.J. (1990). The paradox of strategic controls. Strategic Management Journal, 11(1), 43-57. https://www.jstor.org/stable/2486556
Göral, R. (2014). Turizm işletmelerinde stratejik yönetim. Detay Yayıncılık.
Güner, M. F. (2006). Stratejik performans değerlemede dengeli sonuç kartı: Bir sanayi işletmesinde uygulama, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi).
Gupta M. & Galloway, K. (2003). Activity-based costing/management and its implications for Operations management. Technovation, 23, 131-138. https://doi.org/10.1016/S0166-4972(01)00093-1
Higgins, K. T. (1998), "The value of customer value analysis: customer value analysis becomes the starting point in marketing research", Marketing Research, 10(4), 39-44.
Hill, C. W., Jones, G. R., Galvin, P., & Haidar, A. (2007). Strategic management: An integrated approach (Vol. 658). Boston, MA: Houghton Mifflin.
Johnson, G. Scholes, K. & Whittington, R. (2008). Exploring corporate strategy: Text and cases (8th Edition). Prentice Hall, Harlow.
Karsavuran, S. (2013). Stratejik değerlendirme ve kontrol: Dengeli puan kartının sağlık hizmetlerinde kullanımı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 16(2), 69-89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hacettepesid/issue/7574/99414
Katsioloudes, M. I. (2006). Strategic management: Global culturel perspectives for profit and non-profit organizations, Routledge. https://doi.org/10.4324/9780080517896
Kazmi A. (2008). Strategic management and business policy. Tata: McGrawHill. https://doi.org/10.1108/00251740810920047
Keith H. (2001). Michael Porter’s Big Ideas. Fast Company, 44, 150.
Kellen, V. (2003). Business performance measurement at the crossroad of strategy, decision making, Learning and information visualization. Faculty of E-commerce Depaul University, 9.
Kevser, M. (2019). Stratejik planlama süreçlerinin değerlendirilmesi ve işletmelerin stratejik planlamaya yaklaşımlarının analizi. Uluslararası İşletme ve Ekonomi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 30-39. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uiecd/issue/51486/653438
Kılıç, M. & Erkan, V. (2006). Stratejik planlama ve dengeli performans yönetimi yaklaşımları bir arada olabilir mi?, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 77-93. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziticaretturizm/issue/49900/639593
Kriemadis, T. & Theakou, E. (2007). Strategic planning models in public and non-profit sport organizations, SMIJ, 3(2), 27- 37.
Laitinen, E. K. (2002). A dynamic performance measurement system: Evidence from small finish technology companies, Scandinavian Journal of Management, 18, 65- 99. 10.1016/S0956-5221(00)00021-X
Liviu C. Sorina, G. & Radu, O. (2008). Strategic control and the performance measurement systems. Annals of The University of Oradea, Economic Science Series, 17(4), 190 194.
Lovata L. M. & Costigan, M. L. (2002). Empirical analysis of adopters of economic value added. Management Accounting Research, 13, 215-228. https://ssrn.com/abstract=308321
Mintzberg, H. (1978). Patterns in strategy formulation. Management Science, 24(9), 934-948. https://doi.org/10.1287/mnsc.24.9.934
Moullin, M. (2007). Performance measurement definitions: Linking performance measurement and organizational excellence, International Journal of Health Care Quality Assurance, 20(3), 181-183. 10.1108/09526860710743327
Neely, A. Andy- Gregory, & Mike- Platts, K. (2005). Performance measurement system design, A literature review and research agenda, International Journal of Operations & Production Management, 25(12), 1228-1263. https://www.researchgate.net/publication/235309521
Organisation for Economic Co-Operation and Development (OECD), (2001) Performans Measurement in Tax Administration-Practice Note.
Papalexandris, A. Ioannou, G. Prastacos, G. & Soderquist, K. E. (2005). An integrated methodology for putting the balanced scorecard into action. European Management Journal, 23(2), 214-227. 10.1016/j.emj.2005.02.004
Polat S. (1992). Performans yönetimi için dinamik bir stratejik kontrol modeli (Doktora Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
Porter, M. E. (1991). Towards A Dynamic Theory of Strategy, Strategic Management Journal, 12(8), 95. http://dx.doi.org/10.1002/smj.4250121008
Robbins, S. P. & Coulter, M. K. (2012). Management (11. Baskı). Prentice-Hall.
Sandbrook, M. (2001). Using the EFQM excellence model as a framework for improvement and change, Journal of Change Management, 2(1), 83–90. 10.1080/714042484
Şeker, H. (2012). Kamu yönetiminde stratejik yönetimin uygulanmasına yönelik bir çalışma ve Şanlıurfa örneği (Yüksek Lisans Tezi). Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Simons, R. (1995). Control in an age of empowerment. Harvard Business Review, 73(2), 80-88.
Sterling, J. (Mayıs 2003), “Translating strategy into effective implementation: Dispelling the myths and highlighting what works”, Strategy and Leadership, 21 Mayıs 2003, 31(3), 27–34.
Tangen, S. (2004). Performance measurement: from philosophy to practice. International Journal of Productivity and Performance Management, 53(8), 726-737. 10.1108/17410400410569134
Tilles S. (1963). How to evaluate corporate strategy. Harvard Business Review, 41 (July August), 11-21.
Tulga, Ş. S. (2015). Yüksek performanslı ve sürdürülebilir iş stratejisi tasarlamak, Harvard Business Review, 104-117.
Ülgen H. & Mirze S. K. (2004). İşletmelerde Stratejik Yönetim. Literatür Yayıncılık.
Wheelen, T. L. & Hunger, J. D. (2015). Strategic management and business policy globalization, Innovation, and Sustainability. Pearson Education.
Wongrassamee, S. Gardiner, P. D. & Simmons, J.E.L. (2003). Performance measurement tools: The balanced scorecard and the EFQM excellence model. Measuring Business Excellence, 7(1), 14-29.
www.mindtools.com , “Stakeholder Analysis: Winning Support for Your Projects”, http://www.mindtools.com/pages/article/newPPM_07.html , (08.04.2024).
www.sp.gov.tr, “2021 Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu”. http://www.sp.gov.tr/upload/xSpKutuphane/files/0QRai+Kamu_Idareleri_Icin_Stratejik_Planlama_Kilavuzu_V3_1_.pdf (09.05.2024).
Yüreğir, Y. O. H. & Nakıboğlu, A. G. (2007). Performans ölçümü ve ölçüm sistemleri: Genel bir bakış. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 545 562. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/4377/60004
