Otizm Tanım ve Tarihçesi
Özet
Bir zamanlar nadir olduğu düşünülen Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), günümüzde zihinsel engellilik ve serebral palsi vakalarının toplamından daha sık teşhis edilmektedir. Klinisyenlerin OSB tanısı koyma eşiğinde zaman içinde bir değişim olmuş, daha az belirgin ve daha hafif semptomlara sahip bireyler de tanı almaya başlamıştır. Ancak, bu artışın yalnızca tanı kriterlerindeki değişikliklerden mi yoksa çevresel veya genetik faktörlerden mi kaynaklandığı henüz net değildir. OSB’nin temel özellikleri; sosyal iletişim ve etkileşimdeki eksiklikler; sınırlı, esnek olmayan ve tekrarlayıcı ilgi alanları ve davranış kalıplarıdır. Bununla birlikte, ilişkili bilişsel ve davranışsal faktörler ile tıbbi ve ruhsal hastalıklar da işlevsel bozukluğa önemli ölçüde katkıda bulunur. OSB, klinik olarak tanımlanan ve teşhis edilen bir durumdur; tanıyı destekleyen belirli biyolojik belirteçler bulunmamaktadır. OSB’nin genetik yapısını anlamada önemli ilerlemeler kaydedilmesine rağmen, altta yatan biyolojik mekanizmaların tam olarak açıklanması ve bilimsel keşiflerin klinik uygulamalara dönüştürülmesi hâlâ büyük zorluklar içermektedir. Araştırmalar, OSB’ li çocukların bireyselleştirilmiş, değerlendirmeye dayalı psikososyal ve tıbbi müdahalelerden büyük ölçüde fayda sağladığını göstermektedir. Bu müdahaleler, uyum becerilerini geliştirmeye, öğrenme, yaşam kalitesi ve bağımsız işlevselliği olumsuz etkileyen uygunsuz davranışları, duygusal durumları ve tıbbi koşulları azaltmaya odaklanmaktadır. Bu yazıda otizmin yıllar içinde değişkenlik gösteren sürecini yazarak literatüre katkıda bulunmayı amaçladık.
Referanslar
Autism spectrum disorder. Capute and Accardo' s Neurodevelopmental Disabilities in Infancy and Childhood. Ismail FY, Accardo PJ, Shapiro BK eds. Capute and Accardo' s Neurodevelopmental Disabilities in Infancy and Childhood (Fourth Edition), Academic Press, 2025, 589-683.
Whyatt CP, Torres EB. Autism Research: An Objective Quantitative Review of Progress and Focus Between 1994 and 2015. Front Psychol. 2018 Aug 23;9:1526.
Muratori, F., Calderoni, S., & Bizzari, V. (2021). George Frankl: an undervalued voice in the history of autism. Eur Child Adolesc Psychiatry. 30(8), 1273-1280.
Kanner LJNc. Autistic disturbances of affective contact. 1943;2(3):217-50.
Wing, L. Asperger's syndrome: a clinical account. Psychological medicine. 1981: 11(1), 115-129.
Hyman SL, Levy SE, Myers SM, et al. Identification, evaluation, and management of children with autism spectrum disorder. Pediatrics. 2020: 145(1).
Lord C, Charman T, Havdahl A, et al The Lancet Commission on the future of care and clinical research in autism. Lancet. 2022 Jan 15;399(10321):271-334.
Hirota T, King BH. Autism Spectrum Disorder: A Review. JAMA. 2023 Jan 10;329(2):157-168.
Interagency Autism Coordinating Committee. Interagency Autism Coordinating Committee (ICAC) 2021–2023 strategic plan for autism research, services, and policy draft. January 2023. Retrieved on 2/28/2023 from the U.S. Department of Health and Human Services Interagency Autism Coordinating Committee website:https://iacc.hhs.gov/meetings/iacc-meetings/2023/full-committee-meeting/january18/strategic_plan_draft.pdf.
Association AP. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th edn (Washington, DC: APA). 2013.
American AP. Text Revision. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.), American Psychiatric Association, Arlington, VA (2022).
Golt J, Kana RK. Chapter 1 - History of autism. Eds: Kana RK. The Neuroscience of Autism. Academic Press. 2022, p: 1-14.
Dawson G, Rieder AD, Johnson MH. Prediction of autism in infants: progress and challenges. Lancet Neurol. 2023: Mar;22(3):244-254.
Singer A, Lutz A, Escher J, Halladay, A. A full semantic toolbox is essential for autism research and practice to thrive. Autism Research. 2023: 16(3), 497-501.
Solmi M, Song M, Yon DK, et al. Incidence, prevalence, and global burden of autism spectrum disorder from 1990 to 2019 across 204 countries. Mol Psychiatry. 2022: Oct;27(10):4172-4180.
World Health Organization (WHO). International classification of diseases, eleventh revision (ICD-11), 2019/2021.
