Stratejik Amaçların Belirlenmesi
Özet
Vizyon, misyon, amaç ve hedefler, organizasyonların stratejik yönelimini belirleyen ve karar alma süreçlerini şekillendiren kritik bileşenler olarak stratejik yönetim literatüründe merkezi bir konuma sahiptir. Vizyon, kurumun ulaşmayı amaçladığı ideal geleceği ve uzun vadeli stratejik hedeflerini tanımlayarak organizasyonun yönünü belirler. Misyon ise kuruluşun varlık sebebini ve temel işlevlerini açık bir şekilde ortaya koyar; böylece hem çalışanlar hem de dış paydaşlar, kurumun neyi başarmayı hedeflediğini ve hangi değerleri esas aldığını net biçimde kavrar. Amaçlar ve hedefler, vizyon ve misyonun soyut yönelimlerini somut ve ölçülebilir çıktılara dönüştürerek stratejik planlamanın uygulanabilirliğini destekler. Bu unsurların sistematik ve tutarlı biçimde hayata geçirilmesi, organizasyonun kurumsal kimliğinin güçlenmesine, iç ve dış paydaşlarla iletişimin iyileşmesine ve sürdürülebilir gelişim süreçlerinin etkin bir şekilde ilerlemesine katkı sağlar. Ayrıca, vizyon, misyon, amaç ve hedefler arasındaki hiyerarşik ilişkinin doğru biçimde anlaşılması, stratejik karar alma süreçlerini güçlendirir ve organizasyonun uzun vadeli başarı ile rekabet avantajı kazanmasını mümkün kılar. Bu nedenle, söz konusu kavramlar yalnızca stratejik planlamanın bir unsuru olarak değil, aynı zamanda organizasyonel bütünlüğün ve sürdürülebilir başarının temel belirleyicileri olarak değerlendirilir.
Vision, mission, goals, and objectives occupy a central place in strategic management literature as critical components that shape an organization’s strategic direction and decision-making processes. Vision defines the ideal future and long-term strategic aims of the organization, providing guidance for its overall direction. Mission clarifies the organization’s purpose and core functions, allowing both employees and external stakeholders to clearly understand what the organization strives to achieve and the values it upholds. Goals and objectives translate the abstract intentions of vision and mission into concrete and measurable outcomes, thereby supporting the practical implementation of strategic planning. The systematic and consistent application of these elements strengthens the organization’s corporate identity, enhances communication with internal and external stakeholders, and facilitates the effective advancement of sustainable development processes. Moreover, a clear understanding of the hierarchical relationship among vision, mission, goals, and objectives reinforces strategic decision-making and enables the organization to achieve long-term success and competitive advantage. Therefore, these concepts are regarded not only as components of strategic planning but also as fundamental determinants of organizational coherence and sustainable performance.
Referanslar
Acuner, T. & Genç, K. (2015). The Strategıc Approach in Human Resources Management and A Research About Influences of Envıronmental Varıables on Human Resources Polıcıes. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (1).
Akdemir, S. (2005). Örgütlerde vizyon ve yönetimi teorik bir yaklaşım. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
Alkoç, G.P. (2010). Misyon ve vizyon ifadelerinin işletme stratejisindeki yeri ve işletme performansı üzerindeki etkileri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Ankara: TODAİE Yayın No: 359.
Ansoff, H. I. (1965). Corporate strategy: An analytic approach to business policy for growth and expansion. McGraw-Hill.
Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. W. H. Freeman.
Barney, J. B. (2014). Gaining and sustaining competitive advantage. Pearson Education Limited.
Bart, C. (2007). A comparative analysis of mission statement content in secular and faith-based hospitals. Journal of Intellectual Capital, 8(4), 682-694.
Bart, C. K. (1997). Sex, Lies and Mission Statements. Business Horizons, November- December. 9-18.
Brătianu, C., & Bălănescu, G. V. (2008). Vision, mission and corporate values. A comparative analysis of the top 50 US companies. Management & Marketing, 3(3), 19-38.
Bütüner, H. (2014). Sistematik Stratejik Planlama: Stratejik Planlamaya Farklı Yaklaşım. Scala Yayıncılık.
Campbell, A. & Yeung, S. (1991). Creating a Sense Of Mission, Long Range Planing (4. Baskı)
Capstone.
