Buzağı Ölümleri Üzerine Bir Değerlendirme

Dellal İ, Mert İ. Dünya ve Türkiye süt ve süt ürünleri dış ticareti, Journal of Animal Science and Products; 2019;2(1): 67-83.

FAO (Food and Agriculture Organization). Gıda ve tarım verileri 2025. (16/07/2025 tarihinde https://www.fao.org/statistics/data-releases/en adresinden ulaşılmıştır).

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu). Hayvancılık istatistikleri 2024. (16/07/2025 tarihinde https://www.tuik.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).

Keskin T. Ayran ve peyniri gelişmiş ülkelere göre daha çok tüketiyoruz. Tarım ve Orman Dergisi; 2022; 271: 56-59.

Vural H, Fidan H. Türkiye'de hayvansal üretim ve hayvancılık işletmelerinin özellikleri. Tarım Ekonomisi Dergisi; 2007;13(2): 49-59.

Ahmed İ, Alkan F, Arıcan M, ve ark. Buzağı Kayıplarının Önlenmesinde Buzağı Sağlığı ve Yetiştiriciliği. In: Erdem H, Çiftci E, Işık K, Yorgancılar MÜ, Yaralı C (eds.). Ankara: Medisan Yayınevi; 2020. p. 4-160.

Karslı MA, Evci Ş. Buzağı kayıplarının önlenmesinde inek ve buzağı beslemesinin önemi. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitü Dergisi; 2018;58 (3): 23-34.

Küçükoflaz M, Sarıözkan S. Entansif süt sığırcılığında buzağı hastalıkları ve ölümlerine bağlı ekonomik kayıpların belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi; 2023;20(2): 94-103 doi: 10.32707/ercivet.1332151)

Mee JF. Why do so many calves die on modern dairy farms and what can we do about calf welfare in the future? Animals (Basel); 2013; 3(4): 1036-1057. doi: 10.3390/ani3041036.

Zhang H, Wang Y, Chang Y, et al. Mortality-culling rates of dairy calves and replacement heifers and its risk factors in Holstein cattle. Animals (Basel); 2019;9(10): 730. doi: 10.3390/ani9100730.

Murray CF, Fick LJ, Pajor EA, et al. Calf management practices and associations with herd-level morbidity and mortality on beef cow-calf operations. Animal; 2016;10(3): 468–477. doi: 10.1017/S1751731115002062

Singh DD, Kumar M, Choudhary PK, et al. Neonatal calf mortality-An overview. Intas Polived; 2009;10(11): 165-169.

Santos R, Cachapa A, Carvalho GP, et al. Mortality and morbidity of beef calves in free-range farms in Alentejo, Portugal-A preliminary study. Veterinary Medicine International; 2019;3616284. doi:10.1155/2019/3616284.

Parvez A, Faruque R, Khatun R. Prevalence of abortion, calf mortality and proportion of cattle population in commercial dairy farms of Bangladesh. Research Journal of Veterinary Practitioners; 2020;8(4): 51-55. doi: 10.3329/bjvm.v13i1.23715.

Zhao W, Choi YC, Li G, et al. Pre-weaned dairy calf management practices, morbidity and mortality of bovine respiratory disease and diarrhea in China. Livestock Science; 2021;251: 104608. doi:10.1016/j.livsci.2021. 104608

Uetake, K. Newborn calf welfare: A review focusing on mortality rates. Animal Science Journal; 2013;84: 101-105. doi: 10.1111/asj.12019.

Smail NL, Rezali L, Abdelhadi SA. Preliminary study on the mortality of calves aged from 0 to 90 days in Tiaret area Western Algeria. Livestock Research for Rural Development; 2018;30(6)

Ali MAE, Abd El-Hafeez AM, Sayed-Ahmed ME. Factors affecting morbidity, mortality, and growth rates in suckling calves under conditions of Nile Delta, Egyp. Journal of Animal and Poultry Production; 2019;10(12): 371-378. doi: 10.21608/jappmu.2019.71183

Wudu T, Kelay B, Mekonnen HM, et al. Calf morbidity and mortality in smallholder dairy farms in Ada’a Liben district of Oromia, Ethiopia. Tropical Animal Health and Production; 2008;40(5): 369-376 doi: 10.1007/s11250-007-9104-3.

Ferede Y, Mazengia H, Bimrew T, et al. Pre-weaning morbidity and mortality of crossbred calves in Bahir Dar Zuria and Gozamen Districts of Amhara Region, Northwest Ethiopia. Open Access Library Journal; 2014;1: e600. doi: 10.4236/oalib.1100600.

Asmare Asefa A, Kıros Ashenafi W. Dairy calf morbidity and mortality and associated risk factors in sodo town and its suburbs, Wolaita zone, Ethiopia. Slovak Journol Animam Sciense; 2016;49(1): 44–56.

