Sosyal Hizmet Yönetiminde Etkili İletişimin Önemi
Özet
Sosyal hizmet yönetiminde iletişim, hem örgütsel işleyişi düzenleyen hem de mesleki değerlerin uygulamaya yansımasını mümkün kılan temel bir bileşendir. Kurumlarda yöneticiler, çalışanlar ve farklı disiplinler arasındaki bilgi akışı; planlama, hizmet sunumu, karar alma ve koordinasyon süreçlerinin etkinliğini doğrudan belirlemektedir. İletişim süreci; gönderici, mesaj, kanal, geri bildirim ve gürültü gibi unsurlarla birlikte ele alınarak, sosyal hizmet kurumlarında bu öğelerin nasıl işlediği somut örneklerle açıklanmaktadır. Sözlü, yazılı, sözsüz ve dijital iletişim biçimlerinin her biri, sosyal hizmet uygulamalarının niteliğini etkileyen tamamlayıcı araçlar olarak değerlendirilmektedir. Dijitalleşme ve yapay zekâ tabanlı uygulamaların yaygınlaşması ise raporlama, veri yönetimi ve karar mekanizmalarında yeni imkânlar ve etik sorumluluklar doğurmaktadır. Metinde, iletişim engelleri hiyerarşi, bilgi akışındaki kopukluk, teknik yetersizlikler, mesleki terminoloji farklılıkları, zaman baskısı ve tükenmişlik gibi boyutlarıyla incelenmekte; bu engellerin hizmet kalitesi ve ekip uyumu üzerindeki etkileri açıklanmaktadır. Son olarak güven temelli kurum kültürü, arabuluculuk, düzenli geri bildirim, süpervizyon, ortak dil oluşturma, dijital araçların güvenli kullanımı ve katılımcı karar alma gibi uygulamaların iletişim süreçlerini güçlendirdiği vurgulanmaktadır. Böylece iletişim, sosyal hizmet yönetiminin sürdürülebilirliğini destekleyen stratejik bir unsur olarak konumlandırılmaktadır.
Referanslar
Artan, T., & Kumbasar, B. (2017). Sosyal hizmet mesleğinde etkili iletişim. Sosyal Çalışma Dergisi, 1(2), 51-63.
Berlanda, S., Pedrazza, M., Mori, L., de Cordova, F., & Fraizzoli, M. (2018). Inter-services communication in child welfare: The interplay of age, work-group identification, trust and self-efficacy. Italian Sociological Review, 8(1), 103–119. https://doi.org/10.13136/isr.v8i1.222
Bitmiş, M. G., Rodopman, B., Üner, M. M., & Sökmen, A. (2015). Katılımcı liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisi: Örgütsel feda etmenin aracılık rolü. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 1-13.
Bredikhin, S., Bredikhina, Y., Serebriakova, S., & Marchenko, T. (2018). Levels of communication act: Functional communicative features of social work institutional discourse. SHS Web of Conferences, 50, 01022. https://doi.org/10.1051/shsconf/20185001022
Budeva, S. (2021). Mediation and social work. Forum on Studies of Society - Second edition, 39-48. St. Cyril and St. Methodius University of Veliko Tarnovo.
Bullock, A. N., & Colvin, A. D. (2015). Communication technology integration into social work practice. Advances in Social Work, 16(1), 1–14. https://doi.org/10.18060/17918
Bucăţa, G., & Rizescu, A. M. (2017). The role of communication in enhancing work effectiveness of an organization. Land Forces Academy Review, 22(1), 49–57. https://doi.org/10.1515/raft-2017-0008
Çakmak Karapınar, D., & Kılıç, C. (2021). Sosyal çalışmacıların/sosyal hizmet görevlilerinin iletişim becerileri üzerine bir araştırma. EKEV Akademi Dergisi, 25(86), 209-224.
Farukuzzaman, M., & Rahman, A. (2019). The role of communication in social work practice. International Journal of Academic Research and Development, 4(4), 68–70.
Gedik, Y. (2020). Dönüşümsel ve işlemsel liderlik. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 19-34.
