Kent Politikası ve Yönetimi
Özet
Bu çalışmada, kent politikası ve yönetimi kavramları basitçe tanımlanarak, Batı toplumlarında ve Türkiye’deki yerel yönetimlerin gelişim tarihçelerine kısaca yer verilmiştir. Aynı zamanda, geçmişten bugüne kent yönetim yapılarının ve benimsedikleri politikaların geçirdiği önemli değişimler ve bunların arkasında yatan toplumsal gelişmeler özetlenmiş ve günümüze yaklaştıkça bu alanda gözlemlenen, neoliberalleşme, özelleşme, vb. genel eğilimler saptanmıştır. Kent yönetimlerinin tarihsel gelişiminin ardından, kent politikası ve yönetimleriyle ilgili, uluslararası alandaki araştırmacıların güncel çalışmalarında öne çıkan kavramsal tartışmalar işlenmiştir. Bunun için, kimi kavram örnekleri olarak yeni belediyecilik, sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve paylaşımlı ve bakım odaklı kentler incelenmiştir. Uygulamalı son iki bölümde, önceki kuramsal tartışmaların izinden gidilerek, kentsel politika ve yönetim alanındaki gelişmelere, yurtiçinden Balıkesir, Çanakkale, Eskişehir, Fatsa, Fındıklı ve Nilüfer belediyelerinden ve yurtdışından Barselona’dan iyi uygulama örnekleri verilmiş ve bu örnekler öne çıkan özellikleri bakımından incelenmiştir. Bu örneklerin hiçbiri bütünüyle kusursuz sayılmasa da katılımcılık, toplumsal adalet ve eşitlik gibi ölçütler göz önüne alındığında, toplumsal kabul görmüş başarıları dikkate değerdir. Sonuç bölümünde, günümüzde yerel yönetimlerin küresel ölçekte üstlendiği önemli görevler, kent uzmanlarının yönetişim gibi kavramlarla ilgili yerinde uyarıları ve kent politikası yapımına bütünlüklü ve ortaklaşa bir biçimde yaklaşılmasının önemi vurgulanmıştır.
Referanslar
Baydemir, R. (2025). Kent hakkı: Sosyal adalet ve kamusal alan mücadelesi. İdealkent, 17(47), 382–389. https://doi.org/10.31198/idealkent.1557765
Bayraktar, U. (2013). Yerel yönetimler. F. Güneş (Ed.), Kent sosyolojisi (s. 116-142). Anadolu Üniversitesi.
Bursalı, O. (2025, 28 Temmuz). Bu yıl 3 bine yakın yangın... Neden? Bakışları değiştirelim... Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/orhan-bursali/bu-yil-3-bine-yakin-yangin-neden-bakislari-degistirelim-2421792
Cermeño, H., Hamedinger, A., Holmqvist, E. ve Keller, C. (2025). Sharing cities: Genesis and critical reflection of a promising city label. J. Edelenbos ve B. Boonstra (Eds.), Reflexive urban governance (s. 22-43). Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781803927343.00008
Charnock, G. ve Ribera-Fumaz, R. (2017). Barcelona en Comú: Urban democracy and the 'common good'. L. Panitch ve G. Albo (Eds.), Rethinking Democracy: Socialist Register 2018 (s. 188-201). Merlin Press .
Cochrane, A. (2007). Urban policy. G. Ritzer (Ed.), The Blackwell encyclopedia of sociology (s. 5127-5129). Blackwell Publishing.
Cömert, M. (2023a). Challenging capitalism begins in everyday lives: The culture of meci, the gift and the commons. Critical Sociology, 0(0). https://doi.org/10.1177/08969205231197660
Cömert, M. (2023b). MECİ Toplumsal Bir Hareket ve Anti-Kapitalist İhtimaller. NotaBene Yayınları.
Çoban Kaynak, R. (2017). Sosyal adalet, eşitlik ve sosyal hizmet. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 252–260.
Davis, J. (2022). The caring city: Ethics of urban design. Bristol University Press.
Erkul, H., Baykal, T. ve Kara, H. (2013). Kent konseylerinin sorunları üzerine bir inceleme: Çanakkale Kent Konseyi örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(22), 85–105.
Esen, M. (2025, 31 Temmuz). Orman yangınları ve belediyeler. Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/olaylar-ve-gorusler/orman-yanginlari-ve-belediyeler-mahmut-esen-2422692
Freeman, C. ve Nel, E. (2024). Planning for the caring city. Routledge.
