Nehir Yarar’ın Veda Turtası Romanında Sosyal ve Duygusal Beceriler
Özet
Sosyal ve duygusal beceriler bireylerin yaşama uyum sağlaması, duygularını anlaması ve kontrol edebilmesi, kendini ifade edebilmesi için gerekli özelliklerdir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde sosyal ve duygusal beceriler, öğretim programındaki becerilerin gelişimini destekleyen beceriler olarak yer almıştır. Öğretmenlerin bu becerileri geliştirmede hangi kitaplardan yararlanabileceklerini bilmeleri okuma etkinliklerini yönlendirebilmeleri açısından önemlidir. Literatürde genellikle okul öncesi döneme yönelik araştırmalar mevcuttur. Farklı yaş gruplarında hangi kitaplarla hangi sosyal duygusal becerilerin geliştirilebileceğini önceden bilebilmek için o yaş gruplarına uygun eserlerin incelenmesine ihtiyaç olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın amacı Veda Turtası romanında sosyal duygusal becerileri belirlemektir. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır, verilere içerik analizi uygulanmıştır. Veriler toplama aracı olarak OECD’nin sosyal ve duygusal beceriler ölçeğindeki sınıflamaya dayalı inceleme formu oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda sosyal ve duygusal beceri boyutlarının hepsine örnek durumların yer aldığı belirlenmiştir. En yoğun örnekler iş birliği/uyumluluk becerilerinde görülmüştür (69 olumlu, 8 olumsuz örnek). Bunu başkalarıyla ilişki/dışa dönüklük (44 olumlu, 5 olumsuz örnek), birleşik beceriler (f=30), görev performansı (f=25), duygu düzenleme/duygusal denge (23 olumlu, 4 olumsuz), açık fikirlilik (f=17) izlemiştir. İncelenen roman; işsizlik, boşanmış anne baba, yer değiştirme sorunları yaşayan veya arkadaşları ile iletişim geliştirmekte zorlanan çocuklar için başka türlü düşünebilme, davranabilme ve yaşama uyum sağlayabilme açılarından yardımcı olabilecek niteliktedir.
Referanslar
Aksoy, P. (2020). Üç-altı yaş çocuklarına yönelik öykülerin sosyal beceriler açısından incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 505-534. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202043180
Alzahrani, M., Alharbi, M., & Alodwan, A. (2019). The effect of social-emotional competence on children academic achievement and behavioral development. International Education Studies, 12(12), 141-149. https://doi.org/10.5539/ies.v12n12p141
Aydın, İ. ve Uzun, M. (2020). Çocuk kitaplarının taşıması gereken özellikler: Cemil Kavukçu’nun Bir Öykü Yazalım Mı? ve Masal Anlatma Oyunu adlı eserlerine eleştirel bir bakış. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö7), 315-340. https://doi.org/10.29000/rumelide.808713
Betawi, I. A. (2015). What effect does story time have on toddlers’ social and emotional skills. Early Child Development and Care, 185(4), 594-600. https://doi.org/10.1080/03004430.2014.943756
Blum, R. W., & Libbey, H. P. (2004). School connectedness - Strengthening health and education outcomes for teenagers. Journal of School Health, 74, 229–299.
CASEL. (2020). Fundamentals of SEL. https://casel.org/casel-sel-framework-11-2020/
Chernyshenko, O. S., Kankaraš, M., & Drasgow, F. (2018). Social and emotional skills for student success and well-being: Conceptual framework for the OECD study on social and emotional skills. OECD Education Working Papers No. 173, https://dx.doi.org/10.1787/db1d8e59-en
Corcoran, R. P., Cheung, A. C. K., Elizabeth Kim, E., & Chen Xie, C. (2018). Effective universal school-based social and emotional learning programs for improving academic achievement: A systematic review and meta-analysis of 50 years of research. Educational Research Review, 25, 56-72. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2017.12.001
Dumalı, E. (2022). Çocuk romanlarındaki çocuk kahramanların toplumsal cinsiyet bağlamında sosyal beceri temsillerinin incelenmesi. Doktora tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Elias, M. J., & Haynes, N. M. (2008). Social competence, social support, and academic achievement in minority, low-income, urban elementary school children. School Psychology Quarterly, 23(4), 474-495. https://doi.org/10.1037/1045-3830.23.4.474
Elias, M. J., Zins, J. E., Weissberg, R. P., Frey, K. S., Greenberg, M. T., Haynes, N. M., Kressler, R., & Shriver, T. P. (1997). Promoting social and emotional learning: Guidelines for educators. USA: Association for Supervision and Curriculum Development.
