Ömer Seyfettin ile İlgili Yazılmış Lisansüstü Tezler Üzerine Bir İnceleme

Yazarlar

Ahmet Başkan

Özet

Bu çalışmanın amacı çocuk edebiyatı ile yaratıcı yazma arasındaki ilişkiyi açıklamak; imge kavramını merkeze alarak çocuk edebiyatı eserlerinin yaratıcı yazma sürecindeki rolünü ortaya koymaktır. Çocuk edebiyatı, nitelikli eserleriyle çocuk okura sadece estetik zevk edindirmekle kalmaz, bir taraftan onun dil gelişimini destekleyerek, bir taraftan bir bütünlük içinde yazmanın aşamalarını göstererek ve bir nevi imge görevi üstlenerek onda yaratıcı yazmanın ilhamını oluşturur, ona yaratıcı yazmanın hazzını yaşatır ve yazarlığın kapılarını aralar. Edebiyat, çocuklara dünyayı kendi sözcükleriyle yeniden kurma cesareti aşılar. Yaratıcı yazma, çocukların düşünce ve duygularını özgürce ifade edebildikleri, dilin anlam yapısını ve derinliğini keşfettikleri bir öğrenme ve varoluşsal bir ifade biçimidir. Bireyin iç dünyasıyla iletişim kurma, özgün düşünceler üretme ve dili bir ifade aracına dönüştürme sürecidir. Okuma ile yazma arasındaki ilişki karşılıklı bir beslenme sürecidir. Çocuk hayalinde ne varsa onu kâğıda aktarır. Hayal dünyasını oluşturansa okuduğu kitaplardır. Okuma, bir nevi yazmanın hazırlık aşamasıdır. Yaratıcı yazma, okunan metinlerin içselleştirildiği üretken bir ifade biçimidir. Nitelikli kitapların, okurunu yeniden yaratma, onu şekillendirme, ona yaşam felsefesi edindirme gibi vasıfları vardır. Çocuk okur, kurgunun içinde ilham aldığı imgeler yoluyla yaşadığı toplumun değerlerini; masal, öykü, şiir, fabl gibi farklı türlerin kendine has anlatım biçimlerini; sözcüklerle zihinsel anlam örgülerinin oluşturulma yollarını ve duygunun en uygun şekilde ifade edilişini öğrenir. Edebî eserlerde karşılaştığı estetik zenginlik, çocuğun kendi yazılarını da özenle oluşturmasını ve anlatımını güzelleştirmesini sağlar. Okuma zevkiyle bütünleşip gelişen bu estetik bilinç, yaratıcı yazmanın vazgeçilmez unsurlarından biridir.

Referanslar

Bozdoğan, A. (2007). Birinci yeni lisan makalesini millî edebiyat akımının bildirgesi olarak okumak, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. XI, s.251-266.

Emiroğlu, Ö. (2021). Contemporary language and Ömer Seyfettin. Palımpsest, 6 (11), 47-58.

Geçgel, H. & Sarıçan, E. (2011). Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde çocuk ve eğitim teması. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 164-175.

https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ (20.10.2025 tarihinde erişim sağlanmıştır)

İnce, Ö. & Acemoğlu, A. (2021). Ömer Seyfettin hikâyelerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 7(4), 1314-1328.

Koç, S. Ö. (2020). Türkçülük düşüncesinden “millî edebiyat” Ömer Seyfettin’in ‘Nakarat’ adlı öyküsünde millî bilincin uyanışı. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (3), 1-9.

Kuş, B. (2013). Millî lisan anlayışının Ömer Seyfettin’in hikâyelerindeki yansımaları. Journal of Turkish Research Institute, (49), 9-16.

Kutlu, A. (2023). Ömer Seyfettin’in milliyetçilik anlayışının bağlamı, içeriği ve temel motifleri. ABAD, 6(12), 363-392.

Polat, N. H. (2007). Ömer Seyfettin. TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul, 34, 80-82.

Polat, N. H. (2020). Yeni Lisan’da divan edebiyatı eleştirisi. Türk Dili, S.821, Mayıs, s.18-29.

Tural, S. (1984). Ömer Seyfettin’in hayatı ve eserleri, Doğumunun 100. Yılında Ömer Seyfettin, Marmara Üniversitesi Yayınları, İstanbul, s. 9-39.

Ustaoğlu, P. (2006). Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde çocuğa görelik açısından olumluluklar ve olumsuzluklar. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.

Yayınlanan

10 Şubat 2026

Lisans

Lisans