İdiyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
Özet
İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon (İİH), beyinde yer kaplayıcı lezyon, enfeksiyon veya beyin omurilik sıvısı (BOS) akımını engelleyen yapısal bir patoloji olmaksızın intrakraniyal basıncın artması ile karakterize bir klinik tablodur. Psödotümör serebri olarak da bilinen bu durum, en sık genç ve obez kadınlarda görülmekte olup, insidansındaki artış küresel obezite sıklığındaki yükselişle ilişkilendirilmektedir. İİH’nin fizyopatogenezi henüz net olarak açıklanamamış olsa da , artmış BOS üretimi, azalmış BOS emilimi ve venöz basınç artışı gibi farklı mekanizmalar öne sürülmektedir. Klinik tablo çoğunlukla baş ağrısı, görsel semptomlar ve papilödem ile seyrederken, kalıcı görme kaybı en ciddi komplikasyon olarak öne çıkmaktadır. Tanı, modifiye Dandy kriterleri doğrultusında klinik bulgular ve BOS incelemesi ile konulmaktadır. Radyolojik görüntüleme daha çok ayırıcı tanıda önemli olmakla birlikte, kafa içi basınç artışına sekonder radyolojik bulgular da tanıda destekleyicidir. Tedavinin temel hedefi görme fonksiyonlarını korumak ve semptomları kontrol altına almaktır. Tedavi; diyet ve egzersiz programları ile kilo kaybının sağlanması ( ilk basamak tedavi), medikal tedavi ve seçilmiş uygun vakalarda cerrahi tedavi olarak 3 başlık altında incelenebilir. Bu bölümde İİH’nin epidemiyolojisi, klinik özellikleri, tanı kriterleri, prognozu ile güncel medikal ve cerrahi tedavi yaklaşımları kapsamlı biçimde ele alınacaktır.
Referanslar
Mollan SP, Ali F, Hassan-Smith G, et al. Evolving evidence in adult idiopathic intracranial hypertension: pathophysiology and management. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2016;87(9):982-992. doi:10.1136/jnnp-2015-311302
Raoof N, Sharrack B, Pepper IM, et al. The incidence and prevalence of idiopathic intracranial hypertension in Sheffield, UK. Eur J Neurol. 2011;18(10):1266-1268. doi:10.1111/j.1468-1331.2011.03372.x
Friedman DI, Liu GT, Digre KB. Revised diagnostic criteria for the pseudotumor cerebri syndrome in adults and children. Neurology. 2013;81(13):1159-1165. doi:10.1212/WNL.0b013e3182a55f17
Friedman DI, Quiros PA, Subramanian PS, et al. Headache in Idiopathic Intracranial Hypertension: Findings From the Idiopathic Intracranial Hypertension Treatment Trial. Headache. 2017;57(8):1195-1205. doi:10.1111/head.13153
Çelebisoy N. İntrakraniyal Hipertansiyon. In: Bıçakcı Ş, Öztürk M, Üçler S, Karlı N, Siva A (eds.) Baş ağrısı tanı ve tedavi güncel yaklaşımlar. İstanbul: Galenos Yayınevi; 2018. p. 202-206.
Barkatullah AF, Leishangthem L, Moss HE. MRI findings as markers of idiopathic intracranial hypertension. Curr Opin Neurol. 2021;34(1):75-83. doi:10.1097/WCO.0000000000000885
Neyal M, Neyal A. Kafaiçi basınç değişikliklerine bağlı baş ağrıları. Turkiye Klinikleri J Neurol-Special Topics. 2018;11(1):74-83.
Mollan SP, Davies B, Silver NC, et al. Idiopathic intracranial hypertension: consensus guidelines on management. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2018;89(10):1088-1100. doi:10.1136/jnnp-2017-317440
Holmes LB , Kawanishi H , Munoz A, et al. Acetazolamide: maternal toxicity, pattern of malformations, and litter effect. Teratology 1988;37:335–42.doi:10.1002/tera.1420370407
Celebisoy N, Gökçay F, Sirin H, et al. Treatment of idiopathic intracranial hypertension: topiramate vs acetazolamide, an open-label study. Acta Neurol Scand. 2007;116(5):322-327. doi:10.1111/j.1600-0404.2007.00905.x
Thurtell MJ, Wall M. Idiopathic intracranial hypertension (pseudotumor cerebri): recognition, treatment, and ongoing management. Curr Treat Options Neurol. 2013;15(1):1-12. doi:10.1007/s11940-012-0207-4
Thambisetty M, Lavin PJ, Newman NJ, et al. Fulminant idiopathic intracranial hypertension. Neurology. 2007;68(3):229-232. doi:10.1212/01.wnl.0000251312.19452.ec
Sabancı PK, Baykan B, Kırış T. Kafa içi basıncı değişiklikleri In: Öge E, Baykan B, Bilgiç B (eds.) Nöroloji. 4th ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2021. p. 267-283.
Kalyvas A, Neromyliotis E, Koutsarnakis C, et al. A systematic review of surgical treatments of idiopathic intracranial hypertension (IIH). Neurosurg Rev. 2021;44(2):773-792. doi:10.1007/s10143-020-01288-1
Kalyvas AV, Hughes M, Koutsarnakis C, et al. Efficacy, complications and cost of surgical interventions for idiopathic intracranial hypertension: a systematic review of the literature. Acta Neurochir (Wien). 2017;159(1):33-49. doi:10.1007/s00701-016-3010-2
Azzam AY, Mortezaei A, Morsy MM, et al. Venous sinus stenting for idiopathic intracranial hypertension: An updated Meta-analysis. J Neurol Sci. 2024;459:122948. doi:10.1016/j.jns.2024.122948