Esteban, M., Sidera, F., Serrano, J., Amado, A. ve Rostan, C. (2010). Improving social understanding of preschool children: Evaluation of a training program. Electronic Journal of Research Educational Psychology, 8(2), 841-860.
Forster, N. (1994). The analysis of company documentation. C. Cassell & G. Symon (Ed.) Qualitative methods in organizational research, a practical guide içinde (s. 147-166). SAGE Publication.
Garces-Bacsal, R. M. (2022). Diverse books for diverse children: building an early childhood diverse booklist for social and emotional learning. Journal of Early Childhood Literacy, 22(1): 66–95. https://doi.org/10.1177/1468798420901856
Gunn, A. A. , Bennett, S. V., & Peterson, B. J. (2022) Exploring multicultural picturebooks with social-emotional themes. The Reading Teacher, 76(3), 362–374. https://doi.org/10.1002/trtr.2145
Jones, S. M., & Doolittle, E. J. (2017). Social and emotional learning: Introducing the issue. The Future of Children, 27(1), 3-11. https://doi.org/10.1353/foc.2017.0000
Kabakçı, Ö. F. ve Korkut, F. (2008). 6‐8. sınıftaki öğrencilerin sosyal‐duygusal öğrenme becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 33(148), 77-86.
Kılınçcı, E. & Can, B. (2020). Resimli çocuk kitaplarındaki karakterlerin sosyal ve duygusal beceriler yönünden incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1216-1234. https://doi.org/10.17679/inuefd.719309
Langevin, R., & Laurent, A. (2023). Effects of a program based on social-emotional learning on the social-emotional skills of students attending a French-language school in a minority setting. The Journal of Quality in Education, 13(22), 142–160. https://doi.org/10.37870/joqie.v13i22.388
MEB. (2021). OECD sosyal ve duygusal beceriler araştırması Türkiye ön raporu. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi, No:19.
OECD (2024), Social and emotional skills for better lives: Findings from the OECD survey on social and emotional skills 2023, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/35ca7b7c-en.
Paljug, H. L. (2020). Using children’s literature to support social and emotional learning in third through sixth grade classrooms. Undergraduate Thesis, University of Central Florida, Orlando.
Romasz, T. E., Kantor, J. H., & Elias, M. J. (2004). Implementation and evaluation of urban school-wide social-emotional learning programs. Evaluation and Program Planning, 27, 89-103. https://doi.org/10.1016/j.evalprogplan.2003.05.002
Singleton, K. A. (2020). Adolescence through the pages: Young adult novels as a lens for supporting social and emotional growth in high school students. Doctoral Thesis. Northeastern University, Boston.
Takizawa, Y., Bambling, M., Matsumoto, Y., Ishimoto, Y., & Edirippulige, S. (2023) Effectiveness of universal school-based social emotional learning programs in promoting social-emotional skills, attitudes towards self and others, positive social behaviors, and improving emotional and conduct problems among Japanese children: a meta-analytic review. Frontiers in Education, https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1228269
Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayınevi, İstanbul.
Uslu, E. (2022). Oğuz Tansel’in masallarının sosyal beceriler açısından incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 341-360. https://doi.org/10.53444/deubefd.1057511
URL-1 https://tymm.meb.gov.tr/beceriler/sosyal-duygusal-ogrenme-becerileri
