Diyaliz Dengesizliği Sendromu ve Kanıta Dayalı Tedavi Bakım Uygulamaları

Özet

Diyaliz dengesizliği (disequilibrium) sendromu (DDS) hemodiyaliz tedavisinin yaşamı tehdit edebilen akut komplikasyonudur. Spesifik olmayan belirtiler ve tanının doğrulanmasındaki zorluklar nedeniyle insidansı tam olarak bilinmemektedir. Sendrom, hemodiyaliz tedavisine yeni başlayan hastaları daha sık etkilemektedir. Ters üre etkisi ve intraserebral asidoza bağlı gelişen serebral ödem DDS gelişiminden sorumlu tutulmaktadır. Klinik bulgular serebral ödemin artış derecesine bağlı olarak değişebilir. Şiddetli vakalarda semptomlar koma ve ölüme kadar ilerleyebilir. DDS önleme girişimleri arasında yüksek riskli hastaların saptanması, diyaliz seanslarının düzenli sürdürülmesi, hemodiyaliz uygulama süresinin uzatılması, üre klerensinin sınırlandırılması, diyalizattaki sodyum seviyesinin artırılması ve ozmotik olarak aktif maddelerin uygulanması yer alır.

Referanslar

Greenberg KI, Choi MJ. Hemodialysis Emergencies: Core Curriculum 2021. Am J Kidney Dis. 2021;77(5):796-809. doi: 10.1053/j.ajkd.2020.11.024.

Liu KH, Lee SH, Lin WR, et al. Recovery of severe dialysis disequilibrium syndrome with uncal herniation following therapy with mannitol, hyperventilation and hypertonic saline. Clin Kidney J. 2021; 7;15(1):165-167. doi: 10.1093/ckj/sfab165.

Raina R, Davenport A, Warady B, et al. Dialysis disequilibrium syndrome (DDS) in pediatric patients on dialysis: systematic review and clinical practice recommendations. Pediatr Nephrol. 2022 Feb;37(2):263-274. doi: 10.1007/s00467-021-05242-1. Epub 2021 Oct 5. PMID: 34609583.

Kennedy AC, Linton AL, Eaton JC. Urea levels in cerebrospinal fluid after haemodialysis. Lancet. 1962; 24;1(7226):410-1.

Bhandari, Binita. and Saketram Komanduri. “Dialysis Disequilibrium Syndrome.” StatPearls, StatPearls Publishing, 29 May 2023.

Ali M, Bakhsh U. A vanishing complication of haemodialysis: Dialysis disequilibrium syndrome. J Intensive Care Soc. 2020;21(1):92-95. doi: 10.1177/1751143718798585.

Habas E, Habas A, Farfar K, Habas E, Rayani A. Disequilibrium syndrome in hemodialysis patients; narrative review. Turk J Nephrol. 2025;34(2):79-85.

Kulkarni M, Prabhu AR, Rao IR, Nagaraju SP. Interventions for preventing haemodialysis dysequilibrium syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2024 May 22;5(5):CD015526. doi: 10.1002/14651858.CD015526.pub2. PMID: 38775299; PMCID: PMC11110491.

Mistry K. Dialysis disequilibrium syndrome prevention and management. Int J Nephrol Renovasc Dis. 2019;30;12:69-77. doi: 10.2147/IJNRD.S165925.

Parsons AD, Sanscrainte C, Leone A, et al. Dialysis Disequilibrium Syndrome and Intracranial Pressure Fluctuations in Neurosurgical Patients Undergoing Renal Replacement Therapy: Systematic Review and Pooled Analysis. World Neurosurg. 2023;170:2-6. doi:10.1016/j.wneu.2022.11.142

Evans AR, Zhao X, Ernst GL, et al. Dialysis disequilibrium syndrome in neurosurgery: literature review and illustrative case example. Geroscience. Published online March 15, 2024. doi:10.1007/s11357-024-01109-z

Lund A, Damholt MB, Strange DG, et al. Increased Intracranial Pressure during Hemodialysis in a Patient with Anoxic Brain Injury. Case Rep Crit Care. 2017;2017:5378928. doi: 10.1155/2017/5378928.

Genena KH, Ahmed S, Szerlip HM, et al. Half the V by 120: A practical approach to the prevention of the dialysis disequilibrium syndrome. Hemodial Int. 2021;25(4):424-432. doi: 10.1111/hdi.12938.

Cato-Addison WB, Ferguson L, Strachan RD, Clark R, Murray JS, Moore I. Intra-dialytic intracranial pressure monitoring in a patient with lumbo-peritoneal shunt for idiopathic intracranial hypertension. Br J Neurosurg. 2023; 37(3):382-384. doi: 10.1080/02688697.2020.1774509.

Nehring SM, Tadi P, Tenny S. Cerebral Edema. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; July 3, 2023.

Kim CH, Shin JE, Park JH. Dialysis disequilibrium syndrome revisited: Feeling "Disequilibrated" due to inner ear dyshomeostasis?. Med Hypotheses. 2019;129:109262. doi:10.1016/j.mehy.2019.109262

Olesen J. International Classification of Headache Disorders. Lancet Neurol. 2018;17(5):396-397. doi:10.1016/S1474-4422(18)30085-1.

Saha M, Allon M. Diagnosis, Treatment, and Prevention of Hemodialysis Emergencies. Clin J Am Soc Nephrol. 2017;12(2):357-369. doi: 10.2215/CJN.05260516. Epub 2016 Nov 9. PMID: 27831511; PMCID: PMC5293333.

Hong CS, Wang K, Falcone GJ. The CSF Diversion via Lumbar Drainage to Treat Dialysis Disequilibrium Syndrome in the Critically Ill Neurological Patient. Neurocrit Care. 2020 Aug;33(1):312-316. doi: 10.1007/s12028-020-00972-w.

Zepeda-Orozco D, Quigley R. Dialysis disequilibrium syndrome. Pediatr Nephrol. 2012 Dec;27(12):2205-11. doi: 10.1007/s00467-012-2199-4. Epub 2012 Jun 19. PMID: 22710692; PMCID: PMC3491204.

Holden DN, Mucksavage JJ, Cokley JA, et al. Hypertonic saline use in neurocritical care for treating cerebral edema: A review of optimal formulation, dosing, safety, administration and storage. Am J Health Syst Pharm. 2023;80(6):331-342. doi:10.1093/ajhp/zxac368

Patel SM, Venkatesan V, Murray KJ. Dialysis Disequilibrium Syndrome With Cerebral Edema in an Adult Patient Following the Initial Dialysis Session. Cureus. 2024 Aug 26;16(8):e67823. doi: 10.7759/cureus.67823. PMID: 39328632; PMCID: PMC11424395.

Cook AM, Morgan Jones G, Hawryluk GWJ, et al. Guidelines for the Acute Treatment of Cerebral Edema in Neurocritical Care Patients. Neurocrit Care. 2020;32(3):647-666. doi:10.1007/s12028-020-00959-7.

Yayınlanan

22 Ocak 2026

Lisans

Lisans