Collins, J. C. & Porras, J. I. (1994). Built to Last: Successful Habits of Visionary Companies.
Computer Networks and ISDN Systems. 30(1-7), 107-117.
Cusumano, M. A. (2010). Staying Power: Six Enduring Principles for Managing Strategy and Innovation in an Uncertain World. Oxford University Press.
Davenport, T. H. (1993). Process Innovation: Reengineering Work through Information Technology. Harvard Business School Press.
David, F. R. (2017). Strategic management: Concepts and cases. Pearson. David, FR (2011). Stratejik yönetim kavramları ve vakaları . Çırak salonu.
Dinçer Ö. (2007), Stratejik Yönetim Ve İşletme Politikası, (1. Baskı) Alfa Yayınları
Doğan, H. (2008). Örgütlerde vizyon ve misyonların çalışanlarca kabulü ve adnan menderes üniversitesi örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimle Fakültesi Dergisi, 10(3), 93-110.
Doran, G. T. (1981). There’s a S.M.A.R.T. way to write management’s goals and objectives. Management Review, 70(11), 35-36.
Drucker, P. F. (1954). The Practice of Management. Harper ve Row.
Duman, B. (2010). The effects of brain-based learning on the academic achievement of students with different learning styles. Educational Sciences: Theory and Practice, 10(4), 17-21.
Durna, U. (2002), Yenilik Yönetimi, Ankara: Nobel Yayınevi.
Elkington, J. (1997). Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business.
Ersöz, H. Ö., ve Gündoğan, M. (2020). İşletmelerin Misyon Beyanlarının İçerik Analizi: Denizli Organize Sanayi Bölgesi Tekstil İşletmeleri Örneği. Avrasya Sosyal Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(9), 143-157
Ertuna, Ö. (2008). Stratejik Yönetim. İstanbul: Okan Üniversitesi Yayınları.
experiences of globalization. Journal of Consumer Research, 31(3), 631-642.
Free Press.
Gawer, A., ve Cusumano, M. A. (2014). Industry platforms and ecosystem innovation. Journal of Product Innovation Management, 31(3), 417-433.
Girard, B. (2009). The Google Way: How One Company is Revolutionizing Management as We Know It. No Starch Press.
Grant, R. M. (2003). Strategic planning in a turbulent environment: Evidence from the oil majors. Strategic Management Journal, 24(6), 491-517.
Grant, R. M. (2016). Contemporary strategy analysis: Text and cases edition. Wiley.
Gupta, A. K., & Govindarajan, V. (2019). Strategic management: Concepts and cases.
Hammer, M., & Champy, J. (1993). Reengineering the Corporation: A Manifesto for Business Revolution. Harper Business.
Harper Business.
Hisli Şahin, N., Basım, HN & Çetin, F. (2009). Kişilerarası çatışma çözümü yaklaşımlarında kendilik algısı ve kontrol odağı. Türk Psikiyatri Dergisi, 20 (2)
Hussey, D. (1998). Strategic Management, From Theory to Implentation. Oxford: Butterworth- Heinemann
Ivy, J. (2011). The Tesla way: The business model of Tesla Motors. International Journal of Engineering and Technology, 3(2), 198-204.
Jauch, Lawrence R ve Glueck, William F. (1988). Business Policy and Strategic Management.
Johnson, G., ve Scholes, K. (2016). Exploring corporate strategy: Text and cases. Pearson Education.
Journal of Strategic Marketing, 20(4), 289-312.
Kalkınma Bakanlığı. (2018). Kamu İdareleri için Stratejik Planlama Kılavuzu, Ankara: TODAİE Yayın No: 359.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. Harvard Business School Press.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2010). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business Press.
Kılıç, M. (2010). Stratejik Yönetim Sürecinde Değerler, Vizyon ve Misyon Kavramları Arasındaki İlişki. Sosyoekonomi, 13(13). https://doi.org/10.17233/se.16108
Kotter, J. P. (1996). Leading Change. Harvard Business School Press.
Köseoğlu, M. A., & Ocak, S. (2010). Misyon İfadelerinde Kullanılan Öğeler İşletmelerin Mülkiyet Yapısına Göre Değişir Mi?: Özel Ve Kamu Hastaneleri Üzerine Bir Araştırma. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 13(1), 63-82.