Fentie T, Guta S, Mekonen G, et al. Assessment of major causes of calf mortality in urban and periurban dairy production system of Ethiopia. Hindawi Veterinary Medicine International; 2020;1-7. doi: 10.1155/2020/3075429

Tora E, Abayneh E., Seyoum W, et al. Longitudinal study of calf morbidity and mortality on smallholder farms in southern Ethiopia. PLoS One; 2021;16(9):e0257139. doi: 10.1371/journal.pone.0257139.

Fruscalso V, Olmos G, Hötzel MJ. Dairy calves’ mortality survey and associated management practices in smallholding, pasture-based herds in southern Brazil. Preventive Veterinary Medicine; 2020;175:104835. doi: 10.1016/j.prevetmed.2019.104835.

Schild CO, Caffarena DR, Gil A, et al. A survey of management practices that influence calf welfare and an estimation of the annual calf mortality risk in pastured dairy herds in Uruguay. Journal of Dairy Science; 2020;103(10): 9418-9429. doi: 10.3168/jds.2020-18177.

Umaa Sedó SG, Renaud DL, Molano RA, et al. Exploring herd-level perinatal calf mortality risk factors in eastern Canadian dairy farms. Journal Dairy Science. 2024;107(6): 3824-3835. doi: 10.3168/jds.2023-23854.

Roche S, Renaud DL, Bauman CA, et al. Calf management and welfare in the Canadian and US dairy industries: Where do we go from here? Dairy Science; 2023;106(6): 4266-4274. doi: 10.3168/jds.2022-22793.

Hyde GM, Green MJ, Sherwin VE, et al. Quantitative analysis of calf mortality in Great Britain. Journal Dairy Science; 2020;103(3): 2615-2623. doi: 10.3168/jds.2019-17383.

Arreola-Ca S, Garcia-Ma LJ, Macedo-Barragán RJ, et al. Risk factors and seroprevalence against neospora caninum in dual-purpose and beef cattle in Colima, Mexico. Journal of Animal and Veterinary Advances; 2012;11(14): 2440-2444. doi: 10.3923/javaa.2012.2440.2444.

Macit O. Tekirdağ ili süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı ölümleri. Yüksek Lisans Tezi. Tekirdağ: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2020.

Donovan GA, Dohoo IR, Montgomery DM, et al. Associations between passive immunity and morbidity and mortality in dairy heifers in Florida. USA. Preventive Veterinary Medicine; 1998;34 (1): 31-46. doi: 10.1016/s0167-5877(97)00060-3.

Kaylan V, Yılmaz İ, Yanar M. Iğdır ilinde süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı yetiştirme üzerine bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi; 2019;22; 169-178. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.564820

Özdemir VF. Influence of breed, season, sex, and parity on mortality of Holstein Friesian and Brown Swiss calves. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi; 2025;28(1): 265-273. doi: 10.18016/ksutarimdoga.vi.157390)

Koşan Ş. Ankara ilinde süt sığırcılığı işletmelerinde yetiştiricilik uygulamalarının buzağı ölümleri üzerine etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2025.

Avcıoğlu Ü. Süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı kayıpları ve ülke ekonomisi üzerine etkileri. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2023.

Aydınoğlu T, Köse AM. Buzağı yetiştiriciliğinde temel sağlık ilkeleri ve sürü yönetimi programı. Ankara: Elma Teknik Matbaacılık; 2018.

Azkur, A. K., Aksoy, E. T. (2018). Buzağı Hastalıklarında Koruyucu Önlemler. Lalahan Hayvancılık Araştırması Enstitüsü Dergisi, 58: 3: 56-63.).

Kulay T. Güç ve normal doğum yapan düve ve ineklerden elde edilen buzağıların kan kalsiyum ve glukoz seviyelerinin karşılaştırılması. Doktora Tezi, Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2022.

Tarım ve Orman Bakanlığı. Buzağı bakım ve beslenmesi. (16/07/2025 tarihinde https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Belgeler/Hayvanc%C4%B1l%C4%B1k/B%C3%BCy%C3%BCkba%C5%9F%20Hayvanc%C4%B1l%C4%B1k/2016%20Y%C4%B1l%C4%B1/Buza%C4%9F%C4%B1%20Bak%C4%B1m%20ve%20Beslenmesi.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Gülersoy E, Şen İ. Sığırların Solunum Sistemi Hastalığı Kompleksi. Turkiye Klinikleri J Vet Sci Intern Med-Special Topics; 2017;3(2): 114-121

Güneş, V. Buzağı solunum sistemi hastalıkları. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi; 2018;58: 35-40.

Sert F, Polat Açık İ. Yeni doğan buzağıların beslenmesinde ağız sütünün önemi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020;3(2): 193-198. doi:10.47495/okufbed.723712