Aile İçi Evlat Edinmenin Görünmeyen Yüzü: Emaneten Sevilmek
Özet
Aile içi evlat edinme, yalnızca hukuki ve toplumsal bir düzenleme değil, aynı zamanda çocuk, biyolojik ebeveynler ve evlat edinen aile bireyleri açısından çok katmanlı psikolojik süreçler içeren bir deneyimdir. Bu evlat edinme biçiminde çocuğun akrabalık ağı içinde büyümesi, aidiyet duygusunun korunmasına ve kimlik gelişiminin daha az kopuklukla sürdürülmesine katkı sağlayabilmektedir. Bununla birlikte, psikolojik açıdan koruyucu olduğu kadar risk barındıran yönleri de bulunmaktadır. Çocuğun biyolojik kökenini bilmesi ancak bu bilgiyi aile içindeki güç dengeleri ve roller çerçevesinde anlamlandırmak zorunda kalması, rol karmaşasına yol açabilmektedir. Aile içi evlat edinmenin çoğu zaman bireysel bir tercih olmaktan ziyade aile tarafından yönlendirilen bir karar olması, psikolojik açıdan önemli bir baskı unsuru oluşturmaktadır. Özellikle biyolojik ebeveynlerin ve evlat edinen bireylerin duygusal sınırlarının yeterince korunamaması, suçluluk, borçluluk ve bastırılmış öfke gibi duyguların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda aile içi evlat edinme, bağlanma, kimlik gelişimi ve aile içi roller açısından dikkatle ele alınması gereken karmaşık bir psikososyal süreç olarak değerlendirilmektedir. Bu bölüm, aile içi evlat edinmeyi psikolojik bir perspektiften ele alarak, sürecin çocuk, biyolojik ebeveynler ve evlat edinen aile bireyleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Sonuç olarak, aile içi evlat edinmenin görünmeyen psikososyal boyutlarını görünür kılarak, sürecin klinik ve kuramsal açıdan daha bütüncül değerlendirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Akyüz, E. (2013). Çocuk Hukuku: Çocukların Hakları ve Korunması. Pegem Akademi.
Berman, E. (2014). Holding on: Adoption, kinship tensions, and pregnancy in the Marshall Islands. American Anthropologist, 116(3), 578-590. https://doi.org/10.1111/aman.12116
Duran, R. (2021). Türkiye aile yapısında evlat edinme üzerine bir değerlendirme. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları, 5(1), 19-31. https://dergipark.org.tr/en/pub/tushad/issue/62842/870492
Fioole, J. C. C. M. (2014). Give me your child: Adoption practices in a small Moroccan Town. The Journal of North African Studies, 20(2), 247-264. https://doi.org/10.1080/13629387.2014.917587
Gökçe, H. (2017). Bir sosyal politika olarak evlat edindirmenin toplumsal direnç kaynakları. Uluslararası Beşerî ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 1(1), 19-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ihssr/issue/31539/356195
Gürçay, S. (1993). Çocuk yuvasında ve ailesinin yanında kalan 9-10-11 Yaş çocuklarının öz-saygı gelişimini etkileyen bazı faktörler. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 3(3), 58-66. https://dergipark.org.tr/tr/pub/spcd/issue/21117/227452
Kağıtçıbaşı, Ç. (1981). Çocuğun değeri: Türkiye’de değerler ve doğurganlık. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
Kasapoğlu, A. (2019). Türkiye’de Aile Yapısı. Türkiye’nin Toplumsal Yapısı içinde. Atatürk Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayını.
Kenny, M. G. ve Smille, K. (2015). Antropolojiye giriş-kültür ve mekân hikâyeleri. (Çev. Soner Torlak). Dipnot Yayınları
Pak Güre, M. D., Aydeniz, Ü. ve Uğurlu, Z. (2024). Türkiye’de koruyucu aile ve evlat edinme ile ilgili çalışmalar: Sistematik bir inceleme. Sosyal Çalışma Dergisi, 8(2), 52-66. https://doi.org/10.70989/scd.1587368
Şahbaz, M. (2019). Eski Türk devletlerinde aile ve evlat edinme (tutuncu oğul) meselesi. Tarih Okulu Dergisi, 39, 248-265. http://dx.doi.org/10.14225/Joh1587
Terrell, J. ve Modell, J. (1994). Anthropology and adoption. American Anthropologist, New Series, 96(1), 155-16. https://www.jstor.org/stable/682656
Wegar, K. (2000). Adoption, family ideology, and social stigma: Bias in community attitudes, Adoption Research, and Practice. Family Relations, 49(4), 363-369. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2000.00363.x
Yazıcı, E. (2019). Çocuk Koruma ve Sosyal Hizmet. NikaYayınevi.
Yıldırım, A. (2022). Geleneksel bir evlat edinme biçimi olarak kardeşler arasındaki çocuk dolaşımı: “Sipariş Bebekler”. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 8, 794-814. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1131616
Yorgun Yaşar, E. ve Özbey, S. (2018). Korunmaya muhtaç olan çocukların ve ailesiyle birlikte yaşayan çocukların akran ilişkileri ile ahlaki değer yapıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Çocuk Gelişim Kongresi Bildiri Kitapçığı, 276-297. 22-24 Ekim 2018, Ankara.