Köseoğlu, M.A. (2008) İşletmeler Var Olma Sebeplerini Nasıl İfade Eder? KOBİ’lerin Misyon İfadeleri Üzerine Bir Araştırma. Celal Bayar Üniversitesi İİBF Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 15(2), 89.
Köseoğlu, M.A., & S. Ocak. (2010). Misyon İfadelerinde Kullanılan Öğeler İşletmelerin Mülkiyet Yapısına Göre Değişr mi?: Özel ve Kamu Hastaneleri Üzerine Bir Araştırma. Hacattepe Sağlık İdaresi Dergisi. Cilt:13/1
Latif, H. & Muslu, Ş. (2015). Türk İşletmelerinin Misyon Ve Vizyon Kavramlarında Anlam Karmaşası. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi , 26 (78)
Locke, E. A., & Latham, G. P. (1990). A Theory of Goal Setting and Task Performance.
Mangram, M. E. (2012). The globalization of Tesla Motors: A strategic marketing plan analysis.
McGraw-Hill Education.
Michelli, J. A. (2007). The Starbucks Experience: 5 Principles for Turning Ordinary into Extraordinary. McGraw-Hill.
Mintzberg, H. (1994). The Rise and Fall of Strategic Planning. Free Press.
Moon, Y., & Quelch, J. A. (2006). Starbucks: Delivering Customer Service. Harvard Business School Publishing.
Murphy, T. M. (1998). Military Strategy: Theory and Application. University of Chicago Press.
Muslu, Ş. (2015). Örgütlerde Misyon Ve Vizyon Kavramlarının Önemi. Hak İş Uluslararası Emek Ve Toplum Dergisi, 3(5),
New York: McGraw- Hill Book Company, (5. Baskı).
Page, L., & Brin, S. (1998). The anatomy of a large-scale hypertextual web search engine.
Pearce, J, & David, F., (1987). Corporate Mission Statement: The Bottom Line. Executive. 1 (2)
Porter, M. E. (1980). Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors. Free Press.
Porter, M. E. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance.
Porter, M. E. (1996). What is strategy? Harvard Business Review, 74(6), 61-78.
Porter, M. E. (2011). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance.
Prentice-Hall.
Ritson, N. (2011). Strategic management. BookBoon.
Simon and Schuster.
Songür, N. (2015). Türk kamu yönetiminde stratejik planlama ve uygulamalara ilişkin genel bir değerlendirme. Strategic Public Management Journal, 1(1), 56-78..
Stringham, E. P., Miller, J. K., & Clark, J. R. (2015). Overcoming barriers to entry in an established industry: Tesla Motors. California Management Review, 57(4), 85-103.
TDK. (2013). Büyük Türkçe Sözlük. www.tdkterim.gov.tr.(06.05.2024)
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509-533.
Thompson, A. A., Peteraf, M. A., Gamble, J. E., ve Strickland III, A. J. (2017). Crafting and executing strategy: The quest for competitive advantage. McGraw-Hill Education.
Thompson, C. J., & Arsel, Z. (2004). The Starbucks brandscape and consumers' (anticorporate)
Tokgöz, E. (2018). İşletmelerde vizyon ve misyon bildirilerinin stratejik önemi ve içerik analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(1),
Ülgen, H. & Mirze, S. K. (2007). İşletmelerde Stratejik Yönetim (4. Baskı). İstanbul: Arıkan. Ülgen, H., S.K. Mirze. (2010), İşletmelerde Stratejik Yönetim, İstanbul, Beta yayınları.
Üstün, F., & Tatlı, M. (2018). BİST 100 Endeksindeki Firmaların Misyon Vizyon Örgütsel Değer ve Stratejik Amaçlarının İçerik Analizi. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.30784/epfad.401092
Vise, D. A. (2006). The Google Story: Inside the Hottest Business, Media, and Technology Success of Our Time, Delta.
White C.(2004), Strategic Management, (6. Baskı) Palgrave Macmillan
Yoffie, D. B., & Rossano, L. (2012). Apple Inc. in 2012. Harvard Business School Publishing.
Yurtseven H. R. (1988) Stratejik yönetimde misyon kavramı. Çanakkale Onsekizmart Üniversitesi Yönetim Dergisi, 9(29), 26-33
