Konstipasyon, Diyare ve Kanıta Dayalı Tedavi Bakım Uygulamaları
Özet
Kronik böbrek yetersizliğinde gelişebilen konstipasyon ve diyare semptomları hem multifaktöriyel hem de kompleks patofizyolojik mekanizmalar ile açıklanmaktadır. Nefroloji ve diyaliz hemşirelerine de kronik böbrek hastalıklı bireyler ve diyaliz tedavisi alan hastalarda konstipasyonun ve diyarenin yönetimi için klinik protokoller ve algoritmalar oluşturarak kullanmaları önerilmektedir. Literatürde, kronik böbrek hastalıklı bireyler ve diyaliz tedavisi alan hastalarda konstipasyon ve diyarenın tıbbi tedavisi ve hemşirelik bakımı ile ilgili sınırlı sayıda kanıta dayalı araştırma bulunmakla birlikte bu bölümde kronik böbrek hastalıklı bireylerde konstipasyon ve diyarenin tedavi yönetimi güncel çalışmalar bağlamında ele alınacaktır.
Referanslar
Akay B, Adadıoğlu Ö. Diyare. Oğuz S, Ünver V, Çamcı G, Kocatepe V (Eds). Semptom yönetimi ve hemşirelik. İstanbul Tıp Kitabevleri; 2023.p.153-68.
Zuvela J, Trimingham C, Le Leu R, et al. Gastrointestinal symptoms in patients receiving dialysis: a systematic review. Nephrology (Carlton). 2018;23(8):718–27.
Salamon K, Woods J, Paul E, Huggins C. Peritoneal dialysis patients have higher prevalence of gastrointestinal symptoms than hemodialysis patients. J. Ren. Nutr. 2013; 23: 114–8.
Dong R, Guo Z. Gastrointestinal symptoms in patients undergoing peritoneal dialysis: Multivariate analysis of correlated factors. World J. Gastroenterol. 2010; 16: 2812–7.
Silva L, Lopes G, Matos C et al. Gastrointestinal symptoms and nutritional status in women and men on maintenance hemodialysis. J. Ren. Nutr. 2012; 22: 327–35.
Hatakeyama S, Murasawa H, Narita T et al. Switching hemodialysis patients from sevelamer hydrochloride to bixalomer: A single-center, non-randomized analysis of efficacy and effects on gastrointestinal symptoms and metabolic acidosis. BMC Nephrol. 2013; 14: 1–7.
Griesche-Philippi J, Otto J, Schwörer H, Maisonneuve P, Lankisch PG. Exocrine pancreatic function in patients with endstage renal disease. Clin. Nephrol. 2010; 74: 457–64.
Hammer J, Oesterreicher C, Hammer K, Koch U, Traindl O, Kovarik J. Chronic gastrointestinal symptoms in hemodialysis patients. Wien. Klin. Wochenschr. 1998; 110: 287–91.
Biruete A, Shin A, Kistler BM, Moe SM. Feeling gutted in chronic kidney disease (CKD): Gastrointestinal disorders and therapies to improve gastrointestinal health in individuals CKD, including those undergoing dialysis. Semin Dial. 2021;1–16.
Osorio MS, Giraldo GC. Gastrointestinal manifestations of chronic kidney disease. Rev. Colomb. Nefrol. 2017;4(1): 3 - 12.
Oba M, Minakuchi H, Yoshida T. Prevalence of diarrhea in end-stage renal disease patients initiating hemodialysis. Renal Replacement Therapy. 2021;7:38.
Dedeli Ö, Pakyüz Çınar S. Barsak hareketleri: Altıncı yaşam bulgusu mudur? Clin Exp Health Sci 2016; 6(3): 135-9.
Kaya M, Kaçmaz H. Roma IV kriterlerine göre fonksiyonel barsak hastalıklarının yeniden değerlendirilmesi. Güncel Gastroenteroloji. 2016;20/4:393-407.
Phatharacharukul P, Thongprayoon C, Cheungpasitporn W, Edmonds PJ, Mahaparn P, Bruminhent J. The risks of incident and recurrent Clostridium difficile-associated diarrhea in chronic kidney disease and end-stage kidney disease patients: a systematic review and meta-analysis. Dig Dis Sci. 2015;60(10):2913-2922.
Higashihara T, Okada A, Kishida Y, Maruno S, Matsumura M, Tamura K, Takano H. Atypical cause of intractable diarrhea in a hemodialysis patient, masked by Clostridium difficile-associated diarrhea and ischemic colitis: a case report. BMC Nephrology. 2018;19:303.
Omrani FV, Fallahi S, Rostami A, Siyadatpanah A, Barzgarpour G, Mehravar S, Memari F, Hajialiani F, Joneidi Z. Prevalence of intestinal parasite infections and associated clinical symptoms among patients with end stage renal disease undergoing hemodialysis. Infection. 2015; 43:537–44.
El-kady MA, Fahmi Y, Tolba M, Hashim AA, Hassan AA. Cryptosporidium infection in chronic kidney disease patients undergoing hemodialysis in Egypt. J Parasit Dis 2018; 42(4):630–5.