Giest, S. (2025). The intersection of digital and social infrastructures in (a)spatial policymaking. Policy Sciences, 58, 369–384. https://doi.org/10.1007/s11077-025-09569-6
İnceoğlu, M. (2024, 15 Ocak). Çervatoğlu: Fındıklı’da mahalle komiteleriyle katılımcılığı ve şeffaflığı artıracağız. Bianet. https://bianet.org/haber/cervatoglu-findiklida-mahalle-komiteleriyle-katilimciligi-ve-seffafligi-artiracagiz-290584
Keleş, R. (2020). Yerinden yönetim: Fransa İspanya ve İtalya’da. İmge Kitabevi.
Kern, L. (2019). Feminist city: Claiming space in a man-made world. Verso Books.
Kılınç, A. (2016). Kent yönetiminde yol haritası sorunsalı: Kentsel politika. Memleket Siyaset Yönetim, 11(26), 25–46.
Kussy, A., Palomera, D. ve Silver, D. (2022). The caring city? A critical reflection on Barcelona’s municipal experiments in care and the commons. Urban Studies, 60(11), 2036-2053. https://doi.org/10.1177/00420980221134191 (Original work published 2023)
Larousse. (t.y.). Municipe. Larousse. 23 Temmuz 2025’te https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/municipe/53273 adresinden erişilmiştir.
Lefebvre, H. (2018). Şehir hakkı (I. Ergüden, Çev.; 3.bs.). Sel Yayıncılık. (Özgün eser 1968 yılında yayımlanmıştır)
Mottee, L. K. (2025). Planning for the caring city: by Claire Freeman and Etienne Nel, New York, Routledge, 2024, 284 pp., AU$63.99 (paperback), ISBN 978-1-032-010173-1. Urban Policy and Research, 43(2), 187–190. https://doi.org/10.1080/08111146.2025.2508635
Oktay, T. (2022). Yerel yönetimler. İdealkent Yayınları.
Özcan Buckley, A. (2021). İklim değişikliği ve kentler. E. Akyüz (Ed.), Farklı boyutlarıyla kent ve kentleşme (s. 247–272). Paradigma Akademi Yayınları.
Sakarya, İ. (2018). Çanakkale’de kentsel mekânın metalaştırılması karşısında direnen kentsel muhalefet. Megaron, 13(3), 431–441. https://doi.org/10.5505/MEGARON.2018.43799
Sezik, M. (2019). Türkiye'de yerel yönetimlerin yaşanabilir kent oluşturma politikaları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 703–716. https://doi.org/10.33437/ksusbd.565479
Stavrides, S. (2024). Introduction to urban commons and social participation. N. Bobic ve F. Haghighi (Eds.), The Routledge handbook of architecture, urban space and politics, volume II: Ecology, social participation and marginalities (s. 349-358). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003112471
Şengün, E. (2019). Türkiye’de sosyal belediyecilik uygulamaları: Eskişehir Büyükşehir Belediyesi örneği (No. 560140) [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi. (2004). 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi. (2005a). 5302 sayılı İl Özel idaresi Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5302&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi. (2005b). 5393 sayılı Belediye Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5393&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
T.C. Fındıklı Belediyesi (2023). MECİ Deklarasyonu Türkçe. https://findikli.bel.tr/meci-deklarasyonu-turkce/#_ftn1
Tekeli, İ. (2023). Açık planlamaya doğru. İdealkent Yayınları.
Thompson, M. (2021). What’s so new about New Municipalism? Progress in Human Geography, 45(2) 317–342. https://doi.org/10.1177/0309132520909480
Tılıç, D. (2020, 9 Mayıs). Fındıklı’da MECİ var. Birgün. https://www.birgun.net/makale/findikli-da-meci-var-300207
Uçar, A. (2024). Yerel politikalara katılımın artırılmasında kent konseylerinin etkinliği ve önemi: Balıkesir kent konseyi örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(51-1), 101–118. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1513439
Wallin, A. (2025). Austerity and sustainability: ‘Common-sense’ neoliberalism in a Finnish city. Geografiska Annaler: Series B, Human Geography, 1–15. https://doi.org/10.1080/04353684.2025.2452650
Yıldırım, Y. (2008). Porto Alegre-Fatsa: Yerel düzeyde “demokrasiyi demokratikleştirmek” çabaları üzerine bir karşılaştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63(1), 273–287. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002060
Yılmaz, N. ve Öksüz, M. (2019). Katılımcı bütçe ve mali yerelleşme ilişkisi: Türkiye incelemesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(4), 1024–1039. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2019456396