Gezgin, S., & Yalçın, S. (2018). Liderlik ve iletişim. S. Gezgin (Ed.), Medya ve iletişime diyalektik bakış (ss. 29-46). Eğitim Yayınevi.
Güz, N. (2012). İletişim süreci ve temel öğeler. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 7, https://doi.org/10.17064/iüifhd.14934
Karaçor, S., & Şahin, A. (2004). Örgütsel İletişim Kurma Yöntemleri Ve Karşilaşilan İletişim Engellerine Yönelik Bir Araştirma. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(8), 96-117.
Kadushin A. & Kadushin G. (2016). Sosyal Hizmet Görüşme Teknikleri. Ankara: Nika Yayınevi.
Karaman, M., & Artan, T. (2025). Süpervizyonun dünü ve bugünü: Sosyal hizmet alanında küresel bir değerlendirme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(163), 199–221. https://doi.org/10.29228/ASOS.80894
Kaya Buzkıran, M., Arıcı, A., Kavak, G., Arslankılıç , D., Yalçın, E., & Uslu Arı, Şeyma. (2025). Sosyal Hizmet Uygulamalarında Sosyal Çalışmacıların Dijitalizasyon Farkındalığı Üzerine Nitel Bir Araştırma. Premium E-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 9(56), 689–703. https://doi.org/10.5281/zenodo.16730339
Koprowska, J. (2010). Communication and Interpersonal Skills in Social Work (Transforming Social Work Practice Series) (3rd ed.). Learning Matters.
Kumbasar B. (2016). Sağlık İletişimi: Sağlık Kurumlarında İletişim Yaklaşımları, İstanbul:Der’in Yayınları.
Matovu, K. (2015). Relevance of communication in social work. Erişim Tarihi: 11.08.2025 Erişim Linki: https://www.academia.edu/42110818/Relevance_of_Communication_in_Social_Work
Mullins, E., Kirkwood, S., & Stokoe, E. (2022). An introduction to conversation analysis in social work research. Qualitative Social Work, 21(6), 997–1010. https://doi.org/10.1177/14733250221132239
Perron, B. E., Taylor, H. O., Glass, J. E., & Margerum-Leys, J. (2010). Information and communication technologies in social work. Advances in Social Work, 11(1), 67–81. https://doi.org/10.18060/241
Rahmadhanti, N., & Gustomo, A. (2024). The influence of communication and social work environment on employees' interpersonal relationships. Jurnal Manajemen dan Bisnis (PERFORMA), 21(2), 188–198. https://doi.org/10.29313/performa.v21i2.4468
Reamer, F.G (2013). Social Work in a Digital Age: Ethical and Risk Management Challenges Social Work. April 2013, Vol. 58 Issue 2, p ss-163-172; Oxford University Press.
Ruch, G., Winter, K., Morrison, F., Hadfield, M., Cree, V., & Hallett, S. (2020). From communication to co-operation: Re-conceptualizing social workers’ engagement with children. Child & Family Social Work, 25(1), 1–16. https://doi.org/10.1111/cfs.12699
Sheafor, B. W, Horejsi, C. R (2002) Techniques and Guidelines For Social Work Practice, 6th ed. Pearson Education. Inc. U.S.A.
Tantula, S., Ovčina, A., Pašalić, A., Branković, S., Mahmutović, J., & Palalić, H. (2023). Influence of managers’ good communication skills on work processes. Journal of Applied Health Sciences, 9(2), 159–166. https://doi.org/10.24141/1/9/2/5
Tepetaş Cengiz, G. Ş., & Karabağ, Ş. G. (2021). Sosyal İçermede iletişim: Sosyal İçerme Eğitim Programı. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı.
Tong, N. (2022). A study on the importance of effective communication in the management process of a company. Frontiers in Business, Economics and Management, 6(1), 29–32. https://doi.org/10.54097/fbem.v6i1.2531
Woodcock Ross, J. (2016). Specialist communication skills for social workers (2nd ed.). Palgrave Macmillan.
